Περιβαλλοντικός νόμος: οι εγχώριοι Μπολσονάρο επί το έργον

nicholas-doherty-I40IxW_BUjU-unsplash (2)

Φωτό: Nicholas Doherty, Unsplash

Π. Παπ. για το avantgarde

Σαν τους κλέφτες μες στη νύχτα, το κυβερνητικό τσούρμο πλασιέδων ιδιωτικών συμφερόντων ψήφισε πριν από μερικές μέρες ένα νόμο που εντείνει εκρηκτικά την υπαγωγή του περιβάλλοντος –και οτιδήποτε κοινού– στο κεφάλαιο, και δη στους κολλητούς τους.

«[…] Η χώρα μας είναι από τις πρώτες στην υπερ-ρύθμιση με νόμους και απαγορεύσεις στα θέματα του περιβάλλοντος […] ο αντίπαλος τόσο της ανάπτυξης όσο και της προστασίας του περιβάλλοντος είναι συχνά ένας και κοινός: η φοβική γραφειοκρατία. […] Αγαπητοί συνάδελφοι, η ανάπτυξη τρέχει και το περιβάλλον δε μπορεί να μας περιμένει.»

– Από την ομιλία του Μητσοτάκη στη βουλή την ημέρα ψήφισης του νόμου για το περιβάλλον

Νόμος είναι το δίκιο του επενδυτή

Το πνεύμα που διατρέχει τα άρθρα του νόμου καθώς και την εκλαΐκευσή τους από τα κυβερνητικά χείλη δε μπαίνει καν στον κόπο να προσπαθήσει να παρουσιαστεί ως ουδέτερο, πχ. ως το πνεύμα του κράτους-διαιτητή που διαχειρίζεται και ισορροπεί τα διάφορα επιμέρους συμφέροντα. Ταυτίζεται απολύτως με τον επενδυτή, τον οποίο η δημόσια διοίκηση απλώς ταλαιπωρεί με αχρείαστη γραφειοκρατία. Από την αιτιολογική έκθεση αναβλύζει η αγανάκτηση του καταπιεσμένου επενδυτή, που με υψωμένη τη γροθιά απαιτεί το δίκιο του. Οι διαδικασίες πρέπει εδώ και τώρα να απλοποιηθούν και να επισπευθούν. Δε μπορεί να περιμένουν οι επενδυτές, η ζωογόνος δύναμη της οικονομίας!

«Όταν κάποιος δημόσιος υπάλληλος καθυστερεί επί σκοπώ τη γνωμοδότηση που προβλέπει ο νόμος για μία επένδυση θα υπάρχουν πειθαρχικές ποινές. Ένας υπάλληλος δεν μπορεί να κρατάει μια επένδυση στα συρτάρια του για χρόνια.», σημείωνε άλλωστε ο Άδωνις Γεωργιάδης όταν πριν από λίγο καιρό έφερνε τον νέο αναπτυξιακό νόμο, αδερφάκι του νέου περιβαλλοντικού.

Αλλά δεν είναι μόνο οι διαδικασίες αδειοδότησης που καθυστερούν που καταπιέζουν τον νομοθέτη / επενδυτή. Ο νομοθέτης / επενδυτής ασφυκτιά κάτω και από μια άλλη πίεση: «δε μπορείς να στήνεις ανεμογεννήτριες και ορυχεία όπου γουστάρεις», «υπάρχουν προστατευόμενες περιοχές» και άλλα τέτοια παρωχημένα σοβιετικά. Ήρθε η ώρα να εξορθολογιστεί και αυτό.

Ο σχεδιασμός του χώρου συγκεντροποιείται σε εντυπωσιακό βαθμό. Επιτελικό κράτος και επενδυτές συνεννοούνται απευθείας, χωρίς τις εκνευριστικές παρεμβάσεις διάφορων τοπικών κοινωνιών, φορέων τοπικής αυτοδιοίκησης ή ακόμα χειρότερα τίποτα περιβαλλοντικών κινημάτων, που θέλουν να έχουν και άποψη. Οι ειδικοί ξέρουν καλύτερα.

Αυτή η «επιτελική» προσέγγιση χαρακτήρισε και τη συζήτηση για το νομοσχέδιο, το οποίο τέθηκε σε διαβούλευση μόλις για ένα δεκαπενθήμερο το Μάρτη. Τότε αποτελούταν από 65 άρθρα. Αυτό που ψηφίστηκε τελικά στη βουλή αποτελούταν από 130 άρθρα! Δηλαδή τα μισά του άρθρα δεν τέθηκαν καθόλου προς συζήτηση, ούτε καν σε αυτή τη γελοία επίφαση διαβούλευσης-εξπρές.

Ξεκινάμε σταχυολογώντας λίγες μόνο από τις αντιδράσεις: η WWF Ελλάς και η Greenpeace, που μάζεψαν  σε μία βδομάδα 33.000 υπογραφές υπέρ της απόσυρσης των διατάξεων που ευνοούν την εξόρυξη υδρογονανθράκων, μιλούν για «μία από τις πιο τρανταχτές περιπτώσεις αδιαφανών διαδικασιών, η οποία υπονομεύει τη δημοκρατικότητα των θεσμών του πολιτεύματός μας». Στο νόμο εναντιώνονται οι μηχανικοί περιβάλλοντος, ακόμα και δικαστές. Ο Τομέας Πολεοδομίας και Χωροταξίας του τμήματος Αρχιτεκτόνων του ΕΜΠ σημειώνει ότι η συγκέντρωση στο νομοσχέδιο πολλών ασύνδετων ρυθμίσεων δεν αποτελεί καλή νομοθετική πρακτική και προτείνοντας η συζήτησή του να μετατεθεί όταν η Βουλή λειτουργήσει ξανά σε πλήρη σύνθεση «ώστε να δοθεί ο απαιτούμενος χρόνος για επιστημονικό διάλογο και επεξεργασία για την αναμόρφωσή του». Ο Συνήγορος του Πολίτη δηλώνει ότι πτυχές του νόμου ενδεχομένως να είναι αντισυνταγματικές, και  σειρά ενστάσεων και παρατηρήσεων επί της συνταγματικότητας του νομοσχεδίου διατυπώνει και η επιστημονική υπηρεσία της Βουλής.

Ακολουθεί μια καταγραφή μερικών μόνο από τα όσα προβλέπει το αίσχος αυτό, που έγινε νόμος του κράτους με τις ψήφους της ΝΔ.

