Η συνεχής σκιαμαχία με την ψέκα

Σκέψεις με αφορμή το «Δεκάλογο της Ψέκας» που κυκλοφόρησε στο διαδίκτυο

Νίκος Μ. Κατσουλάκος για το avantgarde

Εισαγωγή (κουραστική)

Θαρρώ πως απέναντι στην περίφημη ψέκα στέκεται ο ορθολογισμός, aka η φιλοσοφική κατεύθυνση που δέχεται ως αφετηρία τον ορθό λόγο, τη λογική σκέψη. Ας μην μπλέξουμε τώρα με τις αντιθέσεις ορθολογισμού / εμπειρισμού και τον εξελιγμένο κριτικό ορθολογισμό του Καντ και κάνουμε όσα κοροϊδεύουμε, δηλαδή να πουλάμε μούρη στα σόσιαλ. Ας κρατήσουμε ότι, πρακτικά, ο ορθός λόγος είναι ο εχθρός του παραλόγου (παράλογο; θέατρο του παραλόγου; Ρινόκερως;; Φύγε Σερβετάλη θεούσε!) της ψέκας.

Οι άνθρωποι, λοιπόν, που κινούνται βάσει των επιστημονικών δεδομένων και αγανακτούν με όλους τους περίεργους που ξεφύτρωσαν στα χρόνια της new age χολέρας / λέγε με COVID-19, αγάπησαν ιδιαίτερα ένα γράφημα που κυκλοφόρησε στα κοινωνικά δίκτυα με θέμα «Ο δεκάλογος της ψέκας» (Εικόνα 1). Εκεί παρουσιάζονται τα πιο δημοφιλή προτάγματα των ψεκασμένων και δια της παρουσιάσεως αφήνονται στην κρίση του νοήμονος κοινού, ώστε να ανακουφιστεί που δεν ανήκει σε αυτόν τον εσμό ηλιθίων.

Βέβαια, αφού εμείς θέλουμε να είμαστε απέναντι στην ψέκα και να είμαστε με τον ορθό λόγο καλό είναι, κατ’ αρχήν, να έχουμε κατά νου και τη σημασία των λέξεων. Άλλωστε, σύμφωνα με τον Βιτγκενσταϊν, τα λάθη που έχουν διαπράξει οι φιλόσοφοι οφείλονται στην εσφαλμένη αντίληψη και χρήση της γλώσσας (πάλι πώληση μούρης σε τιμές κάτω του κόστους…). Όταν πολεμάμε την ψέκα, πρέπει κάθε επιχείρημά μας να είναι ορθό, δηλαδή σωστό και κατ’ επέκταση λογικό. Προσοχή, όμως, διότι άλλο «ορθός-η-ο(ν)» ως επίθετο και άλλο «το ορθό(ν)» ως ουσιαστικό. Υπενθυμίζεται ότι το ορθό(ν) είναι «η μοίρα του πεπτικού σωλήνα μετά το σιγμοειδές κόλον και πριν τον πρωκτό». Συνεπώς – και κάπου εδώ κλείνει αυτή η αφόρητη, εξυπνακίστικη εισαγωγή – για να είναι ορθός και αποτελεσματικός ο ενάντια στην ψέκα λόγος χρειάζεται:

  • Προσεκτική επι-σκόπηση των διαθέσιμων δεδομένων
  • Όσο γίνεται αντικειμενική ανα-σκόπηση των γεγονότων / απόψεων
  • Ψύχραιμη ενδο-σκόπηση

Διαφορετικά, κινδυνεύουμε να καταλήξουμε σε ορθο-σκόπηση από το απέναντι στρατόπεδο, κατάσταση διόλου ευχάριστη, ειδικά εάν σκεφτούμε ότι ο αντίπαλος είναι, κατά τεκμήριο, ανόητος. Ας ξεκινήσουμε, λοιπόν, ένα σύντομο, όμορφο ταξίδι στο δεκάλογο της ψέκας και ας δούμε ορισμένες αναφορές του που είναι για το ορθό(ν) [ουσιαστικό].

Εικόνα 1. «Ο δεκάλογος της ψέκας» (Πηγή: https://twitter.com/jodigraphics15/status/1464158057248829442?s=20)

Σημειώνεται ότι στην επεξεργασία του δεκαλόγου της ψέκας, η οποία και ακολουθεί, τα σημεία που απαντώνται έχουν τίτλο χωρίς την ακριβή διατύπωση, ώστε να μπορούμε να συνεννοηθούμε. Κάποιες περιγραφές είναι τόσο υπερβολικές που χάνεται ο ειρμός, χώρια που αμφιβάλλω εάν τις διατυπώνουν οι απεχθείς ψέκες ή απλώς τις φανταζόμαστε σε αυτή την μακρόσυρτη σκιαμαχία μαζί τους. Επίσης δεν προσεγγίζονται όλα τα σημεία του δεκαλόγου (ο γράφων είμαι, ό,τι θέλω κάνω).

Ο ιός είναι τεχνητός

Αυτή ήταν ίσως η πρώτη, χρονολογικά, υπόθεση εργασίας (sic) των ψεκασμένων απανταχού της γης. Πάνω σε αυτό το «πρώτο κινούν» χτίζονται μετά διάφορα περίεργα, όπως οι θεωρίες περί σχεδίου μείωσης του παγκόσμιου πληθυσμού κ.ο.κ.

Απέναντι στη θεωρία περί man-made virus η επίσημη εκδοχή ήταν ότι ο ιός μεταδόθηκε στον άνθρωπο από ζώα (ίσως νυχτερίδες ή τον συμπαθή παγκολίνο) στην αγορά της Wuhan στην Κίνα που έχουν τη συνήθεια να εμπορεύονται και τελικά να τρώνε διάφορες αηδίες. Πρόσφατα, στο prestigious επιστημονικό περιοδικό Science η αρχική αυτή εκδοχή επανήλθε δριμύτερη, κάτι που ίσως έδωσε ώθηση στο δημιουργό του Δεκαλόγου της ψέκας να καυτηριάσει την άποψη περί τεχνητού ιού [1].

