Η επιστροφή του κοινωνικού κράτους και άλλα παραμύθια

τζ

Άκης Τζάρας για το avantgarde

Γρίπη, ξεγρίπη: οι ίδιοι μπάτσοι κυνηγούν τους ίδιους ανθρώπους στις ίδιες πλατείες (από αυτοκόλλητο των autonome antifa)

Σχεδόν 3,5 μήνες από το περίφημο λοκ ντάουν, και ενώ η στρατηγική του κράτους μπορεί να έχει αλλάξει σε “ανοσία αγέλης”· τώρα που ο τρόμος θανάτου δε χρησιμοποιείται ως άμεσο εργαλείο πειθάρχησης ή λοβοτομής της κριτικής σκέψης, τώρα που τα ΜΜΕ με ενορχηστρωτή το κράτος (χωρίς πλέον την μάσκα του αμερόληπτου επιστήμονα) δε γεμίζουν με πτώματα και εντολές συμπεριφοράς, τα πράγματα είναι, για όσες/ους θέλουν να δουν, κρυστάλλινα.

Είναι φανερό ότι έχει έρθει η ώρα αφενός για την εξαργύρωση της λευκής επιταγής-υπακοής από την “κυβέρνηση που μας έσωσε”,  αφετέρου για την συντριπτική διάψευση των ιδεολογημάτων περί επιστροφής του κοινωνικού κράτους, του “κράτους που αναγκάζεται να πάρει μέτρα για το κοινωνικό σύνολο”, της θετικής βιοπολιτικής και λοιπών ανοησιών.

Το μόνο κράτος που επέστρεψε και που δεν είχε φύγει και ποτέ (αυτό δεν έσωσε το κεφάλαιο και στην πρώτη φάση του κύματος ύφεσης το 2008-14;) είναι το αστικό κράτος που πέρα από τις αντινομίες του, πέρα από το αν είναι συμπύκνωση συσχετισμών ή εργαλείο/μηχανή της άρχουσας τάξης, αποτελεί πάντοτε και πρωτίστως την πολιτική έκφραση του κεφαλαίου.

Το κράτος επέστρεψε αλλά όχι ως συλλογικός οργανωτής της ζωής, ή ως γενικό συμφέρον (μπορεί ποτέ το αστικό κράτος να είναι τέτοιο;) αλλά ως η ένοπλη και ένυλη έκφραση του πιο χυδαίου μερικού συμφέροντος της αστικής τάξης (και φυσικά των αυλικών της).

Το κράτος επέστρεψε και θα επιστρέφει με το πιο ξεδιάντροπο πρόσωπό του, αυτό της ωμής, απάνθρωπης αντικοινωνικής βίας. Επέστρεψε χθες 5 Ιούλη στην πλατεία Βικτωρίας συμπυκνωμένο στα ένστολα παράσιτα (που πληρώνονται από τους φόρους των μισθωτών ε;) που δε δίστασαν ως θρασύδειλα ανθρωπάκια, να ασκήσουν βία ακόμα και ενάντια σε μωρά και τις μανάδες τους: και όχι συμβολική βία αλλά βία απτή ενάντια σε σώματα. Δεκάδες πρόσφυγες και μετανάστες εξαναγκάστηκαν να διαμείνουν στη Βικτώρια επειδή εκδιώχθηκαν από τις δομές φιλοξενίας των προγραμμάτων του ΟΗΕ, που έκλεισαν με κυβερνητική εντολή, ή επειδή μεταφέρθηκαν από την κόλαση της Μόριας στην Αθήνα χωρίς καμία στήριξη, λες και μπορούν να εργαστούν ή να νοικιάσουν  κάποιο διαμέρισμα.

Με πρόσχημα φυσικά τις συνθήκες υγιεινής, ορδές ένστολων ανέλαβαν την αποκατάσταση της -υγειονομικής- τάξης. (Βέβαια από τις πρώτες μέρες η ΝΔ είχε αφαιρέσει τον ΑΜΚΑ από τους πρόσφυγες/μετανάστες, αλλά είπαμε δε νοιάζεται για την υγεία αλλά για την υγειονομική τάξη.)

Λίγες μέρες πριν, οι ένστολοι παιδαγωγοί είχαν επιτεθεί, προφανώς απροκάλυπτα και με λύσσα, σε μαγαζιά των Εξαρχείων σε μια ακόμα δοκιμή/εφαρμογή της μόνιμης έκτακτης ανάγκης απένταντι στο συμβολικό εσωτερικό εχθρό.

