Σκέψεις στον απόηχο των βρετανικών εκλογών

8605936-3x2-940x627

Π. Παπ. για το avantgarde

Τροτσκιστική εισβολή στο Εργατικό Κόμμα, στην ηγεσία του οποίου βρίσκεται ένας επικίνδυνος για την εθνική ασφάλεια μαρξιστής, φίλος των τρομοκρατών της Χεζμπολλά, της Χαμάς και του IRA, που παίρνει θέση ενάντια στους πολέμους που διεξάγει η πατρίδα του σε Μαγκρέμπ και Μέση Ανατολή. Στο εσωτερικό μέτωπο, το διακηρυγμένο πρόγραμμά του περιλαμβάνει αντιλιτότητα – αύξηση των κοινωνικών δαπανών, επανεθνικοποίηση επιχειρήσεων, φορολόγηση πλουσίων κλπ.

Το πρόγραμμα αυτό κινητοποιεί μαζικά την οργανωμένη (και σκεπτόμενη)  εργατική τάξη και τη νεολαία, γεμίζοντας το Εργατικό Κόμμα με νέα μέλη και απελευθερώνοντας μια αναζωογονητική και πολύ καλοδεχούμενη αριστερόστροφη δυναμική – απάντηση στο δεξιό ρεύμα που έφερε η καμπάνια του μπρέξιτ πέρσι.

Ένα κυβερνών κόμμα σε τεράστια κρίση και μια κυβέρνηση που αναγκάζεται να στηρίζεται σε Ιρλανδούς πεμπτοφαλαγγίτες κανίβαλους, μετρώντας μέρες. Μια αστική τάξη διχασμένη, από τη μία, και από την άλλη το προοδευτικό κομμάτι της κοινωνίας, γεμάτο θυμό, να κοιτάζει προς τα αριστερά γεμάτο ελπίδα και προσδοκίες – παρέχοντας το «νερό στο οποίο μπορούν να κολυμπήσουν τα επαναστατικά ψάρια», όπως το θέτουν εξαιρετικά οι σύντροφοι της Socialist Fight (LCFI) στην ανακοίνωσή τους, που αξίζει να διαβαστεί ολόκληρη.

Ο Ρούπερτ Μέρντοχ βγαίνει φρενιασμένος από την αίθουσα στην οποία παρακολουθούσε τα έξιτ πολ, και οι καλοπληρωμένοι κονδυλοφόροι που προφήτευαν την αναμφίβολη συντριβή των Εργατικών και του εξτρεμιστή Κόρμπιν, μετά τον πρώτο τους πανικό, βρίσκονται στη δυσάρεστη θέση να αναγκαστούν να φάνε τα γραπτά τους.

Η αποτυχία της άρχουσας τάξης να εκμεταλλευτεί τις τρομοκρατικές επιθέσεις σε Μάντσεστερ και Λονδίνο λίγο πριν από τις εκλογές – στις οποίες υπάρχουν πολύ σοβαρά ερωτήματα ακόμα και για μια άμεση ανάμιξη του βρετανικού βαθέως κράτους – για να επιβάλει στις εκλογές διλήμματα περί ασφάλειας και τρομοκρατίας, μεταφέροντας το συσχετισμό προς τα δεξιά. Ένα προλεταριάτο που επιδεικνύει επαρκή πολιτική ωριμότητα να μην πέσει στην παγίδα.

Η τραγική πυρκαγιά του πύργου στο Λονδίνο, με έναν τεράστιο αριθμό νεκρών που κατά πάσα πιθανότητα θα ανέλθει σε πολλές εκατοντάδες, κατανοείται από πλατιά κομμάτια της τάξης όχι απλώς ως μια τραγωδία, αλλά ως ένα έγκλημα για το οποίο πρέπει να λογοδοτήσουν οι Τόρηδες.

Τα παραπάνω δε μπορούν παρά να αποτελούν μουσική στα αφτιά όσων τοποθετούνται ενάντια στην καταπίεση και την εκμετάλλευση. Αλλά ας φύγουμε για μια στιγμή από τη Βρετανία και ας κάνουμε μια προσπάθεια να εξετάσουμε την άνοδο του Κόρμπιν στο γενικότερο πλαίσιό της.

