Βικτόρ Σερζ: Το έτος ένα της Ρωσικής Επανάστασης, Πρόλογος

Βικτόρ Σέρζ

 Το έτος ένα της Ρωσικής Επανάστασης

 

Εισαγωγή

Το Έτος Ένα της Ρωσικής Επανάστασης είναι ένα από τα σημαντικότερα έργα του Βίκτορ Σερζ, ένας λεπτομερής απολογισμός του πρώτου κρίσιμου έτους του νέου μπολσεβίκικου καθεστώτος στη Ρωσία. Δημοσιεύθηκε στα γαλλικά το 1930 και καλύπτει την περίοδο από την εξέγερση του Οκτώβρη μέχρι το ξέσπασμα της γερμανικής επανάστασης τον Νοέμβριο του 1918, με εξαίρεση το πρώτο κεφάλαιο που συνοψίζει την ιστορία του ρωσικού κινήματος μέχρι το 1917.

Victor Serge

Victor Serge, 1890–1947

Ο Victor Lvovich Khibalchich (γνωστός ως Victor Serge) γεννήθηκε στις Βρυξέλλες το 1890 από εξόριστους Ρώσους ναρόντνικους γονείς. Αρχικά αναρχικός με 5 χρόνια στις γαλλικές φυλακές για τη δράση του διέφυγε στην Ισπανία όπου ήρθε σε επαφή με τη CNT. Η ρώσικη επανάσταση επέδρασε καταλυτικά στη σκέψη του και το ξέσπασμά της τον οδήγησε στη Ρωσία. Εκεί προσχώρησε στο Κομμουνιστικό Κόμμα της Ρωσίας κατά την άφιξή του στην Πετρούπολη τον Φεβρουάριο του 1919 και εργάστηκε στη νεοϊδρυθείσα Κομμουνιστική Διεθνή ως δημοσιογράφος και μεταφραστής. Ως εκπρόσωπος της Comintern στη Γερμανία βοήθησε στην προετοιμασία την αποτυχημένης εν τέλει εξέγερσης το φθινόπωρο του 1923.

Το 1923 επίσης προσχώρησε στην αριστερή αντιπολίτευση. Διεγράφη από το κόμμα το 1928 και φυλακίστηκε για λίγο. Το 1933 συνελήφθη και εξορίστηκε. Μετά από μια διεθνή εκστρατεία, τελικά απελάθηκε από τη Ρωσία τον Απρίλιο του 1936 την παραμονή των δικών της Μόσχας.

Κατά την άφιξη στη Δύση ήρθε εκ νέου σε επαφή με τον Τρότσκι, αλλά αναπτύχθηκαν οι πολιτικές διαφορές και δημιουργήθηκε μια πικρή διαμάχη ανάμεσα στους δύο εναπομείναντες βετεράνους του προ-σταλινικού Ρωσικού Κομμουνιστικού Κόμματος. Ξεφεύγοντας από το Παρίσι το 1940 λίγο πριν από εισβάλουν τα ναζιστικά στρατεύματα, βρήκε καταφύγιο στο Μεξικό. Κατά τη διάρκεια των τελευταίων χρόνων του, ο Σερζ έζησε απομονωμένος και πέθανε πάμφτωχος λίγο μετά την 30η επέτειο της μπολσεβίκικης επανάστασης τον Νοέμβριο του 1947.

ΛΕΩΝ ΤΡΟΤΣΚΙ

Θα πρέπει να καταστεί σαφές ότι οι απόψεις του Σερζ σχετικά με τη ρώσικη επανάσταση και κυρίως με τα επακόλουθά της άλλαξαν τα τελευταία χρόνια της ζωής του. Ακόμα και έτσι όμως δεν έπαψε ποτέ να θεωρεί τον Τρότσκι ένα γνήσιο επαναστάτη που η μνήμη του έπρεπε να διαφυλαχτεί από κάθε είδους συκοφαντία. Στη βάση αυτή έγραψε λίγο το θάνατό του από κοινού με τη Ναταλία Σέντοβα τη βιογραφία του Τρότσκι.