Παρ’ όλα αυτά, θα πρέπει να δεχθούμε ότι είναι – αντικειμενικά – δύσκολο να προσδιορίσουμε επακριβώς το ξεκίνημα της μετάδοσης του ιού στον άνθρωπο. Αυτό, ακόμη και στην περίπτωση που ξεχάσουμε τα περί εργαστηριακού ιού, δημιουργεί κάποια σύγχυση και γαργαλάει τον ουρανίσκο των ψεκασμένων που θέλουν να κατασπαράξουν τον ορθό λόγο. Κλασική περίπτωση που εμφανίστηκε στα ΜΜΕ, η εκδοχή ότι στα αστικά λύματα της Βαρκελώνης (άλλη κουβέντα κι αυτή εάν το σκωρ μας – που περνά και από το ορθό(ν) μας – μπορεί να δώσει επιδημιολογικές πληροφορίες), ήδη από το Μάρτιο του 2019, βρέθηκαν ίχνη του ιού [2].

Μέσα σε αυτό το κλίμα, δεν αποτελεί έκπληξη ότι αν «γκουγκλάρει» κανείς με τις σχετικές λέξεις κλειδιά θα βρει κάμποσα, σοβαρότατης προέλευσης, δημοσιεύματα καθώς και επιστημονικές δημοσιεύσεις που συζητούν αν στέκει η εκδοχή του εργαστηριακού ιού. Τον Ιούνιο του 2021, το άλλο prestigious έντυπο, ονόματι Nature, μας περιγράφει τι ξέρουν και τι δεν ξέρουν οι επιστήμονες για την προέλευση του ιού [3]. Το ίδιο έντυπο – που τεκμηριωμένα δεν έχει δεχθεί ίχνος ψεκασμού ούτε καν για τη μάστιγα του δάκου – τον Οκτώβριο μας ενημερώνει ότι ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας επέλεξε 26 επιστήμονες ώστε να διεξαγάγουν νέα έρευνα σχετικά με την προέλευση της πανδημίας της COVID-19 [4].

Ρεζουμέ: Το ερώτημα περί προέλευσης του κορόνα δεν έχει – τουλάχιστον οριστικά και αμετάκλητα – κλείσει. Κι αυτό σημαίνει πως ένα από τα θεμέλια της ψέκας στέκει στη θέση του ακόμη. Άρα, δεν είναι ορθό και συνετό να λέμε ψεκασμένο κάτι που δεν ξέρουμε. Αντίθετα, το φάντασμα της θεωρίας του τεχνητού ιού πλανιέται πάνω από την υφήλιο ακόμη.

Ο ιός είναι ακίνδυνος / ο ιός σκοτώνει ευπαθείς

Αυτό το πράγμα με την α-κινδυνότητα του ιού είχε οδηγήσει στο περίφημο «μια γριπούλα είναι». Αυτό ίσως το είπε κάποιος ψέκας. Σίγουρα, όμως, το «μέτωπο κοινής λογικής» (ας μου επιτραπεί αυτός ο εναλλακτικός ορισμός του κοινού που στέκεται απέναντι στους παραλογιζόμενους ψέκες) το επανέλαβε μυριάδες φορές ως ειρωνικό χωρατό. Μαζί με το περί ακινδύνου ιού σημείο μπαίνει και το σημείο ότι ο ιός σκοτώνει ευπαθείς. Είναι παρεμφερή και καλύτερα για λόγους συντομίας να τα δούμε μαζί.

Για λόγους ιστορικής συνέπειας, να πούμε ότι τα μυαλά των ψεκασμένων, πάντως, πήραν αέρα και από τον περίφημο John Ιωαννίδη, αυτόν τον επιστήμονα που ξεπουλήθηκε στο γιουσουρούμ, για ένα κουστούμ. Ποιος να ξεχάσει, άλλωστε, ότι πήρε ένα πεντοχίλιαρο δολάρια (από μια τοπική αεροπορική εταιρία που δεν τη βόλευε το λοκντάουν) για να βγάλει χαμηλή θνησιμότητα στον κορονοϊό. Το ότι ο βασικός μισθός των καθηγητών του Stanford είναι καμιά διακοσαριά χιλιάδες δολάρια το χρόνο δεν το σκέφτηκε το μέτωπο κοινής λογικής, αλλά είπαμε, οι παράλογοι είναι οι άλλοι.

Επιστρέφουμε, λοιπόν, στο προκείμενο: ο κορονοϊός είναι ακίνδυνος / σκοτώνει ευπαθείς. Πάλι, μία πρόχειρη αναζήτηση στοιχείων και σχετικών δημοσιεύσεων μπορεί να μας διαφωτίσει. Είναι μεγάλη η πληθώρα των σχετικών στοιχείων, οπότε τα λίγα που παρουσιάζονται εδώ, παρακαλώ να μη θεωρηθούν cherry picking. Γενικώς, υπάρχει πολύ μεγάλη διαφοροποίηση στην επικινδυνότητα του ιού, συναρτήσει κυρίως της ηλικίας και, βέβαια, των υποκειμένων νοσημάτων.

Διαπιστώνουμε ότι στις ΗΠΑ το 75% των θυμάτων του COVID έχουν ηλικία άνω των 65 ετών. Μόλις 2,4% των θανόντων έχουν ηλικία κάτω των 40 ετών [5]. Μεγάλη η διαφορά και στον κίνδυνο συναρτήσει της ηλικίας, συγκεκριμένα το Infection Fatality Rate εκτιμάται σε: 0,068% για άτομα ηλικίας 35 έως 44 ετών και σε 8,6% για άτομα ηλικίας 75 έως 84 ετών – δηλαδή οι ηλικιωμένοι κινδυνεύουν 1265% παραπάνω από τα «άτομα παραγωγικής ηλικίας» [6]. Πέρα από την ηλικία, τα υποκείμενα νοσήματα φαίνεται να παίζουν σημαντικό ρόλο. Στην Αγγλία και την Ουαλία, ο αριθμός θανόντων COVID-19 με υποκείμενα νοσήματα ήταν δεκαπλάσιος από τον αντίστοιχο αριθμό θανόντων χωρίς υποκείμενα νοσήματα [7]. Άτομα με διαβήτη φαίνεται να έχουν 100 έως 250% περισσότερες πιθανότητες να καταλήξουν από COVID-19, σε σχέση με άτομα που δεν πάσχουν από διαβήτη [8]. Ακόμη και η καθημερινή ενημέρωση με τα λειψά στοιχεία που μας δίνει ο ΕΟΔΥ στα καθ’ ημάς αναφέρει (Δευτέρα 29/11/2021) πως το 95.4% των θανόντων από την αρχή της πανδημίας) είχε υποκείμενο νόσημα ή/και ηλικία 70 ετών και άνω» [9].

