Γαλλία: μερικές μέρες πριν μπει ο Μάης;

comm.jpg

Π. Παπ. για το avantgarde

Η Γαλλία είναι χώρα όπου περισσότερο από οπουδήποτε αλλού οι ιστορικοί ταξικοί αγώνες έφτασαν κάθε φορά ώς την αποφασιστική μάχη, όπου, κατά συνέπεια, χαράζονταν με τον πιο ανάγλυφο τρόπο οι μεταβαλλόμενες πολιτικές μορφές που μέσα σ’ αυτές γίνονταν οι αγώνες αυτοί και όπου συνοψίζονταν τα αποτελέσματά τους. Κέντρο της φεουδαρχίας το Μεσαίωνα, πρότυπο χώρας της συγκεντρωτικής μοναρχίας που στηρίζεται στους ευγενείς υστέρα από την Αναγέννηση, σύντριψε η Γαλλία στη μεγάλη επανάσταση το φεουδαρχισμό και εγκαθίδρυσε την καθαρή κυριαρχία της αστικής τάξης με τόση κλασικότητα όση καμιά άλλη ευρωπαϊκή χώρα. Και αυτός ακόμα ο αγώνας του προλεταριάτου, που όλο ανεβαίνει, ενάντια στην κυρίαρχη αστική τάξη, εκδηλώνεται εδώ με μια έντονη μορφή πού είναι άγνωστη αλλού.

Φρ. Ένγκελς, Πρόλογος στην τρίτη γερμανική έκδοση της 18ης Μπρυμαίρ του Λουδοβίκου Βοναπάρτη – 1885

Όπως ο γαλλικός Μάης έφτασε στην Ελλάδα πέντε χρόνια αργότερα, έτσι και τα κινήματα των αγανακτισμένων της Ισπανίας, της Ελλάδας και του occupy των ΗΠΑ έφτασαν στη Γαλλία σήμερα. Σε ένα καταθλιπτικό πολιτικό περιβάλλον με την κυβερνώσα σοσιαλδημοκρατία να έχει επιβάλει κράτος έκτακτης ανάγκης, τον Σαρκοζί να τείνει προς τα ακροδεξιά, τη Λεπέν να ανεβαίνει και μεγάλα κομμάτια της Αριστεράς σε ρόλο ουράς της αστικής τους τάξης, το κίνημα που έχει αναπτυχθεί είναι μια πνοή φρέσκου αέρα – και διαμορφώνει μια εν δυνάμει εκρηκτική κατάσταση, που ίσως δικαιώσει ξανά την τόσο παλιά διαπίστωση του γερο-Ένγκελς.

Αντίδραση σε όλη τη γραμμή

Αν και η φράση αυτή περιγράφει με αρκετά ικανοποιητικό τρόπο την κατάσταση στις περισσότερες χώρες του δυτικού ιμπεριαλισμού, όπου οι κυβερνήσεις επιτίθενται στα δημοκρατικά δικαιώματα του πληθυσμού κάτω από το πρόσχημα της «αντι-τρομοκρατίας» και της «προσφυγικής κρίσης», είναι μάλλον στη Γαλλία που βρίσκει την πιο οξεία της έκφραση. Η επίθεση στα δημοκρατικά δικαιώματα συνοδεύεται από πότισμα του πληθυσμού με εθνικισμό, τάξη και ασφάλεια, καθεστώς έκτακτης ανάγκης με αυξημένες εξουσίες για τις δυνάμεις καταστολής, άνοδο της ακροδεξιάς, νομιμοποίηση ανοιχτά ρατσιστικών και κανιβαλικών ιδεών – με την ισλαμοφοβία στο επίκεντρο. Αυτή ήταν η κατάσταση στη Γαλλία μέχρι πρότινος, πράγμα που πιστοποιούν οι 10,000 στρατιώτες στους δρόμους, η πρόσφατη εκλογική πρωτιά της Λεπέν στις περιφερειακές εκλογές και η παράταση του κράτους έκτακτης ανάγκης «μέχρι να ηττηθεί το ISIS», σύμφωνα με τη δήλωση του Γάλλου πρωθυπουργού, Εμμανουέλ Βαλς. Εκτός από το κράτος έκτακτης ανάγκης, η κυβέρνηση προσπάθησε να προωθήσει (χωρίς επιτυχία τελικά) και άλλον ένα νόμο ακροδεξιάς έμπνευσης, τη στέρηση εθνικότητας από όσους σχετίζονται με «τρομοκρατία». Εξυπακούεται ότι ένα τέτοιο περιβάλλον αποτελεί βούτυρο στο ψωμί της Λεπέν.