Ανεξάρτητα από την οπτική που έχει κανείς για τη ρώσικη επανάσταση, η διαχρονική αξία του Έτους Ένα είναι αξεπέραστη στο ιστορικό υλικό που παρουσιάζει. Είναι ένα από τα κορυφαία έργα για τους μελετητές του μπολσεβικισμού που επιθυμούν να φθάσουν στα δικά τους συμπεράσματα σχετικά με τα σημαντικά ζητήματα που τίθενται στα προβλήματα που αντιμετωπίζει το πρώτο εργατικό κράτος στην ιστορία. Και πολύ περισσότερο για τους ζωντανούς επαναστάτες που βλέπουν τον εαυτό τους σαν υποκείμενο της Ιστορίας και αντιλαμβάνονται τη δράση τους ως τον αποφασιστικό παράγοντα που θα κρίνει την αποφασιστική στιγμή και την κατεύθυνσή της.

Το Avantgarde θα δημοσιεύσει σε 12 συνέχειες το έργο του Σερζ σε απευθείας μετάφραση από το γαλλικό πρωτότυπο και συγκεκριμένα από την Editions De Delphes σε έκδοση του 1965 (508 σελίδες). Τη μετάφραση έκανε το 2014 η Άννα Χριστοπούλου και την ευχαριστούμε που μας την παραχώρησε αφού δεν βρήκε το δρόμο της στην έντυπη μορφή για την οποία προοριζόταν. Και μεις με τη σειρά μας την παραδίδουμε στο κίνημα. Είναι προφανές ότι η μετάφραση είναι ελεύθερη μόνο για μη εμπορική χρήση και με την προϋπόθεση να αναφέρεται ο μεταφραστής και η πηγή.

Κ.Μαραγκός για το Avantgarde

 

 

 

Περιεχόμενα

Πρόλογος

Κεφάλαιο 1: Από τη δουλοπαροικία στην προλεταριακή επανάσταση

Κεφάλαιο 2: Η εξέγερση της 25ης Οκτώβρη 1917

Κεφάλαιο 3: Οι μεσαίες τάξεις των πόλεων ενάντια στο προλεταριάτο

Κεφάλαιο 4: Οι πρώτες φλόγες του εμφύλιου πολέμου. Η συντακτική συνέλευση

Κεφάλαιο 5: Μπρεστ-Λιτόφσκ

Κεφάλαιο 6: Η εκεχειρία και η μεγάλη υποχώρηση

Κεφάλαιο 7: Ο λιμός και η Παρέμβαση της Τσεχοσλοβακίας

Κεφάλαιο 8: H Κρίση του Ιούλιου-Αύγουστου

Κεφάλαιο 9: Η Τρομοκρατία και η θέληση για νίκη

Κεφάλαιο 10: Η γερμανική επανάσταση

Κεφάλαιο 11: Ο Πολεμικός Κομμουνισμός

 

 

Πρόλογος

Σε αυτό το βιβλίο έχω προσπαθήσει να δώσω μια αληθινή, ζωντανή και λογική απεικόνιση των πρώτων αγώνων της σοσιαλιστικής επανάστασης στη Ρωσία. Κύριος στόχος μου ήταν να βγουν, προς όφελος των προλεταριακών τάξεων, τα διδάγματα που μπορούν να αντληθούν από μία από τις μεγαλύτερες και αποφασιστικότερες εποχές της ταξικής πάλης στη σύγχρονη ιστορία: με αυτό κατά νου, δεν θα μπορούσα να εκφράσω άλλη άποψη παρά μόνο αυτή των προλεταρίων επαναστατών. Αυτό έχει ένα πλεονέκτημα για τον αναγνώστη που δεν γνωρίζει τα Κομμουνιστικά δόγματα: του δίνει τη δυνατότητα να αποκτήσει μια ιδέα για το πώς εννοούσαν την επανάσταση αυτοί που την έκαναν, και πώς την εννοούν ακόμα και σήμερα