«Απλοποίηση περιβαλλοντικής αδειοδότησης»  

Το θέμα με το οποίο καταπιάνονται τα κεφάλαια Α και Β του νόμου. Για να μην εφεύρουμε ξανά τον τροχό, παραθέτουμε αυτούσιο ένα εκτεταμένο κομμάτι τού πολύ ενδιαφέροντος άρθρου των Δημήτρη Πετρόπουλου και Ελένης Μπούκη, που παρουσιάζει τα πράγματα όπως έχουν:

«Όλο το Νομοσχέδιο αντιμετωπίζει τις διαδικασίες Περιβαλλοντικού Ελέγχου και της Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης σαν βαρίδι που πρέπει να το ξεφορτωθεί το κράτος. Σε συνέντευξη που παραχώρησε ο Υπουργός ΥΠΕΝ στο Αθην. Πρακτορείο Ειδήσεων στις 26.4.20, αναφέρει: «.. Δεν είναι δυνατόν η Δημόσια Διοίκηση να αδιαφορεί για την επενδυτική διαδικασία στη χώρα, τη μόνη διαδικασία που μπορεί να δημιουργήσει δουλειές και ανάπτυξη στον τόπο. Αν είναι αντίθετη η Διοίκηση σε μια αδειοδότηση ας το πει!..». Η αλήθεια είναι ότι δεν υπάρχουν Περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις των 6 και 8 χρόνων, προφανώς ο Υπουργός αναφέρθηκε σε συνεχιζόμενες διαδικασίες, Τροποποιήσεις, Ανανεώσεις και σύνθετα έργα με πολλές συνοδές δραστηριότητες. Όπως πολύ σωστά ανέφερε η εκπρόσωπος της WWF στην ακρόαση φορέων «Την τελευταία δεκαετία η διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης δέχεται ανηλεή σφυροκόπηση, με δικαιολογία την απλοποίηση των διαδικασιών. Η δική μας εμπειρία δείχνει ότι τα έργα για τα οποία καθυστερεί η αδειοδότηση έχουν πρόβλημα: ή έχουν ελλιπείς μελέτες ή ζητούν χωροθέτηση κάπου που δεν επιτρέπεται», ανέφερε, παραθέτοντας πρόσφατα παραδείγματα αδειοδότησης βαρέων βιομηχανικών δραστηριοτήτων εντός ή εκτός Natura μέσα σε λίγους μήνες.».

Επίσης επεκτείνεται η ισχύς της περιβαλλοντικής άδειας από 10 σε 15 χρόνια, σε αντίθεση με τις σύγχρονες πρακτικές που απαιτούν τακτικότερο έλεγχο τους ιδιαίτερα ως προς τις σωρευτικές επιπτώσεις, ώστε να λαμβάνουν υπόψη τη ραγδαία ανάπτυξη της τεχνολογίας που αφορά τον εκσυγχρονισμό, την κλιματική κρίση και κάθε άλλο παράγοντα επηρεάζει τους περιβαλλοντικούς δείκτες για την προστασία του περιβάλλοντος (ISO, πιστοποιητικά κλπ). Ειδικά στην περίπτωση έργων με σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις, η διάρκεια ΑΕΠΟ δεν θα έπρεπε να αυξηθεί αλλά, να μειωθεί ριζικά αλλά και να εντατικοποιηθούν οι έλεγχοι τήρησης των όρων. Έχει ενδιαφέρον η τοποθέτηση του Συνηγόρου του Πολίτη, στην ακρόαση  φορέων όπου σημείωσε «ότι η επέκταση της ισχύος της περιβαλλοντικής αδειοδότησης (ΑΕΠΟ) από τα 10 στα 15 χρόνια ενδεχομένως να είναι αντισυνταγματική» Στη «Συλλογή γνωμοδοτήσεων από τους αρμόδιους δημόσιους φορείς και υπηρεσίες…», ο χρόνος μειώνεται από 45 μέρες σε 30 μέρες, μειώνοντας τις μέρες διαβούλευσης, μειώνεται και η δυνατότητα συμμετοχής της ενδιαφερόμενης τοπικής κοινωνίας στη διαδικασία λήψης αποφάσεων καθώς δεν θα υπάρχει χρόνος ούτε για την ενημέρωσή της. Την ίδια στόχευση έχει και η αναφορά ότι «η μη απάντηση φορέων πρέπει να θεωρείται ως θετική γνωμοδότηση κατά το νόμο». Αυτό δεν βοηθάει ούτε τις Υπηρεσίες που καλούνται να γνωμοδοτήσουν, ούτε το περιβάλλον, ούτε τις τοπικές κοινωνίες.  Αντίστοιχα περιορίζει τους χρόνους ανανέωσης και τροποποίησης των ΑΕΠΟ όπου ειδικά στις τροποποιήσεις (μια πιο σύνθετη εργασία όπου ελέγχεται «ο ουσιώδης ή μη χαρακτήρας μίας μεταβολής περιβαλλοντικών επιπτώσεων από τη λειτουργία έργου ή δραστηριότητας») οι 3 ημέρες δεν επαρκούν ούτε για τη γραφειοκρατία έγκρισης κίνησης εκτός έδρας για επί τόπου έλεγχο του έργου! Ενώ μειώνει και τα περιεχόμενα του Φακέλου αδειοδότησης με αποτέλεσμα να λείπουν απαιτούμενες για την αδειοδότηση πληροφορίες.

Βασικό σημείο είναι ότι, ανατίθεται όλη ή τμήμα της διαδικασίας περιβαλλοντικής αδειοδότησης (μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων,  διατύπωση περιβαλλοντικών όρων κλπ) σε ιδιώτες αξιολογητές, περιορίζοντας την όποια διαφάνεια και την όποια αντικειμενική εποπτεία του Δημόσιου Τομέα, της δημόσιας υγείας και του περιβάλλοντος. Στο σημείο αυτό το υπουργείο προχώρησε σε μια μικρή διόρθωση σε σχέση με την αρχικά ακραία πρόβλεψη, όπου ο ιδιώτης θα ήταν επιλογή του επενδυτή αλλά και θα πληρωνόταν και από αυτόν!!! Τώρα ο ιδιώτης ελεγκτής δεν θα επιλέγεται από την εταιρεία που θέλει να αδειοδοτηθεί αλλά από το ΥΠΕΝ με κλήρωση(;) (σε ένα μητρώο) και δεν θα πληρώνεται απευθείας από την εταιρεία, αλλά μέσω του υπουργείου. Η αξιολόγηση των γνωμοδοτήσεων που κατατίθενται παραμένει κατά βάση στο ΥΠΕΝ όπως και οι ποινικές ευθύνες στους Υπαλλήλους! Φυσικά η υποκατάσταση των μόνιμων υπαλλήλων, από ιδιώτες, κάθε άλλο παρά εξασφαλίζει εγκυρότητα στη διαδικασία μια και τα πολλαπλά φαινόμενα αλληλεξαρτήσεων μεταξύ επενδυτή και ελεγκτή δεν αντιμετωπίζονται. Η κεντρική ιδέα και εδώ είναι δώστε τα όλα σε ιδιώτες απαξιώνοντας τις γνώσεις και την εμπειρία των υποστελεχωμένων  (άνω του 40% κενές οργανικές θέσεις), χωρίς σύγχρονα μέσα και γερασμένων (70% άνω των 50 ετών χωρίς καμία ανανέωση υπαλλήλων) Δημόσιων Υπηρεσιών, ώστε οι αποφάσεις να παίρνονται εύκολα, γρήγορα και απορροφητικά. Γιατί είναι βασικό στοιχείο μιας πολιτικής με επίκεντρο το περιβάλλον και τα κοινωνικά δικαιώματα το να μπορεί να πει και δια μέσου του κράτους να πει Όχι σε επενδύσεις ή να μπορεί να επιβάλλει αυστηρούς περιοριστικούς όρους όπου κρίνει, αλλά και να ελέγχει ότι τηρούνται.