Οπότε τι λέμε; Το να λέει κάποιος ότι ο ιός είναι ακίνδυνος, ναι είναι υπερβολή. Δεν είναι «γριπούλα» δεν είναι πανώλη. Χωρίς να υποτιμούμε τη γριπούλα, δηλαδή, γιατί το χωρατό περί γριπούλας που ετησίως σκοτώνει 300.000 έως 650.000 ανθρώπους κάπου πρέπει να σταματήσει. Ο κορονοϊός φαίνεται να είναι από 4 έως 10 φορές «χειρότερος» από την εποχική γρίπη [10]. Επίσης, ναι, προφανώς, δε σκοτώνει μόνο ευπαθείς. Αλλά είναι εντυπωσιακή η αύξηση του κινδύνου για σοβαρή νόσηση ή θάνατο από COVID-19 συναρτήσει, κυρίως, της ηλικίας.

Εν κατακλείδι: Η ρήση ο κορονοϊός είναι ακίνδυνος είναι προφανώς ανορθολογική. Αλλά, το ότι ο κορονοϊός σκοτώνει ευπαθείς δεν είναι τελείως ψέκα, μάλλον το αντίθετο είναι κατά βάση αληθές. Οπότε, ας μη χαρίζουμε στην ψέκα μία ορθή διαπίστωση. Εκτός, αν θεωρούμε ότι σκοτώνει εξίσου τους πάντες που είναι κι αυτό ανορθολογικός ψεκασμός από την αντίθετη πλευρά.

Τα εμβόλια για τον ιό είναι πειραματικά

Προσωπικά, αυτό το επιχείρημα της ψέκας δε με συγκίνησε ιδιαίτερα, δεν ήταν αυτό που με έκανε να τη «φλερτάρω» και να της στρώνω το χαλί, όπως με κατηγορούν διάφοροι καλοί μου φίλοι. Για παράδειγμα πιστεύω ότι έχω καταναλώσει τροφές που είναι τόσο πολύ photoshop που αγγίζουν τα όρια του πειράματος. Οπότε, δεν τρομάζω πολύ. Αλλά επειδή προσπαθώ να μη φλερτάρω άλλο την ψέκα και να αγκαλιαστώ με τον ορθολογισμό, ας μείνουμε λίγο στις έννοιες. Κατ’ αρχήν και κατ’ αρχάς τι σημαίνει πειραματικός-η-ο; Σύμφωνα με το λεξικο Τριανταφυλλίδη, η έννοια του επιθέτου που ταιριάζει στην περίπτωσή μας είναι: «που εφαρμόζει και δοκιμάζει νέες ιδέες και μεθόδους». Πάμε, τώρα, στην ιστορία των mrna εμβολίων που, κατά βάση, έχουν σηκώσει κουρνιαχτό. Πάλι το Nature μας πληροφορεί για την πορεία του mrna και των εφαρμογών του σε ένα κατατοπιστικό άρθρο, με τίτλο: “The tangled history of mRNA vaccines” [11]. Εκεί υπάρχουν εξαιρετικές πληροφορίες, μεταξύ των οποίων ξεχωρίζουμε τα εξής:

  • Το 1961 ανακαλύπτεται το mRNA
  • To 2015 γίνεται η πρώτη κλινική δοκιμή εμβολίου mRNA για τη γρίπη
  • Το 2020 ξεκινά η πρώτη φορά μαζική χρήση εμβολίων mRNA κατόπιν των σχετικών έκτακτων αδειοδοτήσεων για την αναχαίτιση της COVID-19

Να με συμπαθάτε, λοιπόν, ακόμη κι αν τα εμβόλια είναι εξαιρετικά από εννοιολογική πλευράς παραμένουν πειραματικά. Τι κι αν έχουν χρησιμοποιηθεί δισεκατομμύρια δόσεις. Αυτή είναι η πρώτη φορά που γίνεται μαζική χρήση, συνεπώς – σύμφωνα με τον ορισμό – εντάσσονται στην έννοια του πειραματικού.

Ναι, αλλά στις 23 Αυγούστου ο FDA έδωσε πλήρη άδεια στο εμβόλιο της Pfizer οπότε τα ψεκασμένα περί πειραματικού τελειώσανε. Σύμφωνοι, αλλά ο ίδιος οργανισμός, ενώ συνεχίζεται η χρήση τους, έχει δώσει άδεια μόνο για επείγουσα χρήση στα εμβόλια της Moderna και της Janssen. Επιπλέον, δεν έχει δώσει καν άδεια για επείγουσα χρήση στο εμβόλιο της Astra Zeneca που μάλλον το χάνουμε από το παρεάκι μας γενικότερα [12]. Ας μην ανοίξουμε το θέμα της αναμνηστικής δόσης που γενικεύεται, τουλάχιστον στο δυτικό κόσμο, χωρίς να υπάρχει ομοιογενής πολιτική όσον αφορά στην εφαρμογή της – και χωρίς αδειοδότηση. Και, τέλος πάντων, κι ας θεωρηθεί συνδικαλιά, η πρωτοφανώς μαζική χορήγηση φαρμακευτικών σκευασμάτων που είχαν/ έχουν άδεια έκτακτης χρήσης δεν είναι ό,τι πιο συνηθισμένο έχουμε δει.

Συνεπώς, ξανά, η ψέκα δεν είναι τελείως off. Υπάρχουν εύλογες ενστάσεις, όσον αφορά στο πειραματικό ή μη του χαρακτήρα των εμβολίων. Και σε, κάθε περίπτωση, το να λέει κάποιος ότι τα εμβόλια είναι πειραματικά δεν είναι τόσο τραγικό, τόσο παράλογο. Δεν είναι σαν να λέει ότι έχουν μέσα τσιπάκια… ωχ τι είπα, αυτό είναι το επόμενο!

Τα εμβόλια για τον ιό έχουν μέσα τσιπάκια

Ε ναι! Η στιγμή που όλοι περιμένατε. Η πλέον προβεβλημένη ανοησία της ψέκας! Πράγματι, το να πιστεύεις ότι σου εμφυτεύουν τσιπάκια με το εμβόλιο είναι από γελοίο έως παρανοϊκό. Εδώ, λοιπόν, ο Δεκάλογος της Ψέκας πετυχαίνει το στόχο του, εκθέτει την προφανή αυτή ανοησία.