Είναι ξεκάθαρο ότι ο κορονοϊός και η διαχείρισή του δεν είναι μόνο το πλαίσιο επιτάχυνσης σημαντικών δομικών μετασχηματισμών του τρόπου παραγωγής (βλ 4η βιομηχανική επανάσταση) και του τρόπου ζωής (ο τρόπος παραγωγής συνίσταται πάντοτε και στην αναπαραγωγή ενός τρόπου ζωής έλεγαν αυτοί οι ξεπερασμένοι παλιόγεροι κλασικοί του μαρξισμού). Υπήρξε και το πλαίσιο αναβάπτισης και περαιτέρω μυστικοποίησης του κρατικού αυταρχισμού μέσω της τάχα προστασίας της δημόσιας υγείας και του πληθυσμού.

Άξαφνα (;) το κράτος και τα αφεντικά απέκτησαν και μια θετική πτυχή (τι και αν η εξουσία είναι ενιαία και αδιαίρετη;) ακόμα και για όσες και όσους ήταν συνήθως ιδεολογικά καχύποπτοι απέναντι σε “αυτούς που μας μιλούν πως θέλουν το καλό μα ποτέ τους δεν ακούν το δίκιο το δικό μας”.

Τώρα χτίζουν και πάνω σε αυτή τη λοβοτομημένη συναίνεση, αλλά και στο χειρότερο κοινωνικό συσχετισμό των τελευταίων δεκατιών: από τα ξεκάθαρα μέτρα υπέρ των αφεντικών και την απόπειρα απαγόρευσης των διαδηλώσεων μέχρι την ωμή ρατσιστική βία απέναντι στους αδύναμους, η δήθεν επιστροφή του κεϊνσιανισμού ήταν τελικά μάλλον σύμπτωμα εκείνων που νόσησαν από την αποδοχή της κρατικής διαχείρισης του κορονοϊού.

Όλος ο πρώτος κόσμος, αυτό που σχηματικά αποκαλείται Αυτοκρατορία, και πριν τον κορονοϊό εκφραζόταν πολιτικά από ένα μίγμα ρητού, ξεδιάντροπου ταξικού μίσους απέναντι στο προλεταριάτο και κλασικών ρατσιστικών πρακτικών και ιδεολογημάτων.

Οι κυβερνητικές προσωπικότητες  προέρχονται συχνά από την αστική τάξη,  πήγαν στα σχολεία/πανεπιστήμια της ελίτ και ταυτόχρονα είναι ανοικτά ρατσιστές σε επίπεδο κατεστραμμένου μικροαστού χρυσαυγίτη. Τέτοιες προσωπικότητες έγιναν αποδεκτές σαν σωτήρες του λαού από το “φονικό ιό”.

Να τι θα πει κρίση και σήψη ενός συστήματος: η λουμπενοποίηση της κυρίαρχης τάξης τόσο σε επίπεδο ιδεών/πολιτισμού όσο και σε επίπεδο πρακτικών και το χτίσιμο του φασισμού από τα πάνω από χορτάτους αστούς που μισούν τους ξυπόλυτους. Τα ΜΜΕ να συμπεριφέρονται ως ανοικτοί μηχανισμοί προπαγάνδας χωρίς ούτε καν προσχήματα πλουραλισμού ή αντικειμενικότητας (τα 20 εκ δεν είναι η αιτία, είναι απλώς αναπαραγωγή του συστήματος εξουσίας), η αστυνομία να έχει ανοικτά ακροδεξιά ιδεολογία (από τις Ηπα και τη Γαλλία, μέχρι την Ελλάδα αλλά ας μην ξεχνάμε ότι εκτελεί εντολές και δεν παρεκλίνει από αυτές). Δεν ισχυρίζεται κανείς ότι κάποτε τα “πράγματα” ήταν αλλιώς στην ουσία τους, αλλά ότι λόγω συσχετισμών και ιστορικών εκκρεμοτήτων έπρεπε να εμφανίζονται με άλλη μορφή.

Η μονομέρεια του κράτους είναι πασιφανής: τα πάρτυ της κόκας στη Μύκονο, τα εργοδοτικά κάτεργα των call centers, τα στρατόπεδα κράτησης είναι ελεύθερα από ιό, αλλά οι συναντήσεις της νεολαίας σε πλατείες που δεν ισοδυναμούν με κατανάλωση, οι μορφές των ταξικών αγώνων και φυσικά οι πρόσφυγες είναι “υγειονομικές βόμβες”. Η πραγματικότητα ξεπερνά κάθε θεωρητική μαρξιστική προσέγγιση σαν να αναδύεται αυτούσια από τα βιβλία και τις μπροσούρες: το κράτος όσο παριστάνει το κράτος του γενικού καλού (μα υπάρχει γενικό καλό σε ταξικές κοινωνίες ρωτά το φάντασμα του Μαρξ) τόσο αρθρώνεται και θεσμικά ως κράτος εξαίρεσης, και η υγειονομική υστερία ήταν η πιο πετυχημένη μεταμφίεση.