Προς το κλείσιμο ενός κύκλου;

Έχουμε επανειλημμένα μιλήσει για αυτό που αποκαλούμε ‘τέλος τού μέχρι τώρα κοινωνικού συμβολαίου’ στην Ελλάδα, και για το πώς η άρχουσα τάξη δεν ενδιαφέρεται πλέον να διαπραγματεύεται με τις υποτελείς με τον τρόπο που το έκανε μέχρι πρότινος. Έχουμε επανειλημμένα προσπαθήσει να εξηγήσουμε πως έχουμε μπροστά μας μια νέα κατάσταση, την οποία πρέπει να κατανοήσουμε και να πολιτευτούμε ανάλογα. Όποιος προσπαθεί να πολιτευτεί με τα εργαλεία του παρελθόντος θα βρίσκει τοίχο, έχουμε γράψει και ξαναγράψει επικρίνοντας το μεγαλύτερο κομμάτι της ελληνικής Αριστεράς που αρνείται να αποδεχτεί την πραγματικότητα.

Αυτό το φαινόμενο δεν είναι κάτι που περιορίζεται στην Ελλάδα, φυσικά. Πέρσι, κατά τη διάρκεια του απεργιακού αγώνα του γαλλικού προλεταριάτου ενάντια στον Εργατικό Κώδικα, εξετάζαμε τις προσδοκίες (και συνακόλουθα το επίπεδο πολιτικής συνείδησης) του κόσμου που κινητοποιούνταν, και κρίναμε πως ο κόσμος αυτός μάλλον ‘κοιτούσε προς τα πίσω’, προσδοκώντας μια επιστροφή στην προτεραία κατάσταση. Οι αγώνες ηττήθηκαν, ο κόσμος πήγε στο σπίτι του, η δυσαρέσκειά του ωρίμασε και εκφράστηκε πλέον και στο πολιτικό επίπεδο – κατά κύριο λόγο μέσω του αριστερού σοσιαλδημοκράτη Μελανσόν στις προεδρικές εκλογές. Η αποτυχία του Μελανσόν να περάσει στο β’ γύρο σήμανε μια ακόμα ήττα για το γαλλικό προλεταριάτο, που, έχοντας υποχωρήσει τόσο στο δρόμο όσο και στην κάλπη, προτίμησε να πάει εκδρομή στις πρόσφατες βουλευτικές εκλογές, με την αποχή να εκτοξεύεται σε ιστορικά επίπεδα.

Στις ΗΠΑ είδαμε την καμπάνια του Σάντερς, ενός σοσιαλδημοκράτη από το Δημοκρατικό Κόμμα που κατήγγειλε (έστω και στα λόγια) τη Wall Street, στήριζε απεργούς, μιλούσε για το «1% εναντίον του 99%» και για 15 δολλάρια την ώρα κατώτατο μεροκάματο, να σηκώνει ένα τεράστιο ρεύμα υποστήριξης. Είδαμε τους υποστηρικτές του να συγκροτούνται κατά περιπτώσεις σε μαχητικά υποκείμενα που διέλυαν συγκεντρώσεις του Τραμπ. Έχοντας πετύχει το στόχο που του είχε ανατεθεί από το κόμμα του (να φέρει ψηφοφόρους), ο Σάντερς έριξε την υποστήριξή του στην εγκληματία πολέμου Χίλαρι. Και κάπου εκεί το ρεύμα του έπαψε να υπάρχει, με τον ίδιο τρόπο που έπαψε να υπάρχει το κοινωνικό υποκείμενο του ΟΧΙ έπειτα από αυτό που αντιλήφθηκε ως ‘προδοσία’ από τον Τσίπρα. Ο κόσμος του, απογοητευμένος, άρχισε να ψάχνει για ατομικές λύσεις μη βλέποντας αλλού φως. Ένας υποστηρικτής του επιτέθηκε σε Ρεπουμπλικάνους πολιτικούς και τους τραυμάτισε πριν πέσει νεκρός από τις σφαίρες της αστυνομίας. Η συμπάθειά μας είναι φυσικά στο πλευρό του τραγικού αυτού ήρωα, αλλά αυτό δεν αλλάζει το λυπηρό γεγονός πως ένας άνθρωπος του δικού μας ταξικού στρατοπέδου είναι πια νεκρός λόγω της απελπισίας που του δημιούργησε η έλλειψη διεξόδου για το ριζοσπαστισμό του.