Η αμεροληψία του ιστορικού δεν είναι παρά ένας μύθος, σχεδιασμένος για να ενισχύει ορισμένες βολικές απόψεις. Τα ιστορικά έργα που είχαν ως αντικείμενο το Μεγάλο Πόλεμο θα ήταν αρκετά για να καταστρέψουν αυτό το μύθο. Ο ιστορικός είναι πάντα “ένας άνθρωπος της εποχής του”: από την κοινωνική τάξη του, τη χώρα του, το πολιτικό του περιβάλλον. Σήμερα, όμως, η μόνη πραγματική μεροληψία η οποία είναι συμβατή με την πλήρη αφοσίωση στην αλήθεια είναι αυτή του προλετάριου ιστορικού. Γιατί η εργατική τάξη είναι η μόνη τάξη που κερδίζει, ανεξάρτητα από τις συνθήκες, γνωρίζοντας την αλήθεια. Δεν έχει τίποτα να κρύψει, τουλάχιστον, όχι όσον αφορά την ιστορία. Τα κοινωνικά ψέματα χρησίμευαν και χρησιμεύουν ακόμα, για να εξαπατούν την εργατική τάξη. Τα αντικρούει για να νικήσει και νικάει αντικρούοντάς τα. Υπάρχουν, αναμφίβολα, ορισμένες περιπτώσεις προλεταρίων ιστορικών που προσαρμόζουν την ιστορία στις ανησυχίες της σύγχρονης πολιτικής. Με αυτό τον τρόπο, έχουν ενδώσει σε παραδόσεις, οι οποίες τους είναι εντελώς ξένες και έχουν θυσιάσει, στα μερικά και πρόσκαιρα συμφέροντα, τα ανώτερα και μόνιμα συμφέροντα της τάξης τους. Και εγώ απέφυγα να τους μιμηθώ. Αν, όπως είναι πιθανό, συνέβη σε διάφορα σημεία, να διαστρεβλώσω την αλήθεια, θα είναι εν αγνοία μου, είτε λόγω έλλειψης ενημέρωσης ή κατά λάθος.

Ως τέτοιο, το βιβλίο είναι βέβαιο ότι θα είναι πολύ ατελές. Απορροφημένος από άλλες εργασίες, κάνοντας μια μαχητική ζωή σε μια εποχή γεμάτη αναταραχές, δεν είχα ποτέ στην διάθεσή μου τον απαραίτητο χρόνο για την ιστορική έρευνα. Αυτοί που δημιουργούν την ιστορία σπάνια έχουν την ευκαιρία να την γράψουν. Εκτός αυτού, το υλικό που αποτελεί τη βάση για την παρούσα μελέτη δεν είναι έτοιμο. Τα γεγονότα είναι πολύ πρόσφατα και πολύ ζωντανά. Η στάχτη που έμεινε από την πυρκαγιά είναι πολύ ζεστή ακόμα, και καίει όταν την αγγίζουμε. Η βιβλιογραφία που υπάρχει στη Ρωσία για το θέμα της Οκτωβριανής Επανάστασης είναι μάλλον άφθονη αλλά όχι πλούσια. Απομνημονεύματα, εκθέσεις, σημειώσεις, έγγραφα, αποσπασματικές μελέτες έχουν εμφανιστεί σε αφθονία. Θα πρέπει, ωστόσο, να σημειωθεί ότι είναι εξαιρετικά δύσκολο να επωφεληθούμε από αυτόν τον τεράστιο αριθμό ντοκουμέντων, που είναι πολύ κατώτερα των περιστάσεων, ενώ οι συνολικές συστηματικές μελέτες, απουσιάζουν σχεδόν εντελώς. Η ιστορία των κομμάτων, του εμφυλίου πολέμου, του Κόκκινου Στρατού, της τρομοκρατίας, καθώς και των εργατικών οργανώσεων δεν έχει αρχίσει, καν να σκιαγραφείται. Εκτός από μερικά πολύ συνοπτικά γραπτά, δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί στην ΕΣΣΔ μια σοβαρή ιστορία της επανάστασης (όχι ότι αυτό μας εκπλήσσει). Οι συγγραφείς στρατιωτικών θεμάτων είναι οι μόνοι που έχουν κάνει κάποια ουσιαστική εκτίμηση τουλάχιστον σε ορισμένα από τα προβλήματα που τους ενδιαφέρουν. Τα απομνημονεύματα στα οποία πρέπει να καταφεύγει κανείς διαρκώς, είναι κάτω από αυτές τις συνθήκες αρκετά προβληματικά. Ακόμα και στις καλύτερες περιπτώσεις, οι επαναστάτες δεν είναι παρά μέτριοι  χρονικογράφοι. Αυτό που κάνει τα πράγματα χειρότερα είναι ότι συνήθως γράφουν για ορισμένες πολύ περιορισμένες περιπτώσεις – εορτασμούς επετείων, αφιερώματα, πολεμικές, και ακόμη ότι παραμορφώνουν  την ιστορία λόγω ορισμένων στιγμιαίων συμφερόντων. Οι πιο εξειδικευμένες εργασίες, π.χ. τοπικές μονογραφίες, προσφέρουν λίγες ενδείξεις επιστημονικής αξίας. Χρησιμοποιώντας το μεγαλύτερο μέρος αυτών των ντοκουμέντων, επικεντρώθηκα κυρίως στο να ψάξω τα χαρακτηριστικά στοιχεία. Έχω δώσει λεπτομέρειες και αρκετά εκτενείς βιβλιογραφικές αναφορές, για να προσφέρω στον αναγνώστη συγκεκριμένα στοιχεία για να κάνει τη δική του αξιολόγηση. Αναφέρω τις πηγές μου μόνο όταν στηρίζονται σε πραγματικά αξιόλογες προηγούμενες εργασίες, ή όταν πιστεύω ότι πρέπει να τονίσουμε την εγκυρότητα μιας μαρτυρίας ή, τέλος, με σκοπό τη διευκόλυνση της έρευνας του αναγνώστη.