Τέλος αναφέρεται ότι με το παρόν, «κατά την έκδοση των ΑΕΠΟ ή την υπαγωγή σε ΠΠΔ έργου ή δραστηριότητας, το ιδιοκτησιακό καθεστώς των εκτάσεων κατασκευής δεν εμπίπτει στον έλεγχο της αρμόδιας περιβαλλοντικής αρχής». Δηλαδή, η περιβαλλοντική αρχή δεν θα έχει αρμοδιότητα ελέγχου του ιδιοκτησιακού καθεστώτος της έκτασης στην οποία θα πραγματοποιηθεί η υπό αδειοδότηση επένδυση. Έχει αποδειχτεί ότι οι μεγάλες καταστροφές με ανθρώπινες απώλειες οφείλονταν σε καταπατήσεις και γενικά σε προβλήματα που είχαν σχέση με το ιδιοκτησιακό καθεστώς της επένδυσης λόγω «χαλαρής» σχετικής Νομοθεσίας. Μέχρι σήμερα το Δημόσιο είχε προστατευθεί από αρκετές κακοτοπιές (λ.χ. διακατεχόμενες εκτάσεις) χάρη στην πρόβλεψη αυτή.

Στη διαδικασία αδειοδότησης των ΑΠΕ προστέθηκε: ότι οι «περιοχές αποκλεισμού» (αυτές δηλαδή στις οποίες δεν επιτρέπονται οι ΑΠΕ) λαμβάνονται υπόψη μόνο εφόσον έχουν οριοθετηθεί κατά συγκεκριμένο τρόπο και η οριοθέτηση έχει αναρτηθεί στο γεωπληροφοριακό σύστημα του φορέα αδειοδότησης. Τέτοια πληροφορία είναι αμφίβολο αν υπάρχει διαθέσιμη με αυτό τον τρόπο στο υπουργείο Περιβάλλοντος για τις προστατευόμενες περιοχές, τη γη υψηλής παραγωγικότητας κλπ, επομένως πρόκειται για έμμεση «παράκαμψη» των απαγορεύσεων. Φυσικά ο τρόπος επιτάχυνσης της αδειοδότησης έργων ΑΠΕ, εγκυμονεί κινδύνους  για τα έργα κατηγορίας Α να χωροθετηθούν σε περιοχές NATURA 2000 (τι να κάνουμε είπε ο εκπρόσωπος της ΕΛΕΤΑΕΝ στα βουνά που φυσάει είναι NATURA).»

Καταστροφή προστατευόμενων περιοχών

Τα κεφάλαια Γ και Δ αφορούν τις προστατευόμενες περιοχές, οι οποίες παύουν να κάθονται άπραγες –δηλαδή να μην αποτελούν πεδίο ανάπτυξης επιχειρηματικής δραστηριότητας– και αρχίζουν να συμμετέχουν κι αυτές στην ανάπτυξη. Για να επιτευχθεί αυτό, οι φορείς διαχείρισής τους αποδυναμώνονται σε βαθμό ακύρωσης και συγχωνεύονται σε ένα κέντρο που υπάγεται στο ΥΠΕΝ – το οποίο μάλιστα μπορεί να χρηματοδοτείται από «δωρεές, ενισχύσεις, κληρονομιές, κληροδοσίες, επιχορηγήσεις, χορηγίες και κάθε είδους εισφορές φυσικών ή νομικών προσώπων, του Δημόσιου ή του Ιδιωτικού Τομέα, της ημεδαπής ή αλλοδαπής» (άρθρο 31 παρ. δ), και από «έσοδα από τις άδειες θήρας» (κυνηγιού) στις προστατευμένες περιοχές (άρθρο 31, παρ. ζ). Γιατί παρεμπιπτόντως πλέον επιτρέπεται και το κυνήγι στις προστατευόμενες περιοχές.

Είπαμε, το επιτελικό κράτος δε μπορεί να αφήνει τον επενδυτή να ταλαιπωρείται. Στις προστατευόμενες περιοχές απομένουν απλώς κάποιες αποδυναμωμένες μονάδες χωρίς καμία συμβολή στις αποφάσεις.

Περαιτέρω, οι περιοχές αυτές κόβονται σε τέσσερις ζώνες: α) Ζώνη απόλυτης προστασίας της φύσης, β) Ζώνη προστασίας της φύσης, γ) Ζώνη διαχείρισης οικοτόπων και ειδών, δ) Ζώνη βιώσιμης διαχείρισης φυσικών πόρων.

Από τη δεύτερη ζώνη και κάτω επιτρέπεται η επιχειρηματική δραστηριότητα. Στη ζώνη γ, «διαχείρισης οικοτόπων και ειδών», επιτρέπονται μεταξύ άλλων κατοικίες, θρησκευτικοί χώροι, ιδιωτικά εκπαιδευτήρια, εμπορικά καταστήματα, σουπερμάρκετ μέχρι 1500 τμ, τουριστικά καταλύματα δυναμικότητας μέχρι 150 κλινών κλπ. Είναι αδιανόητο. Συμπεριφέρονται σε προστατευόμενες περιοχές λες και αυτές είναι περιοχές εντός σχεδίου πόλης! Αλλά το καλύτερο έρχεται παρακάτω: στη ζώνη γ επιτρέπονται και εξορυκτικές δραστηριότητες (ορυχεία – λατομεία – μεταλλεία, αμμοληψία, ζώνες αναζήτησης, έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων)!

Οι περιορισμοί για τη ζώνη δ είναι πιο χαλαροί, καθώς ο νόμος ορίζει ότι απλώς απαγορεύονται εργοστάσια, πίστες αγώνων, εμπορικά, εκθεσιακά και συνεδριακά κέντρα, αεροδρόμια, χώροι επεξεργασίας, αποθήκευσης και διάθεσης στερεών αποβλήτων και στερεών τοξικών αποβλήτων, νεκροταφεία αυτοκινήτων, ιππόδρομοι και καζίνο. Όλα τα υπόλοιπα εν πολλοίς επιτρέπονται.

Να σημειώσουμε ξανά πως τα παραπάνω αναφέρονται σε προστατευόμενες περιοχές. Με μοναδικά χαρακτηριστικά βιοποικιλότητας, που απαιτούν όχι απλώς προστασία, αλλά πολύ συγκεκριμένη προσέγγιση που διαφοροποιείται κατά περίπτωση!