Αλλά…

Τι αλλά; Αντέξαμε να σας διαβάζουμε μέχρι εδώ έστω με κάποιο σφίξιμο κύριε, δεν μπορείτε να καταδικάσετε ούτε αυτό το ψεκασμένο αίσχος χωρίς περιστροφές; Θα βρείτε ξανά αντίλογο;

Δεν έχω ακριβώς αντίλογο ούτε, προφανώς, βιβλιογραφικές αναφορές, όπως πριν. Θα μου επιτρέψετε, όμως, να κάνω μία σύγκριση και ρίξτε την στην πυρά ως αδόκιμη μαζί με τους ψέκες. Ενώ, λοιπόν, έχουν καταναλωθεί αμέτρητα gigabytes για να κάνουμε αστεία με το τσιπάκι στο facebook, δε μας ξενίζει καθόλου αυτό που συμβαίνει στην καθημερινότητά μας; Δηλαδή, η επίδειξη QR code για να πάμε από κουρεία μέχρι σε τράπεζες είναι τόσο διαφορετική από το «τσιπάκι»; Με την ένεση στο μπράτσο δε μας καρφώνουν κάποιο ηλεκτρονικό εξοπλισμό στα κύτταρα. Το ότι, όμως, ένας ψηφιακός κωδικός, ένα κάποιο τσιπάκι είναι απαραίτητο για την ομαλή συνέχιση της καθημερινότητας μας, είναι τόσο αδιάφορο;

Ας πλανάται λοιπόν το ερώτημα και ο παραλληλισμός. Δε θα δικαιώσω την ψέκα, αλλά οι παπαροκάδες τα λέγανε από τα nineties αυτά και χωρίς εμβόλια! Στην Εικόνα 2, το QR code μας ως lifestyle, το τυπώνουν λέει και σε μπρελόκ… Ευτυχώς μείναμε αψέκαστοι!

Εικόνα 2. Μπρελόκ με το QR code του εμβολιασμού

(Πηγή: https://www.protothema.gr/koronoios-live/article/1181060/koronoios-patra-ekanan-brelok-to-pistopoiitiko-emvoliasmou/)   

Τα εμβόλια είναι μόνο για ευπαθείς

Δεν έχω καταλάβει αν αυτό είναι μία εφεύρεση/ ρήση των ψεκασμένων ή απλώς μία εναλλακτική της πλειοψηφούσας άποψη. Και, είθισται, όταν κάτι είναι κόντρα στην κρατούσα άποψη να θεωρείται ψεκασμένο στις μέρες μας – πράγμα μάλλον αδιανόητο για τον ευρύτερο προοδευτικό χώρο μέχρι και πριν την επέλαση του κορονοϊού.

Από τη στιγμή που ο κίνδυνος από τον κορονοϊό είναι πολλαπλάσιος, όπως είδαμε, για τους ηλικιωμένους και τους ανθρώπους με υποκείμενα νοσήματα, είναι εύλογο οι ευπαθείς να έχουν μεγάλο όφελος από τον εμβολιασμό τους. Από την άλλη πλευρά, άτομα χωρίς υποκείμενα νοσήματα, νεαρής ηλικίας έχουν πολύ μικρότερο όφελος. Κι εκεί αρχίζει και η συζήτηση περί ισοζυγίου κόστους – οφέλους από τον εμβολιασμό που περιλαμβάνει, βέβαια, και τυχόν παρενέργειες (απαγορευμένη λέξη τόσο από το «μέτωπο κοινής λογικής», όσο ίσως και από τον αναθεωρημένο ποινικό κώδικα) από το εμβόλιο.

Σημαντικό είναι να κατανοήσει κανείς τις έννοιες της σχετικής και της απόλυτης μείωσης ρίσκου (Relative Risk Reduction / RRR – Absolute Risk Reduction / ARR), στην προκειμένη περίπτωση λόγω του εμβολιασμού. Το ζήτημα αυτό πραγματεύεται συνοπτικά ένα σχόλιο στο Lancet που υπήρξε άσσος στο μανίκι των αντιεμβολιαστών ψεκασμένων [13]. Σχηματικά και σύντομα:

  • Το RRR είναι αυτά τα μεγάλα και εντυπωσιακά νούμερα που ακούμε για την αποτελεσματικότητα των εμβολίων. Αν χωρίς εμβόλιο πεθάνει 10% των ασθενών και με εμβόλιο πεθάνει το 1% των ασθενών, το RRR (αποτελεσματικότητα όπως ακούμε και διαβάζουμε) του εμβολίου είναι 90%, δηλαδή η διαφορά των ποσοστών διά το ποσοστό της ομάδας που δεν έλαβε το εμβόλιο – και εκλαϊκευμένη επιστήμη τσάμπα μαθαίνετε εδώ.
  • Το ARR δεν το ακούμε συχνά γιατί δεν είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακό προς λαϊκή κατανάλωση. Στο παραπάνω παράδειγμα το ARR είναι 9%, δηλαδή η διαφορά των δύο ποσοστών. Το ARR εξαρτάται από τον υποκείμενο κίνδυνο. Όταν αυτός μεγαλώνει μεγαλώνει και αυτό. Όταν ο κίνδυνος δεν είναι μεγάλος, τότε το ARR μικραίνει.

Όπως λέει και το comment στο Lancet, για να πάρει κανείς μία απόφαση, όπως αυτή του να εμβολιαστεί έναντι της COVID ή όχι, πρέπει να έχει ενημέρωση, πέραν όλων των άλλων, και για τα δύο μεγέθη RRR και ARR. Τότε η ενημέρωσή του θα είναι πλήρης και όχι μονόπαντη, όπως τώρα, με μόνο μεγάλα ποσοστά. Να τονιστεί ότι το αντίστροφο του ARR είναι ο δείκτης NNV (Number Needed to Vaccinate) που εκφράζει πόσοι πρέπει να εμβολιαστούν ώστε να αποτραπεί μία μόλυνση / μία εισαγωγή στο νοσοκομείο / ένας θάνατος, αναλόγως τι μελετούμε.