Βέβαια οι παραπάνω διαπιστώσεις ισχύουν για όσες διατηρούν ακόμα κριτική σκέψη και ασυμφιλίωτα συμφέροντα με τα αφεντικά, αλλιώς ω! πόσο τακτοποιημένα μοιάζουν όλα αν τα δει κανείς από τα μάτια της κρατικής/καθεστωτικής προπαγάνδας ιδίως άμα ανήκει ή νομίζει ότι ανήκει στην αυλή της εξουσίας.

Για αυτό και απολιτίκ τρέντο-γιάπηδες, οι δήθεν δημοκράτες κεντρώοι που στοιχίζονται πίσω από την κοινωνική συμμαχία αφεντικών-ρατσιστών, που αναπαράγουν αυτούσια χρυσαυγίτικα ιδεολογήματα νομίζοντας ότι επειδή έγιναν μέινστριμ έπαψαν να είναι εκλογικευμένος μισανθρωπισμός, παριστάνουν τους ήπιους και τους διαλλακτικούς· με ό,τι παραμύθια και αν κοιμάστε τα βράδια αποτελείτε την άλλη όψη των υστερικών ακροδεξιών αστών και των μαντρόσκυλών τους.

Όσοι/ες εκπέμπουν σήμα κινδύνου για τις συνεχείς παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, για να εκφραστούμε σε μια πιο συστημική γλώσσα, αντιμετωπίζονται με χρυσαυγίτικα επιχειρήματα από άτομα που παριστάνουν τους φιλελεύθερους: η μετατόπιση των οργανικών διανοουμένων και η ομογενοποίηση των επιμέρους ιδεολογιών είναι επίσης σύμπτωμα βαθιάς σήψης. Καθώς φαίνεται μετά το μονόδρομο της οικονομίας και χάρις στο μονόδρομο της υγειονομικής τάξης και ασφάλειας, όλα οδηγούν στο μονόδρομο της μόνιμης αυταρχικής δημοκρατίας και του κοινωνικού κανιβαλισμού.

Ωστόσο, ας μην απελπιζόμαστε από το ζόφο που κυριαρχεί: μια νέα γενιά που έζησε ως συνειδητό υποκείμενο μόνο περιόδους κρίσης έρχεται στο προσκήνιο και συναντιέται με μια γενιά που -μια μειοψηφία της τουλάχιστον- διαπαιδαγωγήθηκε πολιτικά στη φωτιά της τελευταίας δεκαετίας.

Από την Παλαιστίνη ως τις Ηπα ένας νέος κύκλος αγώνων είναι μπροστά μας και ως απόρροια της δεύτερης φάσης του κύματος ύφεσης: με χειρότερους όρους, με θεσμικό πλαίσιο ακόμα πιο ασφυκτικό, ωστόσο αντικειμενικά απέχουμε πολύ από οποιοδήποτε σημείο ισορροπίας του συστήματος σε όλα τα επίπεδα (οικονομικά, πολιτικά, κοινωνικά, “γεωπολιτικά”). Η κριτική σκέψη, όπως επώδυνα φάνηκε τους προηγούμενους μήνες, είναι η βάση κάθε πολιτικής ριζοσπαστικής ανάλυσης και δράσης από τη σκοπιά των καταπιεσμένων: το όπλο της κριτικής είναι αναντικατάστατο.

Οφείλουμε όσες και όσοι επιμένουμε σε μια σαρωτική κριτική του υπάρχοντας, να επεκτείνουμε αυτή την κριτική σε όλες τις πτυχές της πραγματικότητας, να κρατάμε την ψυχραιμία και την τόλμη μας, διατηρώντας άσβεστο το δίκαιο μίσος.

Μόνο έτσι η απελπισία μπορεί να μετουσιωθεί σε δράση και να συμβάλει στη συγκρότηση ενός μαχόμενου συλλογικού υποκειμένου που ακόμα ή επειδή βαδίζει κόντρα στο ρεύμα, δε φοβάται τις θύελλες της ιστορίας, δεν υποτάσσεται, παρά το κόστος, στις φωνές που καλούν στην αποδοχή της γενικευμένης απανθρωπιάς ως κανονικότητας.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s