Οι εξελίξεις στη Βρετανία δε μπορούν να ιδωθούν ανεξάρτητα από τις παραπάνω εμπειρίες.

Τι θα φέρει μια κυβέρνηση Κόρμπιν;

Όπως ξέρει όποιος έχει περάσει έστω και για λίγο από κομμουνιστική οργάνωση, ανεξάρτητα από το τι συμβαίνει στο προσκήνιο των κυβερνητικών πόστων, η άρχουσα τάξη διατηρεί σταθερά τον έλεγχό της στους κύριους τομείς της οικονομίας, τα ΜΜΕ και κυρίως στο βασικό της κόμμα: το αστικό κράτος, που αποτελεί την τελευταία γραμμή άμυνάς της απέναντι στους υποτελείς. Η πραγματικότητα αυτή θέτει με έναν απόλυτο τρόπο τα όρια του κοινοβουλευτισμού, ειδικά στις ιμπεριαλιστικές χώρες, όπου η Δημοκρατία -δηλαδή η φτιασιδωμένη δικτατορία μιας τάξης πάνω στις υπόλοιπες- διαθέτει πείρα αιώνων στο πώς να διαιωνίζει την κυριαρχία της. Επιπλέον, μια πρόχειρη ματιά στην οικονομική κατάσταση της Βρετανίας αλλά και του πλανήτη είναι αρκετή για να καταλάβει κανείς πως ακόμα και δειλές, μετριοπαθείς μεταρρυθμίσεις -που σε καμιά περίπτωση δεν απειλούν την εξουσία της άρχουσας τάξης- φαντάζουν το λιγότερο ουτοπικές.

Με αυτά τα δεδομένα, ένας ουδέτερος παρατηρητής που παρακολουθεί τις εξελίξεις της παγκόσμιας ταξικής πάλης από τη Σελήνη θα μπορούσε μάλλον να διαβλέψει με μια σχετική ακρίβεια τη γενική πορεία που θα πάρουν τα πράγματα. Μια κυβέρνηση του αριστερού σοσιαλδημοκράτη Κόρμπιν που κατά πάσα πιθανότητα θα προέκυπτε στις επόμενες εκλογές (που μάλλον θα έρθουν σύντομα) θα βρισκόταν κάτω από σοβαρή πίεση, αν υποθέσουμε ότι αποφάσιζε να προσπαθήσει να υλοποιήσει έστω και λίγα από το πρόγραμμά της. Ο ενοχλητικός Κόρμπιν θα πιεζόταν και θα πήγαινε ολοένα και περισσότερο προς τα δεξιά, κάνοντας τη μία παραχώρηση μετά την άλλη στην άρχουσα τάξη και τη μπλερική πτέρυγα του κόμματός του [και έχει ήδη κάνει αρκετές], μέχρι να ξεφτιλιστεί και να χάσει κάθε κύρος. Και κάπου εκεί η άρχουσα τάξη θα του έκοβε (πολιτικά) το κεφάλι, θα το κάρφωνε σε ένα παλούκι και θα το περιέφερε, εξηγώντας στους υποτελείς  το δόγμα του ΤΙΝΑ.

Με δεδομένο το συσχετισμό μεταξύ των τάξεων και την κατάσταση του στρατοπέδου του κομμουνισμού τόσο στο παγκόσμιο επίπεδο όσο και στη Βρετανία, θα μπορούσε να συνεχίσει την πρόβλεψή του ο παρατηρητής μας, δε θα υπάρξει καμιά πρωτοπορία ικανή να πάρει τη σκυτάλη από εκεί που θα την αφήσει ο Κόρμπιν. [Μια ματιά στις περισσότερες οργανώσεις της βρετανικής άκρας Αριστεράς, που έχουν αναλάβει ρόλο ουράς του Κόρμπιν χωρίς να μπαίνουν καν στον κόπο να προειδοποιήσουν για τα όριά του, θα ενίσχυε την εκτίμηση αυτή.] Η κοινωνική δυναμική, που διαμεσολαβείται από το Εργατικό Κόμμα υπό την ηγεσία του Κόρμπιν, θα υποχωρήσει. Το μεγαλύτερο μέρος του κόσμου θα πάει σπίτι του απογοητευμένο. Το γενικό επίπεδο συνείδησης θα πέσει, με αρκετό κόσμο να το ρίχνει στο μυστικισμό και τον ανορθολογισμό μη βλέποντας αλλού διέξοδο.