Έστω, λοιπόν, ότι το RRR των εμβολίων για τον κορονοϊό είναι τόσο πανύψηλο όσο μας λένε. Είναι κατανοητό ότι – όπως είδαμε πριν – με Infection Fatality Rate μόλις 0,068% στην ηλικιακή ομάδα 35 έως 44 η απόλυτη μείωση ρίσκου θα είναι πολύ μικρή. Ενώ, αντίθετα, στις μεγάλες ηλικίες η απόλυτη μείωση ρίσκου θα είναι σεβαστή. Υπάρχουν αρκετές αναφορές στην απόλυτη μείωση ρίσκου και το NNV των εμβολίων του κορονοϊού. Δεν αναφέρω νούμερα για να μην κατηγορηθώ ότι δημιουργώ κλίμα. Εν τέλει, λοιπόν, τα εμβόλια αυτά δεν είναι μόνο για ευπαθείς αλλά είναι κυρίως για ευπαθείς.

Φέρτε τα φάρμακα

Παραλείπονται τα σημεία 8,9,10 καθώς και η συνολική διατύπωση της σημείωσης με αστερίσκο γιατί είναι κάπως παραληρηματικά. Ας μείνουμε στη φράση «φέρτε τα φάρμακα». Ναι, αυτό το έλεγαν κάμποσοι αντιεμβολιασταί. Ο Κούβελας και ο Πολάκης που καπνίζει ήταν οι αστέρες του αιτήματος περί φαρμάκων και, ειδικότερα, μονοκλωνικών αντισωμάτων. Κανονικά, όταν έχουμε μπροστά μας μια λοιμώδη ασθένεια, η λογική λέει ότι χρειαζόμαστε και εμβόλια αλλά και θεραπείες. Οπότε, το δίπολο «εμβόλια ή φάρμακα» είναι ψευτο-δίπολο, κατά την προσφιλή αριστερή φρασεολογία.

Απ’ ό,τι φαίνεται και τα μονoκλωνικά αντισώματα εμφανίζουν υψηλή αποτελεσματικότητα, της τάξης του 70% και βάλε – με όρους RRR και αυτό, γιατί και εδώ κάποιοι πουλάνε, λιγότερο αλλά πουλάνε [14]. Δεν υποκαθιστούν τον εμβολιασμό αλλά εάν χορηγηθούν σε πρώιμο στάδιο της νόσου φαίνεται να βοηθούν πολύ, ώστε να μην υπάρχει κακή εξέλιξη. Και αυτό, ειδικά για τις ευπαθείς ομάδες, είναι μάλλον καλό. Στην Ελλάδα, αφότου ξεσκίσαμε τους προαναφερθέντες κατεταγμένους ως ψέκες (Κούβελα και Πολάκη) εν τέλει φέραμε 2.000 δόσεις μονοκλωνικών. Μάλλον λίγες που χορηγούνται σε συγκεκριμένους ασθενείς κατόπιν ειδικού αιτήματος, γνωμοδότηση επιτροπής κλπ. Φαίνεται ότι το πράγμα πάει καλά στο ξεκίνημα της χορήγησής τους από διάφορα ρεπορτάζ [15]. Φυσικά, εάν κάποιος δεν είναι κολλημένος θα διαπιστώσει ότι υπάρχουν αμφιβολίες και για τα μονοκλωνικά αντισώματα. Στην περίφημη βάση Cochrane που στηρίζει τη λεγόμενη evidence based ιατρική, προς το παρόν, είναι πολύ φειδωλοί και αναμένουν περισσότερες κλινικές μελέτες για να διατυπώσουν άποψη περί της αποτελεσματικότητας και της ασφάλειας των μονοκλωνικών αντισωμάτων [16].

Συμπερασματικά, πάντως, το «φέρτε τα φάρμακα» κάθε άλλο παρά ψεκασμένη ιαχή είναι. Προφανώς και χρειάζονται τα φάρμακα, αλοίμονο. Μάλιστα, τα μονοκλωνικά αντισώματα έχουν και νωρίτερα από τα εμβόλια έκτακτες άδειες και κάποια από αυτά αρχίζουν και παίρνουν οριστικές. Επιπλέον, εφαρμόζονται ως θεραπεία εδώ και περίπου είκοσι χρόνια, συνεπώς είναι και κάπως λιγότερο πειραματικά από τα mRNA εμβόλια – αααχ ευχαριστήθηκα ψεκασμό στο σημείο αυτό. Αν και παραμένω υπέρμαχος της ολοκληρωμένης ενίσχυσης της δημόσιας υγείας και όχι μονομερώς προσανατολισμένος σε θαυματουργά εμβόλια ή φάρμακα, είναι προφανές αυτογκόλ να ταυτίζει κανείς το «φέρτε τα φάρμακα» με την ψέκα.

Αντί επιλόγου

Κλείνοντας αυτό το άρθρο, σκέφτομαι αρχικά ότι θα μπορούσα και να μην το είχα γράψει και να έχω περάσει πιο δημιουργικά το χρόνο μου. Παρ’ όλα αυτά, θα προσπαθήσω να συνοψίσω, ως είθισται στις περιπτώσεις αυτές.

Ο δεκάλογος της ψέκας είναι άλλη μια απέλπιδα προσπάθεια να διώξουμε από πάνω μας και από το κοινωνικό σώμα το μολυσματικό παράγοντα των ψεκασμένων. Εξ’ αρχής υποστηρίζω ότι αυτό είναι το κυνήγι μιας χίμαιρας. Διότι οι ψεκασμένοι αν και υπάρχουν (όχι σαν τον ιό που δεν υπάρχει) είναι και πολύ μικρότερη και έχουν πολύ μικρότερη απήχηση από αυτή που νομίζει κανείς σκρολάροντας στο κινητό του. Στην εποχή που από τραπεζικές συναλλαγές μέχρι ερωτικές συνευρέσεις γίνονται διαδικτυακά, υπάρχει ένας παραμορφωτικός φακός με ασύλληπτες δυνατότητες στο να μεγεθύνει ή να σμικρύνει καταστάσεις.