Μερικά ακόμα ρουσφέτια σε κουμπαροξάδερφους και λοιπές διατάξεις

Μέχρι σήμερα, ένα κτήριο που είχε κατασκευαστεί αυθαίρετα σε δάσος, αναδασωτέα έκταση ή υγρότοπο δεν μπορούσε να ενταχθεί σε νόμο αυθαιρέτων, δηλαδή δε μπορούσε να μεταβιβαστεί. Αυτό αλλάζει με τα άρθρα 51-55 για «οικιστικές πυκνώσεις» μέσα σε δάση. Η ξετσιπωσιά που βγάζει μάτι είναι το ότι αυτή η διάταξη έρχεται μετά από μια δεκαετία που υποτίθεται πως το κράτος προσπαθεί να βάλει σε μια σειρά την αυθαίρετη δόμηση, και ενώ η εξαίρεση των οικιστικών πυκνώσεων από τους δασικούς χάρτες έχει ακυρωθεί από το ΣτΕ.

Στο άρθρο 99, που καταπιάνεται με θέματα πολεοδομικού χαρακτήρα, γίνεται ένα ωραίο παιχνίδι με τις λέξεις για να καταλήξουν στην καταστρατήγηση του χωρικού σχεδιασμού. Οι Δημήτρης Πετρόπουλος και Ελένη Μπούκη το γράφουν καλύτερα από ό,τι θα μπορούσε ο γράφων: «Στο Άρθρο 99 με τις Ρυθμίσεις θεμάτων πολεοδομικού χαρακτήρα όπου έχουμε και την καταστρατήγηση του Χωρικού Σχεδιασμού -Χωροταξικού και Πολεοδομικού- που πηγάζει από την ιεραρχία  των επιπέδων και την ανωτερότητα του υπερκείμενου σχεδιασμού με την εισαγωγή της «ευελιξίας» και της «διαβάθμισης των δεσμεύσεων». Στην ουσία δηλαδή, ευκαιριακά και κατά το δοκούν, επιτρέπεται οριζόντια – χωρίς καμία πρόβλεψη στον Νόμο για μετέπειτα εξειδίκευση – ορισμένοι Όροι, Προϋποθέσεις, Απαγορεύσεις της πολεοδομικής νομοθεσίας  να μην θεωρούνται τόσο …δεσμευτικοί και αυτομάτως να παρακάμπτονται. Έτσι, π.χ., το Περιφερειακό Χωροταξικό Δυτικής Μακεδονίας – Θράκης επιτάσσει τον περιορισμό των εξορύξεων, κάτι που μπορεί τώρα να πάει στην άκρη αν εκπονηθεί άλλο σχέδιο σε κατώτερο επίπεδο (ειδικό, τοπικό κ.λπ.)»

Ακολουθεί άρση διάφορων προστατευτικών περιορισμών στο κέντρο της Αθήνας. Πλέον, μεταξύ άλλων, στο Μεταξουργείο και στου Ψυρρή μπορούν να λειτουργούν ξενοδοχεία άνω των 100 κλινών.

Λίγο παρακάτω στο ίδιο άρθρο θα χώσουν και μια εξώφθαλμα φωτογραφική διάταξη για κάποιον κολλητό τους, που μάλλον έχει ιδιωτική σχολή στο Αιγάλεω μέσα σε περιοχή απόλυτης προστασίας και αποκατάστασης του φυσικού περιβάλλοντος, προσθέτοντας σε άρθρο παλιότερου νόμου την εξής πρόταση: «Κατ΄ εξαίρεση, επιτρέπεται στη ζώνη αυτή η χρήση υφιστάμενων κτιρίων εκπαιδεύσεως και παρεμφερών κοινωφελών λειτουργιών, υπό την απαραίτητη προϋπόθεση ότι το γήπεδο δεν εμπίπτει στις διατάξεις της δασικής νομοθεσίας, έχει εμβαδόν τουλάχιστον 6.000 τ.μ. και έχει πρόσωπο στην οριακή εγκεκριμένη οδό του σχεδίου πόλεως.» Σιγά μην ντραπούν, όταν εδώ και 75 χρόνια είναι οι νόμιμοι ιδιοκτήτες της χώρας.

Το κεφάλαιο Ζ αφορά την ενεργειακή απόδοση των κτηρίων, κάτι που μόνο ως ανέκδοτο μπορεί να εκληφθεί όταν στα χρόνια της λιτότητας έχουν πεθάνει τόσοι άνθρωποι από σόμπες και όταν οι ενδείξεις λένε ότι το 40-60% του πληθυσμού ζει σε καθεστώς ενεργειακής φτώχιας – μια έννοια για την οποία το ελληνικό κράτος δεν έχει δεήσει ακόμα ούτε έναν ορισμό να βγάλει.

Στο άρθρο 115 προαναγγέλεται η περαιτέρω ιδιωτικοποίηση του ΑΔΜΗΕ, διαχρονικός και διακαής πόθος του Χατζηδάκη.

Το άρθρο 119 απαλλάσσει τις εταιρείες εξορύξεων από την υποχρέωση έκδοσης άδειας για μια μεγάλη σειρά οικοδομικών εργασιών: κατασκευές ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων υποστηρικτικών της εξόρυξης (όπως αντλίες, δίκτυα πεπιεσμένου αέρα, δεξαμενές υδάτων, εγκαταστάσεις αυτοματισμών, τηλεπικοινωνίας-τηλεειδοποιήσεων εργαζομένων, δίκτυα πυρόσβεσης, δίκτυα αερισμού), εγκαταστάσεων βοηθητικών των μεταλλευτικών εργασιών (όπως εγκαταστάσεις χημείου, εγκαταστάσεις συνεργείων, μηχανουργείων και ηλεκτροτεχνείων, αποθηκών πάσης φύσεως πλην εκρηκτικών υλών), εγκαταστάσεων απλής μηχανικής επεξεργασίας του μεταλλεύματος (θραύσης λειοτρίβησης-ταξινόμησης χωρίς περαιτέρω επεξεργασία), χώρων απόθεσης εξορυκτικών αποβλήτων, […] καθώς και εγκαταστάσεων επεξεργασίας υδάτων». Πλέον θα αρκεί η εταιρεία να γνωστοποιεί το ότι θα υλοποιήσει αυτές τις εργασίες. Την ίδια στιγμή που ένας αγρότης χρειάζεται κανονική οικοδομική άδεια με πλήρεις μελέτες για να χτίσει με τσιμεντόλιθους μια αποθήκη 20 τμ στο χωράφι του για να βάζει μέσα τα εργαλεία του! Βεβαίως ο αγρότης δεν είναι καθωσπρέπει επενδυτής όπως η Ελληνικός Χρυσός για να βγάζουμε φωτογραφικές διατάξεις για τη διεκόλυνσή του.

Το άρθρο 126 έρχεται να απαλλάξει από την υποχρέωση περιβαλλοντικής αδειοδότησης φωτοβολταϊκούς και ηλιοθερμικούς σταθμούς έως και 1 MW (μιλάμε για εγκαταστάσεις έκτασης 20-30 στρέμματα).