 Προτίθεμαι να συνεχίσω το έργο αυτό, αν έχω τη δυνατότητα. Θα είμαι ιδιαίτερα ευγνώμων στους αναγνώστες που θα μου επιστήσουν την προσοχή στις ελλείψεις αυτού του βιβλίου, ή σε τυχόν ερωτήσεις σχετικά με την οποίες θα ήθελαν κάποια περαιτέρω διευκρίνιση.

  Θα προσπαθήσω τώρα να τοποθετήσω “Το έτος ένα” στα πλαίσια της ιστορίας της επανάστασης.

 Το Έτος Ένα της προλεταριακής επανάστασης ή της Σοβιετικής Δημοκρατίας, αρχίζει στις 7 Νοεμβρίου του 1917 (25 Οκτωβρίου, με το παλιό ημερολόγιο) και τελειώνει, φυσικά, στις 7 Νοεμβρίου του 1918, τη στιγμή που ξεσπά η γερμανική επανάσταση. Υπάρχει μια σχεδόν τέλεια σύμπτωση μεταξύ των ημερομηνιών της πρώτης φάσης του ιστορικού δράματος που ξεκινά με την νικηφόρα εξέγερση και τελειώνει με την εξάπλωση της επανάστασης στην κεντρική Ευρώπη. Σε αυτή την περίοδο, βλέπουμε την εμφάνιση, για πρώτη φορά, όλων των προβλημάτων τα οποία καλείται να επιλύσει η δικτατορία του προλεταριάτου: την οργάνωση της τροφοδοσίας και της παραγωγής, την εσωτερική και εξωτερική άμυνα, την στάση απέναντι στις μεσαίες τάξεις, τους διανοουμένους και τους αγρότες , τη ζωή του κόμματος και των Σοβιέτ.

 Αυτό το πρώτο διάστημα, προτείνουμε να ονομαστεί, φάση της προλεταριακής κατάκτησης : περιλαμβάνει την κατάληψη της εξουσίας, την κατάκτηση του εδάφους, τη κατάκτηση της παραγωγής, τη δημιουργία του κράτους και του στρατού, την κατάκτηση του δικαιώματος στη ζωή….