Το μέτωπο κοινής λογικής, παρ’ όλα αυτά, σημαίνον στέλεχος του οποίου είναι ο δημιουργός του δεκαλόγου της ψέκας επιμένει να πολεμά τους ψέκες. Ας το κάνει. Φτάνει να μην:

  • Θεωρεί ψεκασμένο κάθε τι αντιβαίνει στο κυρίαρχο αφήγημα
  • Θεωρεί ψεκασμένους όσους έχουν διαφορετική άποψη από την κυρίαρχη
  • Θεωρεί ότι πάντα λέει επιτυχημένα και έξυπνα πράγματα

Όπως φάνηκε από αυτό το εκτενές και φλύαρο κείμενο ο δεκάλογος της ψέκας πάσχει. Τουλάχιστον ένας εξάλογος του δεκαλόγου είτε δεν είναι κάτι ψεκασμένο είτε χαρίζει στην ψέκα πράγματα. Τόσο επιτυχημένος ο δεκάλογος που και στα υπόλοιπα σημεία παραληρεί και ουσιαστικά απλώς γαργαλά το ακροατήριο του μετώπου κοινής λογικής. Αν προσπαθεί να φέρει στον ορθολογισμό κάποιους λίγους «ενδιάμεσους» μάλλον δεν τα καταφέρνει. Είτε τους εξοργίζει με το μπλαζέ υφάκι είτε λέει πράγματα που αν κάποιος λίγο τα ψάξει μπορεί και να μη συμφωνήσει με τον δημιουργό του δεκαλόγου.

Όπως, είπαμε, λοιπόν στην αρχή καλό το ορθόν επιχείρημα φτάνει να μην είναι για το ορθόν. Εδώ πολλά είναι για το ορθόν και με το συμπάθειο!

Ο δεκάλογος της ψέκας δεν καταφέρνει να είναι το μήνυμα της νίκης, όπως διαβάζουμε στο δωδεκάλογο του γύφτου του Παλαμά:

Απ’ τούς κόσμους του Αύριο

το μήνυμα της νίκης εγώ σου φέρνω…

Είμαι η σάλπιγγα εγώ μιας Ανάστασης…

Η νίκη, η Ανάσταση δεν μπορεί να έρθει ούτε με δήθεν μάχες του ορθού λόγου απέναντι στους χαζούς ούτε με το άθλιο καθεστώς υγειονομικής τρομοκρατίας και επιστημονισμού που βιώνουμε. Η νίκη και η Ανάσταση θα έρθουν με την επιστροφή στους αγώνες για την αξιοπρέπεια και την κοινωνική δικαιοσύνη, που μάλλον έχουν φτάσει στο ναδίρ την περίοδο αυτή, αφού οι «ορθολογιστές» ταυτίζονται κατά πολύ με τους εξουσιαστές.

Πηγές

[1] https://www.science.org/doi/10.1126/science.abm4454

[2] https://www.reuters.com/article/us-health-coronavirus-spain-science-idUSKBN23X2HQ

[3] https://www.nature.com/articles/d41586-021-01529-3

[4] https://www.nature.com/articles/d41586-021-02813-y

[5] https://www.statista.com/statistics/1191568/reported-deaths-from-covid-by-age-us/

[6] https://link.springer.com/article/10.1007/s10654-020-00698-1/tables/3

[7] https://www.ons.gov.uk/aboutus/transparencyandgovernance/freedomofinformationfoi/covid19deathsbrokendownbyunderlyinghealthcondition

[8] https://care.diabetesjournals.org/content/44/9/1916

[9] https://eody.gov.gr/wp-content/uploads/2021/11/covid-gr-daily-report-20211129.pdf

[10] https://www.thelancet.com/article/S2213-2600(20)30527-0/fulltext

[11] https://www.nature.com/articles/d41586-021-02483-w

[12] https://www.fda.gov/emergency-preparedness-and-response/coronavirus-disease-2019-covid-19/covid-19-vaccines

[13] https://www.thelancet.com/pdfs/journals/lanmic/PIIS2666-5247(21)00069-0.pdf

[14] https://www.science.org/content/article/monoclonal-antibodies-can-prevent-covid-19-successful-vaccines-complicate-their-future

[15] https://www.avgi.gr/koinonia/402110_asthenis-perigrafei-ti-therapeia-den-xero-tha-zoysa-horis-ayta

[16] https://www.cochrane.org/CD013825/HAEMATOL_are-laboratory-made-covid-19-specific-monoclonal-antibodies-effective-treatment-covid-19

4 responses to “Η συνεχής σκιαμαχία με την ψέκα

  1. Εξαιρετικό το άρθρο του Νίκου του Κατσουλάκου, που παρεμπιπτόντως γιορτάζει σήμερα και πρέπει να του ευχηθούμε να ζήσει πολλά πολλά χρόνια.
    Πολύ εμπεριστατωμένη έρευνα και πολύ λεπτομερής και ψύχραιμη.
    Η μόνη μου παρατήρηση είναι πως θα πρέπει να στιγματισουμε τη λέξη “ψέκα” ως λέξη ρατσιστική και βάναυση καθώς απαξιωνει τους ανθρώπους που την υιοθετουν και τους παρουσιάζει ως ανόητους, διανοητικα υστερούντες κλπ.
    Είναι προφανές πως το mainstream αφήγημα ούτε που υποψιάζεται πόσο ταπεινωτικο και απανθρωπο είναι να αποδίνεις τις πεποιθήσεις όσων διαφωνούν μαζί σου στην αφέλεια ή, ακόμα χειρότερα, στην μικρόνοια.
    Μπροστά στην απανθρωπια που κρύβει η ταμπέλα του “αφελούς”, “ευκολοπιστου” κλπ, οι ακραίες πεποιθήσεις κάποιων φονταμενταλιστων μοιάζουν αθώες και ακινδυνες.
    Καλό θα ήταν, οι Ηρακλεις του “ορθολογισμου” να συνειδητοποιησουν πως παράλογες και ασυνήθιστες πεποιθήσεις διατηρούμε όλοι/ες μας. Ζούμε σ’ έναν κόσμο γεμάτο τρομαχτικες αντιφάσεις, τις οποίες είναι αδύνατον να διαχειριστουμε με το εργαλείο της λογικής.
    Επιπλέον, σε αντίθεση με τα όσα μας διδάσκει ο θετικισμος, τα ανθρώπινα όντα κάθε άλλο παρά λογικοκρατουμενα είναι.
    Εκατομμύρια άνθρωποι τρέμουμε τις κατσαρίδες ή τις αράχνες (απ’τις οποίες δεν πέθανε ποτέ κανείς) αλλά είμαστε χαλαροι όταν καβαλαμε μοτοσικλέτες (απ’τις οποίες πεθαίνουν πολλοί κάθε χρόνο).
    Την ίδια στιγμή που οι μουτζαχεντιν του ορθου λόγου χυνουν άφθονο το δηλητήριο της χλευης (απ’το οποίο οι ανθρωπινες σχέσεις θα κάνουν πολλά χρόνια να επουλωθουν), δεν έχουν κανένα πρόβλημα να διατυμπανιζουν πως τα mRNA εμβόλια θα σώσουν την ανθρωπότητα απ’τον…καρκίνο.
    Κοινώς, θέλουν να μας πείσουν πως σ’ έναν πλανήτη κορεσμενο πια από διοξινες, PCB, PBB και άλλα ωραία, ο καρκίνος, που κυριολεχτικά θερίζει, σε λίγο θα αποτελεί παρελθόν λόγω των…εμβολιων.
    Η θεωρία για τα τσιπάκια μοιάζει με τη Γενική Σχετικότητα μπροστά στην ελαφρότητα της θεωρίας περί αντικαρκινικων…εμβολιων.
    Με την ίδια χλευη αντιμετώπιζαν κάποτε κάποιοι άλλοι “πεφωτισμενοι” τους γιατρούς που έλεγαν πως οι ανατομικες βλάβες που ανακαλύπτονταν στους εγκεφάλους ψυχικά πασχοντων ήταν προϊόν των θαυματουργων φαρμάκων, των λεγόμενων και “αντιψυχωτικων” τα οποία χορηγούνται απ’το 1955.
    Για να έρθουν δύο μελέτες, μια το 2005 και μια το 2010, και να επιβεβαιώσουν τις υποψίες των “ημιτρελων” συνομωσιολογων εχθρών της επιστήμης κλπ, κλπ.
    Τέλος, να επισημάνουμε για τους λάτρεις του “ορθου” ότι, πέραν του σωστού και του λανθασμένου, υπάρχει κάτι που είναι απείρως πολυτιμοτερο: οι ανθρώπινες σχέσεις.
    Και για να κρατηθουν οι έρμες οι σχέσεις απαιτείται κάτι που έχει εκλιψει στις μέρες μας: ο ΣΕΒΑΣΜΟΣ.
    Ας έχουν υπόψιν τους οι Τιτάνες του “ορθου” ότι, πιθανότατα, νάναι εκείνοι που έχουν το δίκιο στην αντιπαράθεση αυτή.
    Μόνο που όταν θα λάμψει το δίκιο τους δε θα μπορούν να το χαρούν, γιατί ο πλανήτης ολακερος θάναι μια απέραντη παγωμένη έρημος.
    Έρημος ανθρωπιάς, έρημος εμπιστοσύνης, έρημος αλληλοκατανοησης.
    Και αυτά ΔΕΝ υποκατασταινονται από τον “ορθο”.