Άγρια Δύση με ανεμογεννήτριες γύρω-γύρω

Σημειώθηκε παραπάνω ότι ο επίδοξος επενδυτής που θέλει να φτιάξει μια μονάδα ΑΠΕ δε χρειάζεται καν να κατέχει τη γη στην οποία θα τη φτιάξει. Μπορεί κάλλιστα να δηλώσει ότι θα τη φτιάξει σε δημόσια έκταση ή σε χωράφια άλλων. Και να αδειοδοτηθεί κανονικά, δεσμεύοντας την περιοχή για αυτή τη χρήση. Εν μέσω τέτοιας κρίσης, ο αναγκαίος πολεμικός (και συνάμα κατσαπλιάδικος και κλεφτοκοτάδικος) καπιταλισμός δε διστάζει μπροστά σε τέτοιες λεπτομέρειες.

Ο ομότιμος καθηγητής ΕΜΠ Π. Ζεντέλης παρατηρεί:

«Στο ως άνω σχέδιο νόμου αντιμετωπίζεται με πληρότητα η απλοποίηση των διαδικασιών αδειοδότησης ΑΠΕ και πλημμελώς η εξασφάλιση της συναίνεσης των ιδιοκτητών της γης, όταν οι επενδύσεις πρόκειται να πραγματοποιηθούν σε αγροτικό χώρο.

Το γνωστό υπάρχον, λόγω νομοθετικού κενού, και ηθικό πρόβλημα αφορά στις κατά συρροή υποβληθείσες αιτήσεις για έργα ΑΠΕ από “επιτήδειους”, εν αγνοία των ιδιοκτητών της αντίστοιχης γης, με αίτηση προς τη ΡΑΕ πλήθους έργων ΑΠΕ.

Στα θύματα περιλαμβάνονται και ξένοι επενδυτές μεγάλων έργων ΑΠΕ, μερικά εκ των οποίων έχουν εγκριθεί με την διαδικασία fast track.

Με το σχέδιο νόμου άρθρ. 11 παρ. 8 το πρόβλημα όχι μόνο δεν αντιμετωπίζεται αλλά:

– νομιμοποιούνται αναδρομικά οι “επιτήδειοι” με αιτήσεις σε ξένη γη (οι πριν τον Δεκ. 2019)

– ενισχύεται η μεγέθυνση του προβλήματος εφεξής με την ενθάρρυνση των “επιτήδειων” στο μέλλον

Η προβλεπόμενη στο άρθ. 11 παρ. 8 άμυνα των ανά την επικράτεια ιδιοκτητών της γης:

-απαιτεί να παρακολουθεί ο καθένας ξεχωριστά κάθε κύκλο της ΡΑΕ, μήπως κάποιος “επιτήδειος” αιτήθηκε έργο ΑΠΕ στην ιδιοκτησία του (!)

-τους υποχρεώνει να γίνουν παραγωγοί ΑΠΕ (!)

-τους υποχρεώνει να καταθέσουν αίτηση για Βεβαίωση Παραγωγού μόνο στον επόμενο κύκλο (!)

-τους υποχρεώνει να πληρώσουν χιλιάδες ευρώ το εφάπαξ τέλος έκδοσης της Βεβαίωσης (10mw=25,5K€, 20mw=45,5k€) (!)

-τους υποχρεώνει αν εκχωρήσουν το δικαίωμα διάθεσης της γης τους σε επενδυτή της επιλογής τους, πρέπει να έχουν συμβολαιογραφικό μισθωτήριο, στοιχείο που δεν είναι προαπαιτούμενο στην αρχική αίτηση των “επιτήδειων” (!)

-τέλος δεν προβλέπει να μπορούν να μη διαθέσουν τη γη τους για έργα ΑΠΕ και να παραμείνουν αγρότες (!)

Με τα προβλεπόμενα στο άρθρ. 11 παρ. 8 σχετικά με την ιδιοκτησία της γης:

-ασκείται εξουσία στην ελεύθερη θέληση του ιδιοκτήτη της γης

-παραβιάζεται το δικαίωμα ελεύθερης διάθεσης ή μη της ιδιοκτησίας της γης

-αναπτύσσεται, ως δικαίωμα, η προσβολή της ιδιοκτησίας και η επιβουλή της από τους “επιτήδειους”

Με την προβλεπόμενη στο άρθρ. 11 παρ. 8 σχετικά με τους επενδυτές σε ΑΠΕ:

-γίνεται αποδοχή a priori ότι θα υπάρχει ψευδής εικόνα των επενδύσεων σε ΑΠΕ

-εντείνεται η υπάρχουσα ανασφάλεια ξένων επενδυτών για μεγάλα έργα ΑΠΕ

Με τα προβλεπόμενα στο άρθρ. 11 παρ. 8 σχετικά με την ηθική διάσταση:

-η ανηθικότητα τον επενδύσεων τείνει να γίνει εγκατεστημένη άποψη και δει με τις ευλογίες του κράτους»

Μα δεν είναι οι ανεμογεννήτριες η λύση;

Το ποσό ενέργειας που μπορεί να παράξει μια ανεμογεννήτρια εξαρτάται άμεσα από την πυκνότητα ισχύος ανέμου στην περιοχή που αυτή είναι εγκατεστημένη. Σταχυολογούμε από αναφορά της Κομισιόν (πίνακας 1.6.2.) τις χώρες που παρήγαγαν τα μεγαλύτερα συνολικά ποσά αιολικής ενέργειας στην Ευρώπη το 2017, δηλαδή τη Γερμανία, την Ισπανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, προσθέτουμε σε αυτές και δύο χώρες με ιδιαίτερα υψηλή κατά κεφαλήν παραγωγή αιολικής ενέργειας, τη Δανία και τη Σουηδία, και πάμε να ρίξουμε μια ματιά σε ένα χάρτη που δείχνει την πυκνότητα ισχύος ανέμου στην ήπειρο:

Με κόκκινο απεικονίζονται οι υψηλές πυκνότητες ισχύος ανέμου, με γαλάζιο οι χαμηλές. Ο χάρτης καθιστά σαφές ότι οι προαναφερθείσες χώρες, που βρέχονται είτε από τον Ατλαντικό είτε από τη Βόρεια Θάλασσα, έχουν πολύ μεγαλύτερες πυκνότητες ισχύος ανέμου, άρα και δυνατότητα παραγωγής αιολικής ενέργειας. Σε αντίθεση με τις χώρες αυτές, τα σημεία στην Ελλάδα στα οποία μπορούν πραγματικά να είναι αποδοτικές οι ανεμογεννήτριες είναι λίγα. Σημειωτέον ότι μια μικρή συμβολή στην πυκνότητα ισχύος ανέμου έχει και η θερμοκρασία – η μείωση της θερμοκρασίας αυξάνει (λίγο) την πυκνότητα ισχύος αέρα, άρα ο ίδιος άνεμος στην ίδια ανεμογεννήτρια στο ίδιο ύψος παράγει λιγότερη ενέργεια στην Ελλάδα από ό,τι στη Βρετανία.