Μια μειοψηφία θα βγάλει πιο προωθημένα συμπεράσματα. Θα κατανοήσει τη φενάκη της μετατροπής του Εργατικού Κόμματος, διαχρονικού εργαλείου του βρετανικού ιμπεριαλισμού, σε εργαλείο των καταπιεσμένων. Και τότε ίσως να ρίξει τις δυνάμεις της στην οικοδόμηση ενός πραγματικού τέτοιου εργαλείου.

Η πρόβλεψη του παρατηρητή μας μπορεί το δίχως άλλο να χαρακτηριστεί ως απολύτως ρεαλιστική. Μόνο που δεν είμαστε αμέτοχοι παρατηρητές που παρακολουθούμε την κατάσταση από τη Σελήνη, αλλά δρώντα υποκείμενα στο σημερινό πλανήτη Γη. Και μολονότι οι συνθήκες μπορεί να μην έχουν καθοριστεί από τα δρώντα υποκείμενα, τελικά είναι αυτά που φτιάχνουν τη δική τους ιστορία.

Χαμογελάμε λοιπόν μαζί με τους συντρόφους μας, και ανοίγουμε μαζί τους με μεγαλύτερη ένταση τη συζήτηση για την ελληνική εμπειρία και τα διδάγματά της. Με ιδιαίτερη έμφαση στο κομμάτι που λέει πως οι επαναστάσεις δεν έρχονται από μια κλιμάκωση των αγώνων, ούτε όταν οι ρεφορμιστές ή τρεϊντγιουνιστές γραφειοκράτες πιεστούν από τα αριστερά. Πως δεν αρκούν μερικές δεκάδες ή εκατοντάδες χιλιάδες στο δρόμο. Πως οι επαναστάσεις δε γίνονται κατά λάθος ούτε παρά τη θέληση των πρωταγωνιστών τους. Πως απαιτούν ένα συνειδητό πολιτικό σχέδιο και ένα πολιτικό υποκείμενο το οποίο θα πάρει την ευθύνη να υλοποιήσει το σχέδιο αυτό. Και το υποκείμενο αυτό πρέπει να έχει κλείσει τους λογαριασμούς του με την ιστορία της βρετανικής αυτοκρατορίας, και να έχει θάψει το πτώμα του μεταπολεμικού κοινωνικού συμβολαίου – ως απαραίτητη προϋπόθεση για να καταφέρει να αντλήσει τη μουσική του από το μέλλον.

________________________

Μερικά ενδιαφέροντα δημογραφικά στοιχεία

Πολλοί επιχειρούν να τραβήξουν μια γραμμή και να συνδέσουν τη νίκη του μπρέξιτ με την άνοδο του Εργατικού Κόμματος του Κόρμπιν, σε μια προσπάθεια να δικαιώσουν την υποστήριξη που έδωσαν πέρσι το καλοκαίρι στην αντιδραστικότατη καμπάνια τού μπρέξιτ. [Δε μιλάμε εδώ για όσους  επέλεξαν να καλέσουν σε μια τακτική ψήφο στο μπρέξιτ με σκοπό να δεχτεί ένα πλήγμα ο ιμπεριαλισμός – μια τέτοια άποψη ήταν τότε και βάσιμη και συζητήσιμη, μολονότι δε φαίνεται τελικά να ευοδώνεται.] Πριν λοιπόν προσπαθήσουν να αποδώσουν προοδευτικές ιδιότητες στους ψηφοφόρους του μπρέξιτ, καλά θα κάνουν να δουν πώς ψήφισαν οι άνθρωποι αυτοί στις τωρινές εκλογές:

68% των ψηφοφόρων των Τόρηδων είχαν ψηφίσει μπρέξιτ,

64% των ψηφοφόρων των Εργατικών είχαν ψηφίσει remain.

q2-eu-result-by-vote-768x558

πηγή: Lord Ashcroft Polls

Από τους ψηφοφόρους του remain, το 25% ψήφισε Τόρηδες, το 51% Εργατικούς.