    Μου αρέσει!

  2. «…ο ορθός λόγος είναι ο εχθρός του παραλόγου…». Ο σκοπός της ύπαρξης του ανθρώπου δεν μπορεί να αιτιολογηθεί με τη λογική. Αυτό νομίζω ότι ισχυρίζεται το καλλιτεχνικό – φιλοσοφικό ρεύμα που ονομάστηκε «παράλογο». Ο ισχυρισμός αυτός είναι νομίζω πολύ βάσιμος. Ο λεγόμενος «ορθός λόγος» αδυνατεί να απαντήσει πολλά ερωτήματα.
    Και κάτι ακόμα : περισσότερη αξία έχει η ΟΡΘΗ ΠΡΑΞΗ . Μεγαλύτερη αξία έχει η ΕΜΠΡΑΚΤΗ απόρριψη της καραντίνας (βλ. διαδηλώσεις αλληλεγγύης στον Δ.Κουφοντινα το Φεβρουάριο-Μαρτιο 2021). Η κατάληψη του κτίριου Γκινη στις 14/11/21 είναι ΕΜΠΡΑΚΤΗ απόρριψη της συμφωνίας πρυτανικων αρχων και φοιτητικών συλλογων να μείνουν κλειστες οι αιθουσες του πολυτεχνειου λογω πανδημίας. Η ανακατάληψη του θέατρου ΕΜΠΡΟΣ και η λειτουργία του μεχρι σημερα είναι επίσης ΕΜΠΡΑΚΤΗ απόρριψη της καραντινας ! Μην ξεχνάμε αυτές τις έμπρακτες αρνήσεις. Μην τις αποσιωπούμε.

    Μου αρέσει!