Ένα ζήτημα ακόμα είναι αυτό που αποκαλείται «στοχαστικός χαρακτήρας» της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας μέσω αιολικών, που συνεπάγεται χαμηλή αξιοπιστία τους – απλούστατα επειδή ο άνεμος δεν είναι σταθερός, και όταν δεν φυσάει δεν παράγεται ενέργεια. Όταν, από την άλλη, φυσάει πολύ, τότε η παραπάνω ενέργεια που παράγεται πρέπει είτε να απορριφθεί, για να μην υπερφορτωθεί το δίκτυο διανομής ρεύματος, είτε, θεωρητικά τουλάχιστον, να αποθηκευτεί κάπου. Μόνο που μέχρι στιγμής δεν υπάρχει κάποια βιώσιμη λύση αποθήκευσης με εύλογο κόστος, και αυτό δε φαίνεται να αλλάζει σύντομα.

Για να το ποσοτικοποιήσουμε αυτό, ας εξετάσουμε το παράδειγμα ενός μέσου ελληνικού νοικοκυριού. Σύμφωνα με μια σχετική αναφορά της Κομισιόν, ένα μέσο ελληνικό νοικοκυριό χρησιμοποιεί 3750 kWh (κιλοβατώρες) ηλεκτρική ενέργεια ετησίως για την κάλυψη των αναγκών του, δηλαδή 72 kWh την εβδομάδα (το ίδιο ποσό στις ΗΠΑ είναι τριπλάσιο). Οι καλύτερης ποιότητας μπαταρίες λιθίου-ιόντων αυτή τη στιγμή μπορούν να αποθηκεύουν 0.254 kWh ανά κιλό. Για να αποθηκευθεί λοιπόν η ενέργεια μιας βδομάδας ενός νοικοκυριού σε τέτοια μπαταρία, η μπαταρία αυτή θα πρέπει να ζυγίζει 283.5 κιλά. Μια πολυκατοικία 20 νοικοκυριών θα χρειαστεί, μαζί με τα κοινόχρηστα, μια μπαταρία γύρω στους 6 τόνους.

Σε ό,τι αφορά την τιμή της μπαταρίας, σήμερα αυτή κυμαίνεται κοντά στα 150 ευρώ / κιλοβατώρα. Αν πούμε ότι η μπαταρία μπορεί να φορτιστεί 500 φορές, αυτό σημαίνει ένα (επιπλέον από την παραγωγή του ρεύματος) κόστος 0.30 ευρώ / κιλοβατώρα. Σήμερα στην Ελλάδα η κιλοβατώρα κοστίζει περίπου 0.11 ευρώ.

Συνεπώς, η φράση «εγκαταστήσαμε τόσα GW αιολικών» μάς λέει πολύ λίγα πράγματα.

Ο ίδιος ο ΑΔΜΗΕ σε επίσημη αναφορά του σημειώνει: «Παρά τη µεγάλη αναµενόµενη διείσδυση των ΑΠΕ µέχρι το 2020, λόγω του στοχαστικού χαρακτήρα της παραγωγής τους, η συµβολή των µονάδων ΑΠΕ στην επάρκεια του συστήµατος δεν µπορεί να θεωρείται δεδοµένη. […] Η ωριαία παραγωγή των αιολικών λαµβάνεται υπόψη ίση µε το 10% της εγκατεστηµένης ισχύος τους».

Μια αναφορά του 2005 της σημαντικής γερμανικής εταιρείας ηλεκτρισμού EON Netz (η οποία ασχολείται με αιολικά πάρκα, δεν είναι δηλαδή από τους «καρβουνολάγνους που τα σαμποτάρουν»), αποτιμά το ποσοστό αυτό σε λιγότερο από 10% και θεωρεί απαραίτητη την υποστήριξή τους από παραδοσιακούς σταθμούς. Σημειώνει επιπλέον πως όσο μεγαλύτερη εγκατεστημένη ισχύς υπάρχει στο δίκτυο, τόσο μειώνεται το ποσοστό της παραδοσιακής παραγωγής ενέργειας που αυτή μπορεί να αντικαταστήσει, και καταλήγει πως «οι φάρμες αιολικών μπορούν να αντικαταστήσουν τους παραδοσιακούς ενέργειας μόνο σε περιορισμένο βαθμό». Σε 8% αποτιμά το ποσοστό αυτό και το μια μελέτη του νεοφιλελεύθερου βρετανικού θινκ τανκ Adam Smith Institute.

Επιπλέον, ακόμα και αν κανείς ξεπεράσει εκτός από τις παραπάνω παρατηρήσεις και τις διάφορες συνήθεις και εύλογες επιφυλάξεις απέναντι στις ανεμογεννήτριες («βιομηχανοποίηση» του φυσικού τοπίου, αισθητική υποβάθμιση, καταστροφή βιοτόπων και οικοσυστημάτων, αλλαγή του μικροκλίματος της περιοχής, αύξηση των θανάτων πτηνών), υπάρχει και ένα ζητηματάκι που οι ιεροκήρυκες του πράσινου καπιταλισμού τείνουν να εξαφανίζουν δακτυλουργικά από τις αναλύσεις τους: την ενσωματωμένη ενέργεια, δηλαδή την ενέργεια που έχει απαιτηθεί για να βλέπουμε εμείς τώρα την ανεμογεννήτρια στο βουνό να γυρίζει. Επειδή βεβαίως, μια ανεμογεννήτρια γυρίζει με τη δύναμη του ανέμου, ο οποίος δεν κοστίζει και δεν επιβαρύνει το περιβάλλον, παράγοντας ρεύμα – από τη στιγμή όμως που έχει ανεγερθεί! Και η ανέγερση αυτή δεν είναι μικρή υπόθεση, ούτε χωρίς περιβαλλοντικό αποτύπωμα.

Η ενσωματωμένη ενέργεια (που έχει επίδραση στο περιβαλλοντικό αποτύπωμα) κάθε κατασκευής αποτελεί το άθροισμα της ενέργειας που έχει απαιτηθεί για τις παρακάτω δραστηριότητες:

– Εξαγωγή πρώτων υλών

– Μεταφορά πρώτων υλών στη βιομηχανική μονάδα όπου θα υποστούν επεξεργασία

– Επεξεργασία πρώτων υλών, μεταποίησή τους στα τελικά υλικά

– Μεταφορά υλικών στο εργοτάξιο

– Ανέγερση

Η εγκατάσταση μιας ανεμογεννήτριας, λοιπόν, απαιτεί μεγάλα φορτηγά να μεταφέρουν το χάλυβα, και μπετονιέρες να μεταφέρουν το μπετόν στο εργοτάξιο. Αλλά για ποιο εργοτάξιο μιλάμε σε ένα βουνό ή οροπέδιο στο οποίο δεν πηγαίνει καν δρόμος; Πρώτα πρέπει να έρθουν μεγάλα μηχανήματα για να μετακινήσουν τα χώματα και τα βράχια και να ανοίξουν το δρόμο για τα μεγάλα φορτηγά. Και εδώ δε μιλάμε για αγροτικούς δρόμους πλάτους 4 και 5 μέτρων. Μετά πρέπει να θεμελιωθεί η ανεμογεννήτρια – η οποία μπορεί στις διαφημίσεις να φαίνεται λεπτή και κομψή, αλλά στην πραγματικότητα αποτελεί μια θηριώδη κατασκευή που απαιτεί μια επίσης θηριώδη θεμελίωση. Σε ένα βουνό, αυτό συνήθως σημαίνει πως πρέπει να σκαφτεί ή να ανατιναχτεί η πέτρα, για να πέσει η μπετονένια βάση.