 Η γερμανική επανάσταση σηματοδοτεί την έναρξη της επόμενης φάσης, δηλαδή του διεθνούς αγώνα (ή ακριβέστερα, της ένοπλης άμυνας, -μερικές φορές επιθετικής άμυνας- στη βάση της διεθνούς επανάστασης). Το 1919, σχηματίζεται ο  πρώτος  συνασπισμός  εναντίον της Σοβιετικής Δημοκρατίας. Οι Σύμμαχοι, βρίσκοντας τον αποκλεισμό ανεπαρκή για την επίτευξη των σκοπών τους, ενθαρρύνουν τη δημιουργία αντεπαναστατικών κρατών στη Σιβηρία, στο Αρχανγκέλσκ, στο νότο και στον Καύκασο. Τον Οκτώβριο του 1919, στο τέλος του έτους Δύο, η Δημοκρατία φαίνεται έτοιμη να χαθεί. Ο Κόλτσακ προελαύνει στο Βόλγα. Ο Ντενίκιν αφού έχει εισβάλει στην Ουκρανία κατευθύνεται προς τη Μόσχα. Ο Γιουντένιτς, με την υποστήριξη μιας βρετανικής ναυτικής μοίρας, προχωρεί προς το Πέτρογκραντ. Με ένα θαύμα ενεργητικότητας, η Δημοκρατία κερδίζει τη νίκη. Η πείνα, οι επιδρομές, ο τρόμος, το ηρωικό, αδιάλλακτο, ασκητικό καθεστώς του «πολεμικού κομμουνισμού» συνεχίζει. Κατά το επόμενο έτος η Ευρωπαϊκή συμμαχία ενθαρρύνει την Πολωνία να επιτεθεί στους Σοβιετικούς, την ίδια στιγμή, που έχει κηρυχθεί το τέλος της τρομοκρατίας. Ενώ γίνεται το Δεύτερο Συνέδριο της Κομμουνιστικής Διεθνούς στη Μόσχα, ο Κόκκινος Στρατός φτάνει στις πύλες της Βαρσοβίας και προκαλεί την απειλή μιας νέας επαναστατικής κρίσης στην Ευρώπη. Η περίοδος αυτή λήγει το Νοέμβριο-Δεκέμβριο 1920 με την ήττα του Βράνγκελ στην Κριμαία και τη σύναψη ειρήνης με την Πολωνία. Ο εμφύλιος πόλεμος φαίνεται να τελειώνει. Ωστόσο, οι εξεγέρσεις των αγροτών και η εξέγερση της Κροστάνδης αποκαλύπτουν με βιαιότητα τη σοβαρότητα της σύγκρουσης μεταξύ του σοσιαλιστικού καθεστώτος και των αγροτικών μαζών.

 Μια τρίτη φάση, η οποία θα μπορούσε να ονομαστεί φάση της οικονομικής ανασυγκρότησης, ανοίγει το 1921 με τη Νέα Οικονομική Πολιτική, (ΝΕΠ) και τελειώνει το 1925-6 με την ανάκαμψη της παραγωγής στα προ του πολέμου επίπεδά της (ομολογουμένως με αύξηση του πληθυσμού). Πρέπει να υπενθυμίσω εν συντομία τι είναι η ΝΕΠ. Η δικτατορία του προλεταριάτου αναγκάστηκε, μετά τις ήττες της ευρωπαϊκής εργατικής τάξης, να κάνει οικονομικές παραχωρήσεις στην αγροτική μικροαστική τάξη: την κατάργηση του μονοπωλίου των σιτηρών, την ελευθερία του εμπορίου, την ανοχή του ιδιωτικού καπιταλισμού εντός ορισμένων ορίων. Το Σοσιαλιστικό κράτος διατηρεί όλες τις άρχουσες θέσεις στον οικονομικό τομέα, και δεν κάνει καμία πολιτική παραχώρηση. Αυτή η σοβαρή “υποχώρηση” (η λέξη είναι του Λένιν), που προοριζόταν να προετοιμάσει την μετέπειτα πορεία προς το σοσιαλισμό, αποκαθιστά την ειρήνη στη χώρα και διευκολύνει την οικονομική ανόρθωση.