Από τους ψηφοφόρους του μπρέξιτ, το 60% ψήφισε Τόρηδες, το 25% Εργατικούς.

q2-vote-by-eu-result-768x506

πηγή: Lord Ashcroft Polls

Και μάλιστα σε περιοχές που οι Εργατικοί είχαν πάει καλά το 2015 και που είχε πάει επίσης καλά το μπρέξιτ, οι Τόρηδες τα πήγαν καλύτερα σε σχέση με τους Εργατικούς.

ftt

πηγή: Financial Times

Το βασικό κριτήριο ψήφου των ψηφοφόρων των Εργατικών ήταν η εμπιστοσύνη στις προθέσεις του κόμματος. Το βασικό κριτήριο ψήφου των ψηφοφόρων των Τόρηδων ήταν το ότι το κόμμα ή η ηγέτιδά του θα έκανε καλύτερη δουλειά στη διαπραγμάτευση του μπρέξιτ. (Lord Ashcroft Polls)

Το βασικό ζήτημα που απασχολούσε τους ψηφοφόρους των Τόρηδων ήταν το μπρέξιτ, ενώ το βασικό ζήτημα που απασχολούσε τους ψηφοφόρους των Εργατικών ήταν το εθνικό σύστημα υγείας και το κόψιμο κοινωνικών δαπανών. (Lord Ashcroft Polls)

Οι ψηφοφόροι τού ακροδεξιού UKIP, που κατέρρευσε, κινήθηκαν μαζικά προς τους Τόρηδες. Μια φήμη που ήθελε τους μισούς τους ψηφοφόρους να πηγαίνουν στους Εργατικούς δεν επιβεβαιώνεται.

ft2

πηγή: Financial Times

Η νεολαία ψήφισε μαζικά Εργατικούς.

age-01

πηγή: yougov

Και μια κριτική στους συντρόφους της ΑΝΤΑΡΣΥΑ

Η τοποθέτηση της ΑΝΤΑΡΣΥΑ απέναντι στο περσινό δημοψήφισμα περί μπρέξιτ και στις φετινές εκλογές αξίζει ένα μικρό σχόλιο. Η ΑΝΤΑΡΣΥΑ μπορεί να εκστασιάζεται με τη νίκη μιας καμπάνιας στην οποία πρωτοστατούν εθνικιστικές δυνάμεις που σπέρνουν ρατσιστικό μίσος και πουλούν παλιά καλά αυτοκρατορικά μεγαλεία, αλλά δυσκολεύεται να χαρεί με την καμπάνια του Κόρμπιν και τα αποτελέσματά της. Ενθουσιάζεται σύσσωμη από μια κίνηση των μαζών προς τα δεξιά επειδή τυγχάνει το κεντρικό της σύνθημα να μοιάζει στη μορφή με ένα δικό της (‘έξω από την ΕΕ’), αλλά τμήματά της κοιτάζουν μουδιασμένα μια κίνηση των μαζών προς τα αριστερά βλέποντας… επιστροφή του δικομματισμού.

Η ΑΝΤΑΡΣΥΑ Ηνωμένου Βασιλείου μπορεί να λιώνει τα παπούτσια της να προπαγανδίζει το μπρέξιτ και να προσπαθεί να κάνει αριστερή παρέμβαση στον -κατά κύριο λόγο δεξιό- κόσμο που το στήριξε, αλλά για την καμπάνια του Κόρμπιν – στην οποία συμμετείχε η συντριπτική πλειοψηφία της βρετανικής άκρας Αριστεράς και στην οποία εμπλέχθηκε ο ανθός της βρετανικής κοινωνίας- δε βγάζει ούτε ανακοίνωση.

Τα παραπάνω δε γράφονται εξαιτίας κάποιας εμπάθειας απέναντι στους συντρόφους της ΑΝΤΑΡΣΥΑ, κάθε άλλο. Γράφονται για να τους χτυπήσουν το καμπανάκι. Είναι καιρός οι σύντροφοι να σταθούν για λίγο και να προσπαθήσουν να δουν τη μεγάλη, διεθνή εικόνα. Δεν είναι δυνατό να προσπαθούν να κάνουν πολιτική στη Βρετανία -και οπουδήποτε αλλού – με τα συνθήματα και τα διλήμματα της Ελλάδας.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s