science-in-hd-EFa8h0AzAkk-unsplash

Μια φωτογραφία για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος των ανεμογεννητριών

Ωραία, φτιάξαμε το εργοτάξιο και ρίξαμε τη θεμελίωση, τώρα να ανεγείρουμε την ανεμογεννήτρια. Αυτό απαιτεί τεράστιους γερανούς, οι οποίοι λειτουργούν με ορυκτά καύσιμα, όπως με ορυκτά καύσιμα λειτουργεί και το καράβι που έφερε τα τεράστια κομμάτια της ανεμογεννήτριας στο λιμάνι, για να τα παραλάβουν από εκεί τα φορτηγά. Και, βεβαίως, ο χάλυβας δεν απαντάται ελεύθερος στη φύση. Για την παραγωγή του, πρέπει πρώτα να εξαχθεί το μετάλλευμα από κάποιο ορυχείο, να φορτωθεί σε φορτηγά και πλοία που επίσης καίνε ορυκτά καύσιμα και να υποστεί επεξεργασία στο εργοστάσιο – και αυτό το τελευταίο είναι ιδιαίτερα δαπανηρό σε ενέργεια.

embodied energy table

Κάθετος άξονας: υλικά. Οριζόντιος άξονας: ενέργεια που έχει απαιτηθεί για την εξαγωγή και παραγωγή ενός κιλού του κάθε υλικού. (πηγή: https://www.sciencedirect.com/topics/engineering/embodied-energy)

Για να κατασκευαστούν λοιπόν τα τεράστια κομμάτια χάλυβα των ανεμογεννητριών απαιτήθηκε μεγάλο ποσό ενέργειας, αφήνοντας το ανάλογο περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Μια ανεμογεννήτρια έχει κύκλο ζωής περί τα 20-25 χρόνια. Μετά; Ξανά από την αρχή. Και τι γίνονται τα κομμάτια τους; Δε θα μπούμε εδώ σε έναν λεπτομερή υπολογισμό των προαναφερθέντων ποσών ενέργειας – αν χρειαστεί θα επανέλθουμε σχετικά.

Βεβαίως μια καλά τοποθετημένη ανεμογεννήτρια θα παράξει κατά τη διάρκεια της ωφέλιμης ζωής της ενέργεια κατά πολύ περισσότερη από όση έχει δαπανηθεί για την κατασκευή της. Αλλά εδώ δεν έχουμε να κάνουμε με ένα λελογισμένο σχέδιο. Εδώ έχουμε να κάνουμε με κατσαπλιάδες ιδιώτες να κυνηγάνε το κέρδος τους πλιατσικολογώντας σε βάρος κάθε τι δημόσιου.

Και έπειτα υπάρχουν και άλλα κόστη, που δεν αναφέρονται σχεδόν ποτέ. Ενδεικτικά αναφέρουμε δύο μελέτες που έκαναν δύο ερευνητές του Χάρβαρντ το 2018: η πρώτη υποστηρίζει πως η μετάβαση στην αιολική ενέργεια θα απαιτούσε πολύ μεγαλύτερες εκτάσεις από ό,τι πίστευαν μέχρι τότε, και ποσοτικοποιεί το εύρημά της με το εξής παράδειγμα: «αν η Γερμανία είχε την πυκνότητα ισχύος ανέμου (0.50 We m−2 ) που έχουμε στις ΗΠΑ, τότε η αφιέρωση όλης της γερμανικής γης στην αιολική ενέργεια θα κάλυπτε περίπου το 40% της συνολικής κατανάλωσης πρωτογενούς ενέργειας της Γερμανίας, ενώ αν η ένταση του ανέμου στη Γερμανία ήταν ίση με το καλύτερο 10% της αμερικανικής έντασης ανέμου (0.80 We m−2), τότε η παραγωγή θα αντιστοιχούσε στο 62% της κατανάλωσης της Γερμανίας». Η δεύτερη μελέτη υποστηρίζει πως, εάν όντως κατασκευάζονταν αιολικά πάρκα τέτοιας μεγάλης κλίμακας, «θα οδηγούσαν στην άνοδο των μέσων επιφανειακών θερμοκρασιών στις ηπειρωτικές ΗΠΑ κατά 0,24 βαθμούς Κελσίου».

Κοντολογίς: όχι, οι ανεμογεννήτριες δεν είναι η απάντηση. Θα μπορούσαν υπό προϋποθέσεις να αποτελέσουν ένα μικρό μέρος της απάντησης.

Οπυ οηδγιέ ο ονες βαςςντιλλοπερκο ςομνο

(μετάφραση από τα σκόιλ ελικίκου: «Πού οδηγεί ο νέος περιβαλλοντικός νόμος»)

Ας καταγράψουμε σε μια σύντομη λίστα κάποια από αυτά που σημειώσαμε παραπάνω:

– πλήρης απαξίωση των ελεγκτικών / αδειοδοτικών μηχανισμών

– αποκλεισμός τοπικών κοινωνιών και φορέων της τοπικής αυτοδιοίκησης από τις αποφάσεις (δηλαδή, αποκλεισμός των ανθρώπων οι οποίοι θα πρέπει να ζήσουν με το αποτέλεσμα της απόφασης)

– μη απαίτηση ιδιοκτησίας της γης στην οποία ο επενδυτής μπορεί να εγκαταστήσει ανεμογεννήτριες

– η γη στην οποία θα εγκατασταθούν οι ανεμογεννήτριες μπορεί κάλλιστα να είναι προστατευόμενη ή και NATURA

– λίγα μέρη στην επικράτεια στα οποία οι ανεμογεννήτριες μπορεί όντως να είναι αποδοτικές

Αν συνδυάσουμε τα παραπάνω, προβάλλει μπροστά μας μια φρικτή δυστοπία. Τεράστια σκιάχτρα ατέλειωτων τόνων μετάλλου και μπετόν, παντού, ακόμα και σε περιοχές Natura, ενδεχομένως πολλά εκ των οποίων χωροθετημένα με τρόπο τέτοιο ώστε να μην παράγουν καν επαρκή ενέργεια.

