Ακροδεξιές κινητοποιήσεις στο Αιγαίο και η στάση των Κομμουνιστών

Του Νίκου Σταματίου για το Avantgarde

Την Τετάρτη που μας έρχεται ο ακροδεξιός οχετός κινητοποιείται στα νησιά του βορειοανατολικού Αιγαίου. Η κινητοποίηση αυτή ήρθε ως αποτέλεσμα της διάσπασης της Νέας Δημοκρατίας και γενικά της δεξιάς πολυκατοικίας ανάμεσα σε δύο γραμμές ως προς το προσφυγικό. Η κυβερνητική γραμμή, την οποία ήρθε και για να περισώσει στα νησιά ο Υπουργός Μηταράκης μιλάει «για μεταναστευτικό και για κλειστές δομές προσφύγων» στη μέση του πουθενά. Η γραμμή Μουτζούρη μιλάει «για λαθροεισβολή, κίνδυνο αλλοίωσης του εθνικού, θρησκευτικού και φυλετικού χαρακτήρα των νησιών». Το δίλημμα επομένως το οποίο μπαίνει αυτή τη στιγμή μέσα από αυτές τις κινητοποιήσεις είναι αν θα τους βυθίζουμε ή αν θα τους φυλακίζουμε στη μέση του πουθενά (Άντισσα, Αίπος).

Προεκλογικά οι δύο αυτές γραμμές συνυπήρχαν στο λόγο της Νέας Δημοκρατίας. Όταν τα μικρόφωνα έκλειναν οι Μουτζούρηδες στη προσπάθεια να πετύχουν τη μέγιστη εκλογική κινητοποίηση υπόσχονταν χωρίς βέβαια ξεκάθαρες δηλώσεις ότι θα ξεμπερδέψουν με το προσφυγικό. Μιλούσαν για αυστηροποίηση των ελέγχων των συνόρων, ένα αίτημα το οποίο οι Μουτζούρηδες το αντιλαμβάνονταν ως «θα τους βυθίζουμε». Προφανώς μία τέτοια δήλωση δεν θα ήταν ανεκτή στα σαλόνια του Μητσοτάκη, αλλά τα μεσαία και τα κατώτατα στελέχη δεν φοβόντουσαν να τα πουν χύμα κλείνοντας το μάτι στους κανίβαλους της βάσης τους και ειδικά στους ανανύψαντες από τη «χρυσή αυγή».

Έξι μήνες αργότερα και έπειτα από μία σαφέστατα αποτυχημένη πολιτική στο προσφυγικό ο ακροδεξιός οχετός θέλει να εφαρμόσει το δικό του αυτόνομο πολιτικό σχέδιο. Σε αντίθεση με τον κυριλέ χαρακτήρα της Νέας Δημοκρατίας, η ακροδεξιά ενδιαφέρεται να κάνει πολιτική βάζοντας μπρος τη βάση της. Γι’ αυτό το λόγο ο Μουτζούρης κάλεσε μέχρι και τα 15μελή των σχολείων να κινητοποιηθούν την Τετάρτη. Ο σκοπός αυτής της κίνησης είναι να μπολιάσει την πολιτική του θέση με μια κοινωνική κίνηση δήθεν από τα κάτω. Έτσι ώστε οι φασιστικές ιδέες να μην ονοματίζονται ως τέτοιες αλλά ως κανονικές, φυσιολογικές, των εμπόρων και των καταστηματαρχών, φωνή του αιγαιοπελαγίτικου λαού. Μία τέτοια συνθήκη είναι εξαιρετικά επικίνδυνη, καθώς βάζει τα θεμέλια για μία μαζική νομιμοποίηση των φασιστικών αντιλήψεων.

Η ουσία της αντιπαράθεσης

Φυσικά πρώτα και κυρίαρχα οι δύο γραμμές θα έχουν άμεσες επιπτώσεις στη ζωή των προσφύγων. Προς το παρόν δεν φαίνεται πως θα καταφέρει να κερδίσει η λογική του Μουτζούρη και τα κλειστά κέντρα θα φτιαχτούν κανονικά. Η Νέα Δημοκρατία πιθανότατα θα καταφέρει να προσεταιριστεί τον ακροδεξιό βούρκο ικανοποιώντας το αίτημα «να μην υπάρχουν μαύροι στα νησιά» κρύβοντάς τους στα βουνά μέσα στο κρύο και τις κακουχίες. Τα push-backs θα συνεχίσουν να συμβαίνουν με την δολοφονική συνενοχή του Λιμενικού και της Αστυνομίας. Οι αξιολογήσεις των αιτημάτων ασύλου θα γίνονται όλο και χειρότερες, βιαστικές και με μοναδικό στόχο τον αποκλεισμό. Οι συνθήκες που ζουν θα γίνουν ελεεινές με σκοπό να «πάρουν το μήνυμα» αυτοί που θα θέλουν να έρθουν στο μέλλον. Πρόκειται για μία πολιτική η οποία έχει ως σκοπό την γκετοποίηση των προσφύγων και την ως πολίτες γ’ κατηγορίας.