Από το 1925-6 και μετά, η ιστορία της προλεταριακής επανάστασης στη Ρωσία μπαίνει στο τέταρτο στάδιο. Η Οικονομική ανασυγκρότηση έχει ολοκληρωθεί πέντε χρόνια μετά το τέλος του εμφυλίου πολέμου, πράγμα το οποίο είναι για ένα έθνος που δοκιμάστηκε τόσο σκληρά και αναγκάστηκε να στηριχθεί μόνο στους δικούς του πόρους, ένα αξιοσημείωτο επίτευγμα. Από αυτό το σημείο και μετά, ο στόχος είναι να διευρυνθεί η παραγωγή και να φτάσει το παραγωγικό επίπεδο των μεγάλων καπιταλιστικών δυνάμεων. Όλα τα παλιά προβλήματα παρουσιάζονται κάτω από ένα νέο πρίσμα. Αυτή είναι η φάση της εκβιομηχάνισης. Η πάλη των τάξεων, ξαναρχίζει ολοένα και πιο έντονη. Η επιδείνωση των δυσκολιών μιας προλεταριακής επανάστασης, που περιορίζεται στα εθνικά σύνορα και περιβάλλεται από καπιταλιστικά κράτη είναι αισθητή. Αλλά τώρα είμαστε στο παρόν, στη ζωή, στον αγώνα. Τίποτα δεν θα διευκολύνει περισσότερο την αξιολόγηση των θεμάτων αυτών, από τη γνώση του ηρωικού ξεκινήματος της επανάστασης, στην οποία σκληραγωγήθηκαν οι άνθρωποι, αναπτύχθηκαν οι ιδέες, και δημιουργήθηκαν οι θεσμοί .

 Από τα γεγονότα που μελετήθηκαν σε αυτό το βιβλίο, έχουν περάσει δώδεκα χρόνια. Η προλεταριακή Δημοκρατία, που ιδρύθηκε από την εξέγερση της 7ης Νοεμβρίου του 1917, εξακολουθεί να είναι ζωντανή. Στη Ρωσία, η εργατική τάξη έχει δείξει ότι είναι σε θέση να ασκεί την εξουσία, να οργανώνει την παραγωγή, να αντιστέκεται και να νικά τους εχθρούς της εντός και εκτός, και να διατηρεί εξ’ ολοκλήρου την ιστορική της αποστολή: και όλα αυτά κάτω από τις πιο αντίξοες συνθήκες. Όλες οι αβεβαιότητες και τα λάθη των ανθρώπων, όλες οι διαφωνίες και πολιτικές μάχες δεν πρέπει να αμαυρώνουν στα μάτια μας αυτό το μεγάλο γεγονός, αλλά αντίθετα να το υπογραμμίζουν. Η προλεταριακή επανάσταση συνεχίζεται. Τώρα ένα διπλό καθήκον επιβάλλεται σε όλους εκείνους των οποίων τα ταξικά συμφέροντα δεν έρχονται αντιμέτωπα με την επανάσταση. Στο εσωτερικό -δηλαδή, εντός της ΕΣΣΔ και στο διεθνές επαναστατικό κίνημα των εργαζομένων- να υπηρετήσουν την επανάσταση πολεμώντας τα δεινά που την απειλούν, μαθαίνοντας να την υπερασπίζονται ενάντια στα ίδια της τα λάθη, κάνοντας κάθε δυνατή προσπάθεια για την αδιάκοπη κατάρτιση και την εφαρμογή μίας πολιτικής  εμπνευσμένης από τα ανώτερα συμφέροντα του παγκόσμιου προλεταριάτου. Στο εξωτερικό, να υπερασπιστούν την Πρώτη Δημοκρατία των Εργαζόμενων, να επαγρυπνούν για την ασφάλειά της, να παρακολουθούν τις πράξεις και τους αγώνες της με στόχο την εξαγωγή αυτών των συμπερασμάτων που αύριο, θα φωτίσουν το δρόμο, της αλλαγής του κόσμου και σε άλλους λαούς.

 Δεδομένου ότι το μεγαλύτερο μέρος αυτού του βιβλίου γράφτηκε στην ΕΣΣΔ, θα ήθελα να ζητήσω συγγνώμη για το γεγονός ότι δεν ήμουν σε θέση να χρησιμοποιήσω μια σειρά από σημαντικά κείμενα που δημοσιεύθηκαν πρόσφατα στο εξωτερικό. Μου ήταν αδύνατο να τα προμηθευτώ .

Βικτόρ Σέρζ

Ιανουάριος 1930

Advertisements

One response to “Βικτόρ Σερζ: Το έτος ένα της Ρωσικής Επανάστασης, Πρόλογος

  1. Παράθεμα: ΒΙΚΤΟΡ ΣΕΡΖ: ΤΟ ΕΤΟΣ ΕΝΑ ΤΗΣ ΡΩΣΙΚΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ, ΠΡΟΛΟΓΟΣ … « απέραντο γαλάζιο·

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s