Ας βάλουμε στο μίγμα και το εξής: «Και, βέβαια, οργανώνουμε την απόσυρση μεγάλων λιγνιτικών μονάδων νωρίτερα και μεθοδικότερα από κράτη τα οποία είναι πολύ ισχυρότερα, όπως η Γερμανία» (Μητσοτάκης στη Βουλή). Βεβαίως η Γερμανία μιλάει για απολιγνιτοποίηση το 2038, και τη συνοδεύει με ένα πρόγραμμα στήριξης 40 δις ευρώ. Ο Μητσοτάκης μιλάει για απολιγνιτοποίηση το 2028. Με μαθηματική ακρίβεια, πάμε σε περαιτέρω απαξίωση της ΔΕΗ με όφελος μόνο για τους καινοτόμους πωλητές αέρα κοπανιστού που αγοράζουν το ρεύμα από τη ΔΕΗ φθηνά για να την «ανταγωνίζονται». Αν αυτό το πλάνο προχωρήσει, η ικανότητα παραγωγής ρεύματος της χώρας θα δεχτεί ένα συντριπτικό πλήγμα. Για τον πληθυσμό, αυτό θα σημάνει ελλείψεις και πανάκριβο ρεύμα. Ας μη συζητήσουμε καν τι θα σημάνει για τις πιθανότητες επιβίωσης ενός δικού μας εγχειρήματος. Στο περιθώριο της όλης διαδικασίας, δε, θα ξεφυτρώσουν σαν μανιτάρια νέες Energa, και βεβαίως νέοι νεοδημοκράτες δικηγόροι στο πλάι των νέων Μηλιώνηδων, ως είθισται.

Αυτό που στήνουν οι κυβερνώντες δεν είναι ένα σχέδιο μετάβασης της χώρας σε πιο φιλικές προς το περιβάλλον μορφές ενέργειας, το οποίο έχει θετικές και αρνητικές πτυχές τις οποίες πρέπει να συζητήσουμε. Αυτό που στήνουν είναι μια ξεδιάντροπη μπίζνα τύπου σκόιλ ελικίκου, για να θησαυρίσουν οι ίδιοι και οι φίλοι τους σε βάρος του περιβάλλοντος και του πληθυσμού – πράγμα καθ’ όλα συνεπές και με τις αξίες που πρεσβεύουν διαχρονικά.

Αυτό δε σημαίνει ότι η μόνιμη λύση είναι ο λιγνίτης. Σημαίνει όμως ότι ο πράσινος καπιταλισμός έχει πολλά περισσότερα προβλήματα και μειονεκτήματα από ό,τι θέλουν να παραδέχονται οι εισηγητές και οι υποστηρικτές του. Και σημαίνει ότι κανένας συνειδητός προλετάριος ή αριστερός άνθρωπος δε μπορεί να ξεγελαστεί από την «πράσινη» ρητορεία στο να δώσει έστω το παραμικρό ψήγμα ανοχής στο συγκεκριμένο τσούρμο εγχώριων κατσαπλιάδων και στο πρόγραμμα «απολιγνιτοποίησης» που προωθούν.

Ενάντια στον καπιταλισμό-βαμπίρ

protect the forest

«Προστατέψτε το δάσος!» (σοβιετική αφίσα)

Ο κορωνοϊός λειτουργεί ως ο πυροκροτητής μιας παγκόσμιας κρίσης που σοβούσε κάτω από την επιφάνεια. Η καταστροφή είναι τεράστια. Ο καπιταλισμός τρώει τις σάρκες του και έχει ανάγκη εδώ και τώρα μια νέα πρωταρχική συσσώρευση, κάτι για το οποίο δεν αρκεί το γκρέμισμα όλων των παλιών δεσμεύσεων της αστικής τάξης έναντι των άλλων υποτελών τάξεων. Πρέπει και το περιβάλλον να υπαχθεί πλήρως στο κεφάλαιο, και να ξεζουμιστεί στο μέγιστο βαθμό.

Οι «ειδικές συνθήκες» που επικρατούν στην Ελλάδα υπό τη συγκεκριμένη κυβέρνηση έχουν ως αποτέλεσμα η υπαγωγή του περιβάλλοντος στο κεφάλαιο να έχει και τα γνωστά κωμικοτραγικά χαρακτηριστικά: πλήρης απουσία οποιουδήποτε σοβαρού σχεδιασμού, ξεδιάντροπο και προκλητικό βόλεμα των κολλητών σε βάρος των κοινών αγαθών, στρατηγικός ορίζοντας που περιορίζεται στο καταβρόχθισμα του δημοσίου χρήματος με τρεις μασέλες. Και στο τέλος του δρόμου μια χώρα με κατεστραμμένο περιβάλλον και σοβαρά προβλήματα ηλεκτροδότησης (για να μη βάλουμε καν στη συζήτηση την κατάσταση της εργατικής τάξης).

Αυτό είναι το δυστοπικό μέλλον που μας επιφυλάσσει το μητσοτακέικο. Να μην το επιτρέψουμε!

Κλείνουμε με μια ξύλινη ρετσέτα, που είναι όμως απολύτως σωστή: η καταστροφή του περιβάλλοντος δεν οφείλεται στα ορυκτά καύσιμα ή το λιγνίτη. Πολύ περισσότερο δεν οφείλεται στους ανθρώπους, που «έχουν γίνει άλλωστε και υπερβολικά πολλοί πάνω στον πλανήτη» όπως λένε διάφοροι πράσινοι μαλθουσιανοί ρατσιστές αναφερόμενοι βεβαίως στους λαούς του Παγκόσμιου Νότου. Η καταστροφή του περιβάλλοντος οφείλεται στον καπιταλισμό. Αυτός που καταστρέφει τον Αμαζόνιο και, σύντομα, τις εγχώριες προστατευόμενες περιοχές είναι ο καπιταλισμός – το σύστημα που ρουφάει το φυσικό περιβάλλον, μαζί βεβαίως και με την εργασία των εργατών, για να τα μετατρέψει σε εμπορεύματα που πουλιούνται και αγοράζονται στην καπιταλιστική αγορά. Και ο νούμερο ένα ρυπαντής στον πλανήτη, ο αμερικάνικος στρατός, τυγχάνει ταυτόχρονα και ο νούμερο ένα εγγυητής της διαιώνισης του καπιταλισμού.

Όταν όλοι οι παραπάνω μιλούν για προστασία του περιβάλλοντος, βιωσιμότητα, αειφορία και άλλες ωραίες πράσινες λέξεις, ανθρώπινο κρέας μυρίζει.

One response to “Περιβαλλοντικός νόμος: οι εγχώριοι Μπολσονάρο επί το έργον

  1. Ο Τάσιος είναι ένας ιδιαίτερα διαπρεπής στο αντικείμενό του επιστήμονας και καθηγητής, υψηλή διανόηση (αλήθεια). Διαβάζοντας αυτό το γελοίο κείμενό του μπορεί κανείς να αντιληφθεί λίγο καλύτερα την απίστευτη γύμνια του «πράσινου» αφηγήματος των εγχώριων μπολσονάρο.

    https://www.kathimerini.gr/1081615/opinion/epikairothta/politikh/to-misos-kata-ths-aiolikhs-energeias

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s