Τα παραπάνω μέτρα δεν αφορούν μόνο τους πρόσφυγες. Η συζήτηση για το προσφυγικό είναι μία διαδικασία μέσα από την οποία επανακατασκευάζεται η συλλογική και η ατομική ταυτότητα όσων κατοικούν στα νησιά και την υπόλοιπη Ελλάδα. Μέσα από το πρόταγμα της «επικείμενης ισλαμοποίησης», στην πραγματικότητα επιδιώκουν την μετατροπή της Ελλάδας σε θεοκρατικό χριστιανικό κράτος. Όχι όμως σαν μία ατομική πίστη που συγκροτείται μέσα από την μοιρολατρία και τον φόβο του θανάτου, αλλά ως μία συλλογική πολιτική συνείδηση. Οι πρόσφυγες ως πλασματικός εχθρός γίνονται η αφορμή  για την επανίδρυση του ελληνοχριστιανικού έθνους. Στον βαθμό που αυτό συμβαίνει η άρχουσα τάξη επανασυγκροτεί τους δεσμούς εμπιστοσύνης και εκπροσώπησης με τους άμεσα εκμεταλλευόμενους, αδικημένους και αποκλεισμένους της ελληνικής κοινωνίας. Οι εργάτες συμβιβάζονται με το μεροκάματο τους, οι Αλβανοί δεύτερης γενιάς τα βρίσκουν με τους «Έλληνες», γιατί τώρα έχουν σημαντικότερα προβλήματα να ασχοληθούν, την «εισβολή» στις περιουσίες τους.

Η διαφορά ανάμεσα στις δύο γραμμές με την παραπάνω διαδικασία είναι ποσοτική, όχι ποιοτική. Φυσικά το να πνιγείς κόσμο στο Αιγαίο αποτελεί μία σημαντική τομή. Ωστόσο με τα τόσα ναυάγια το τελευταίο εξάμηνο ποιος μπορεί να πει ότι η κυβέρνηση δεν χρησιμοποιεί αυτά τα «τυχαία» ναυάγια ως προειδοποίηση για τα μελλοντικά καραβάνια των εξαθλιωμένων της Ασίας και της Αφρικής; Η κατάσταση πολιτικά είναι δύσκολη γιατί όσο αυτές οι γραμμές κοινωνικοποιούνται χάνουμε τον κόσμο στον οποίο μπορούμε να απευθυνθούμε. Όταν μιλάει ο Μουτζούρης δεν μιλάει πρακτικά, αλλά στην πραγματικότητα πολιτικά, ιδεολογικά. Είναι διαφορετικό να θέλεις να φύγουν οι πρόσφυγες επειδή φοβάσαι μην ισλαμοποιηθείς σε σχέση με το να φύγουν από τη Μόρια επειδή εκεί οι συνθήκες είναι άθλιες και δολοφονικές. Μέσα από αυτές οι συνάξεις η δεξιά έχει μια πρώτης τάξεως ευκαιρία να ζυμώσει τον κόσμο σε αντικομμουνιστική και εθνικιστική κατεύθυνση.

Προσφυγικό και Αριστερά

Η αριστερά πρέπει να αντιμετωπίζει τις ακροδεξιές φιέστες των Μουτζούρηδων αλλά και την κυβερνητική πολιτική ως εχθρικές πράξεις που υπονομεύουν το πολιτικό της μέλλον. Αυτό προϋποθέτει πράγματα που ήδη είναι κοινή κατάκτηση του αντιφασιστικού κινήματος, δηλαδή την αλληλεγγύη, την απόδειξη της οργανικής σχέσης ανάμεσα στον ιμπεριαλισμό και το προσφυγικό κύμα όσον αφορά τον πόλεμο και την υπερσυσσώρευση του πλούτου στις δυτικές μητροπόλεις της Αυτοκρατορίας. Την αμφισβήτηση της συμφωνίας Ελλάδας-Τουρκίας και την διεκδίκηση ανοιχτών συνόρων για όλους τους εξαθλιωμένους. Ωστόσο αυτό δεν φαίνεται να είναι αρκετό.