  3. Εξαιρετικό το άρθρο του Κατσουλάκου.
    Εμπεριστατωμένο, κατατοπιστικότατο και πολύ χρήσιμο απέναντι στην επέλαση της “κοινής λογικής” που προσπαθεί να ξετρυπώσει τον “ανορθολογικό σκοταδισμό” όπου κι αν κρύβεται.
    Αλλά νιώθω την ανάγκη να επισημάνω πως το τραγικό της υπόθεσης βρίσκεται στην μετατροπή ενός πολιτικού θέματος σε ζήτημα “πάλης φωτός/σκότους”.
    Δύο παρατηρήσεις:
    Α) Οι υπέρμαχοι του “καθολικού πλην όχι υποχρεωτικού” προσπαθούν να μας πείσουν πως βασικό ρόλο στην άρνηση εκατομμυρίων να εμβολιαστούν, έχει παίξει η “αναβίωση” του ανορθολογισμού και των θρησκευτικών δοξασιών.
    Είναι οι ίδιοι που, λίγα χρόνια πριν, έλεγαν εκείνο το “Ούτε Χαμάς, ούτε Αμπάς”, βάζοντας στο ίδιο τσουβάλι έναν πράκτορα των σιωνιστών με τους μαχητές της μόνης οργάνωσης που, τότε ακόμα, ζητούσε διάλυση του Ισραήλ. Λογικότατο.
    Για να μη θυμίσουμε το αλησμόνητο “Είμαστε υπέρ των μεταναστών, αλλά κατά της μετανάστευσης” (sic)!! Θρίαμβος της λογικής!
    Όλη αυτή η κουβέντα γύρω απ’τον “ορθό λόγο” είναι άλλη μια νεκρανάσταση του θετικισμού και της, ολότελα παράλογης, πεποίθησης πως τα ανθρώπινα όντα είναι “υπερ-λογικά”, παναπεί επεξεργάζονται τα πάντα με την λογική και υιοθετούν αντίστοιχες “λογικές” στρατηγικές.
    Μόνο που όλοι ξέρουμε πως ο καθένας από μας βασανίζεται από ολότελα παράλογους φόβους στην καθημερινότητά μας: τρέμουμε πχ τις κατσαρίδες, απ’τις οποίες δεν αρρώστησε ποτέ κανείς, αλλά ανεβαίνουμε άφοβα, δίχως δεύτερη σκέψη, σε μοτοσικλέτες, απ’τις οποίες πεθαίνουν κάθε χρόνο χιλιάδες. Δε θυμάμαι κανέναν που να αποκάλεσε όσους φοβούνται τις κατσαρίδες “ανορθολογιστές”.
    Μέσα σε μια κοινωνία φριχτής αλλοτρίωσης, όπου οι αντιφάσεις είναι όχι απλά εξώφθαλμες αλλά τερατώδεις, ΟΛΑ τα ανθρώπινα όντα κάποια στιγμή υιοθετούμε παράλογες πεποιθήσεις ως στρατηγικές ΨΥΧΙΚΗΣ επιβίωσης.
    Στην κοινωνία αυτή
    i) μαθαίνουμε ότι “Όποιος δουλεύει σκληρά, αργά-γρήγορα τα καταφέρνει” αλλά βλέπουμε τους πιο σκληρά εργαζόμενους να κοιμούνται σε χαρτόκουτα στο δρόμο, τη στιγμή που τα άχρηστα παράσιτα, οι καπιτα-ληστές, κολυμπάνε στη χλιδή.
    ii) Μαθαίνουμε πως “Οι πολιτικοί είναι εκπρόσωποι της βούλησης των απλών ανθρώπων” αλλά τους βλέπουμε να χαριεντίζονται με τους ζάμπλουτους φίλους τους και να πετάνε στα σκουπίδια τις εξαγγελίες για τις οποίες οι απλοί άνθρωποι τους είχαν ψηφίσει.
    iii) Μαθαίνουμε πως “Η ιατρική κ’ η φαρμακοβιομηχανία υπάρχουν για να προσφέρνουν ανακούφιση και θεραπεία” αλλά κάθε χρόνο βλέπουμε να αυξάνονται οι ιατρογενείς βλάβες, η εξάρτηση από νόμιμες ουσίες ή οι σοβαρές παρενέργειες από νομιμότατα φάρμακα.
    Πριν την πανδημία του κορωναιού οι ΗΠΑ συζητούσαν μιαν άλλη πανδημία: εκείνη της εξάρτησης από νομιμότατα οπιούχα (Οξικοντίν, Βάικοντιν, Φεντανύλ κλπ). Χιλιάδες χιλιάδων είναι κάθε χρόνο οι “θάνατοι από απόγνωση”, όπως ονομάζονται οι θάνατοι από υπερβολική δόση οπιούχων (deaths of despair, αγγλιστί). Είναι πέρα από κάθε αμφισβήτηση σήμερα ο βρώμικος ρόλος που έπαιξε η φαρμακοβιομηχανία σ’ όλο αυτό, αποκρύβοντας τις εθιστικότατες ιδιότητες των οπιούχων παυσίπονων.
    Χιλιάδες οι πρόωροι θάνατοι, αλλά και οι σακατεμένοι, από νομιμότατα “αντιψυχωτικά” φάρμακα (Zyprexa, Abilify, Risperdal, Seroquel κλπ).
    Χιλιάδες οι σακατεμένοι, κάθε χρόνο, από τις νομιμότατες βενζοδιαζεπίνες (τα γνωστά μας αγχολυτικά Tavor, Valium, Xanax, Ativan κλπ).
    Για να μην επεκταθούμε στο σκάνδαλο της χορήγησης τόνων στατινών (φάρμακα κατά της χοληστερίνης) σε ανθρώπους που δεν τις έχουν καμία ανάγκη κλπ, κλπ.
    Οι θιασώτες του “καθολικού πλην όχι υποχρεωτικού” ΔΕΝ βλέπουν το έγκλημα του σφιχτού εναγκαλισμού ιατρικής και φαρμακοβιομηχανίας, αλλά ορμάνε καταπάνω στους ανεμόμυλους, όπως ο Δον Κιχώτης.
    Οι θιασώτες του “μαζικού πλην όχι υποχρεωτικού”, όπως κάθε γνήσιος “πολιτικά φιλελεύθερος” (liberal), δε βλέπουν τις ΑΝΤΙΦΑΣΕΙΣ της ΥΛΙΚΗΣ πραγματικότητας, βλέπουν, όμως, παντού λογικές αντιφάσεις στα μυαλά των ανθρώπων.
    Με όλ’αυτά, φυσικά, δε σκοπεύουμε να πάρουμε θέση υπέρ ή κατά των εμβολίων. Κάτι τέτοιο θάπρεπε νάναι υπόθεση αποκλειστικά του κάθε ανθρώπου και του θεράποντος γιατρού του.
    Β) Σε όλον αυτόν τον “πόλεμο των φωταδιστών κατά του σκοταδισμού” επιστρατεύονται εκφράσεις προσβλητικές και ταπεινωτικές για τους απλούς ανθρώπους που σε άλλη περίπτωση θα χαραχτηρίζονταν “ρατσιστικές”.
    Είναι πολύ πιθανόν όσοι είμαστε επιφυλακτικοί απέναντι στα νέας γενιάς εμβόλια να βγούμε ψεύτες και λανθασμένοι.
    Αυτό που θα μείνει, όμως, σε όλους μας είναι το ασύλληπτο υβρεολόγιο που εκτοξεύεται αυτές τις μαύρες μέρες εκατέρωθεν, αλλά κυρίως απ’ το στρατόπεδο των φωταδιστών.
    Το ρητόν λέει πως “Από έναν άνθρωπο μπορεί να λησμονήσεις τις πράξεις ή τα λόγια του, δε θα λησμονήσεις όμως ποτέ πως σ’ έκανε να νιώσεις”.
    Και οι “φωταδισταί” έχουν αποδυθεί σ’ έναν ανήθικο αγώνα εξόντωσης και διασυρμού ανθρώπων. Απ’την ανήθικη εκστρατεία αυτή θα βγούμε χαμένοι ΟΛΟΙ. Και οι σκεπτικιστές και οι “φωταδιστές”. Κάποιοι μοιάζει να ζουν σ’ένα δικό τους παράλληλο σύμπαν όπου η Αριστερά έχει τόσο πολύ ανθρώπινο δυναμικό ώστε δεν πειράζει να διώχνει και κάποιους. Θαρθουν άλλοι να τους αντικαταστήσουν. Δε φαίνεται κάτι τέτοιο στον ορίζοντα.

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s