Η διαφορά ανάμεσα στην κομμουνιστική και την μικροαστική θέση απέναντι στο προσφυγικό έχει να κάνει με την διεκδίκηση του χώρου. Αν προσλάβουμε το προσφυγικό ως έναν αγώνα για την κατοικία και τον χώρο τότε μπαίνουν οι βάσεις για κοινό αγώνα ντόπιων και ξένων. Αυτή τη στιγμή το μεγάλο και μικρό κεφάλαιο αλλά και ο δήμος διατηρεί στα νησιά του Αιγαίου αλλά και στην ενδοχώρα χιλιάδες εγκαταλελειμμένα σπίτια τα οποία μαραζώνουν. Όταν η δεξιά λέει «που θα χωρέσουν όλοι αυτοί οι χιλιάδες άνθρωποι», η αριστερά θα έπρεπε να μιλάει για δήμευση περιουσιών (ή έστω της χρήσης τους για όσο διαρκεί η κρίση) και διαχείρισή τους με σκοπό την ικανοποίηση της ανάγκης για στέγαση. Η μικροαστική θέση στο προσφυγικό μιλάει για ανθρώπινα δικαιώματα, να φύγουν από τα νησιά και για αποσυμφόρησή τους, για να πάνε στο Βερολίνο και το Παρίσι που θέλουν, όμως κανένας δεν μιλάει για αυτούς που θέλουν να μείνουν. Μία κομμουνιστική αριστερά οφείλει λοιπόν να καταδεικνύει τις ταξικές διαφοροποιήσεις, το πως οι Μουτζούρηδες μιλώντας για τους πρόσφυγες στην πραγματικότητα λένε ότι η ατομική ιδιοκτησία είναι πάνω από τις ανάγκες των εξαθλιωμένων.

Η βάση η οποία ενοποιεί τον Μουτζούρη με το ΣΥΡΙΖΑ και το ΚΚΕ (9ο λεπτό από το τέλος), με αποτέλεσμα να κατεβαίνουν «όλοι μαζί» στο δρόμο με αίτημα την «αποσυμφόρησης των νησιών» είναι ο σεβασμός στην ατομική ιδιοκτησία. Τα δύο αυτά κόμματα υπερψήφισαν την κινητοποίηση δήθεν με άλλο πλαίσιο. Είναι εντελώς υποκριτικό, την στιγμή που τον τόνο στις κινητοποιήσεις τον δίνει η υστερία «του εποικισμού και της εισβολής», να λες ότι στηρίζω την κινητοποίηση «με την δική μου λογική». Εδώ δεν υπάρχει περιθώριο διαφοροποίησης στην ίδια πλατεία. Αν θέλεις να διαφοροποιηθείς πραγματικά από τον ακροδεξιό οχετό, τότε καταψηφίζεις και την ίδια μέρα κάνεις την δική σου διαδήλωση. Το ΚΚΕ στα νησιά  αυτή τη στιγμή λειτουργεί δυστυχώς ως αγωγός διάχυσης και νομιμοποίησης της λογικής του Μουτζούρη.

Σημειώσεις για το μέλλον

Μία κομμουνιστική οργάνωση οφείλει να αντισταθεί στην αστική και την μικροαστική αντιμετώπιση του προσφυγικού. Πρώτα από όλα οφείλει να καταδεικνύει τον ταξικό χαρακτήρα της αντιπαράθεσης συγκρουόμενο με το μεγάλο και το μικρό κεφάλαιο το οποίο διατηρεί τις κατοικίες να αργοπεθαίνουν. Οφείλει στο πνεύμα του Ένγκελς να μιλά για το καθολικό δικαίωμα στην κατοικία και όχι στην ιδιοκτησία και τα Airbnb. Η Αριστερά βολεύεται με το επιχείρημα ότι και οι πρόσφυγες «να φύγουν στην Ευρώπη θέλουν», και ότι «πρέπει να υπάρξει ισοκατανομή». Πίσω από αυτά τα επιχειρήματα όμως και πάλι κρύβεται ο μικροαστικός φόβος για σύγκρουση με την ατομική ιδιοκτησία. Η αριστερά πρέπει να συγκρουστεί με τους καπιταλιστικούς θεσμούς για να εξασφαλίσει το δικαίωμα τους στην ισότιμη ζωή. Αυτή είναι μία γραμμή με την οποία μπορεί να ενοποιηθεί ο ντόπιος άκληρος προλετάριος με τον πρόσφυγα. Διαφορετικά αν μείνουμε μόνο στην αλληλεγγύη, τότε η σύνδεση με κάποιον που δεν μιλά τη γλώσσα του ούτε φέρουν κοινές πολιτιστικές παραδόσεις, φαντάζει εντελώς παράδοξη και ηλίθια.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s