cevoj0rxeaagsuh

Αφίσα μιας από τις πολλές καμπάνιες του γαλλικού στρατού σε στάση λεωφορείου, που ενημερώνει για το άνοιγμα 5,000 θέσεων για έφεδρους στο στρατό. Γράφει: «Θέλω να δώσω χρόνο για τη χώρα μου».

Στην οικονομία, το μενού έχει λιτότητα, απορρύθμιση και κόψιμο κοινωνικών δαπανών. Έχει προηγηθεί μια σειρά αντεργατικών και αντιλαϊκών νόμων: ο νόμος του Macron, ο νόμος του Touraine, οι μεταρρυθμίσεις της Υπουργού Παιδείας Najat Vallaud-Belkacem, ο νόμος NOTRe, ο νόμος MAPTAM. Οι ρυθμοί ανάπτυξης είναι αναιμικοί και το επίπεδο ζωής των εργαζομένων πέφτει. Η ανεργία παραμένει πάνω από 10%, με τη νεολαία να αναγκάζεται να δουλεύει κατά κύριο λόγο σε ανασφαλείς και κακοπληρωμένες δουλειές την ίδια στιγμή που ο στρατός καλεί τον κόσμο να καταταγεί και φιλοδοξεί να γίνει ο «κορυφαίος εργοδότης στη Γαλλία» όπως δήλωσε πρόσφατα ένας Γάλλος στρατηγός – οι ληστρικές επιδιώξεις του γαλλικού ιμπεριαλισμού στο εξωτερικό δημιουργούν τέτοιες ανάγκες.

Είναι σε αυτό το περιβάλλον που το κυβερνών Σοσιαλιστικό Κόμμα του Ολλάντ έρχεται να αναθεωρήσει τον Εργατικό Κώδικα, ακυρώνοντας ουσιαστικά την ισχύ του. Με κινηματική νηνεμία τεσσάρων ετών και με το πλαίσιο του κράτους έκτακτης ανάγκης να λειτουργεί αποτρεπτικά για κινητοποιήσεις, η κυβέρνηση θεώρησε ότι θα έχει ένα εύκολο έργο.

Ο Εργατικός Κώδικας της Γαλλίας και η αντι-μεταρρύθμιση που προωθείται

«Όσο πιο χοντρό το βιβλίο, τόσο πιο προστατευμένος ο εργάτης», λένε χαρακτηριστικά διάφοροι Γάλλοι σύντροφοι αναφερόμενοι στον ισχύοντα γαλλικό Εργατικό Κώδικα, ένα έγγραφο 3,400 σελίδων που πραγματικά δημιουργεί ένα πλέγμα προστασίας της εργατικής τάξης απέναντι στην εργοδοτική αυθαιρεσία. Σε μια πανευρωπαϊκή εκδήλωση ενάντια στη λιτότητα και τις επιταγές της Ευρωπαϊκής Ένωσης που έγινε το Σεπτέμβρη στο Παρίσι, ένας συνδικαλιστής από τη Γαλλία είπε τα παρακάτω για τον εργατικό κώδικα:

«Κατά την προετοιμασία αυτής της ομιλίας, έβαλα στο google τη φράση ‘εργατικός κώδικας’ για κάθε χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και συνειδητοποίησα ότι αν και υπάρχει μία εργατική νομοθεσία σε κάθε χώρα, μόνο η Γαλλία έχει ένα πραγματικά συνεκτικό σύνολο αρκετών χιλιάδων άρθρων, νομοθετικών και κανονιστικών διατάξεων που διασφαλίζουν τα δικαιώματα των 16 εκατομμυρίων εργαζομένων και που συγκεντρώθηκαν σε ένα μόνο βιβλίο που ονομάζεται Εργατικός Κώδικας. Δεν είναι μια απλή συλλογή κοινωνικής νομοθεσίας όπως σε πολλές χώρες. Πρόκειται για μια νομική δομή που συνδέεται με την ιστορία της Δημοκρατίας και της ταξικής πάλης. Πρόκειται για μια μεταφορά των ίσων δικαιωμάτων των πολιτών που διακηρύχθηκαν από την Δημοκρατία στα εργασιακά δικαιώματα. Πρόκειται πρώτα απ ‘όλα για το δικαίωμα σε μια εργασιακή σύμβαση, ένα δικαίωμα κοινό για όλους τους εργαζόμενους αυτής της χώρας, ανεξάρτητα από το μέγεθος της επιχείρησης ή την τοποθεσία του. Πρόκειται για την αναγνώριση του γεγονότος ότι ο εργοδότης και ο εργαζόμενος δεν είναι ίσοι στο χώρο εργασίας, ότι έχουν αντικρουόμενα συμφέροντα και ότι πρέπει να επιβληθεί ο νόμος σε όλους τους εργοδότες, προκειμένου να διασφαλιστεί ένα ελάχιστο επίπεδο δικαιωμάτων που να μοιράζονται όλοι οι εργαζόμενοι. Ο Εργατικός Κώδικας ‘δεν είναι ένας κώδικας, όπως οι άλλοι, επειδή είναι φορτωμένος με πάθος’, λέει ο κ Combrexelle, πρώην γενικός διευθυντής Εργασίας. Ναι, ο Εργατικός Κώδικας αντιπροσωπεύει 130 χρόνια ταξικής πάλης, αλλά μίας πάλης στο πλαίσιο της αρχής ‘μία και αδιαίρετη’ Δημοκρατία.»

Ανεξάρτητα από την υπέρμετρη λατρεία που εκφράζει ο τρεϊντγιουνιστής αυτός για τον Εργατικό Κώδικα (και ως εκ τούτου την υπέρμετρη λατρεία για ένα κοινωνικό συμβόλαιο στα πλαίσια της αστικής κυριαρχίας σε μια ιμπεριαλιστική χώρα), ο Εργατικός Κώδικας είναι πραγματικά ευμενής για το προλεταριάτο, και οι καπιταλιστές δε χαίρονται καθόλου για την ύπαρξή του. Όπως δηλώνει στους NY Times ένας κακόμοιρος και καταπιεσμένος εκπρόσωπός τους: «Πρακτικά δεσμεύεσαι ισόβια όταν υπογράφεις ένα συμβόλαιο. Υπάρχει σημαντικό νομικό και οικονομικό ρίσκο όταν θέλεις να απολύσεις έναν υπάλληλο. Για να απολύσεις κάποιον στη Γαλλία, πρέπει να έχεις όλα τα απαραίτητα έγγραφα, ώστε να μην κατηγορηθείς για ‘καταχρηστική απόλυση’.»

Με διακηρυγμένο στόχο τη «διασφάλιση και προαγωγή των γαλλικών επιχειρήσεων», η αντιμεταρρύθμιση που προωθείται (η σχετική συζήτηση ενώπιον της Ολομέλειας θα διεξαχθεί στις 3 Μάη) αποτελεί μια ιστορική επίθεση ενάντια στα δικαιώματα του προλεταριάτου, το σκίσιμο μιας σημαντικής πτυχής του μεταπολεμικού κοινωνικού συμβολαίου στη Γαλλία. Κατανοώντας την ουσία της, ο  γαλλικός αστικός τύπος την είχε παραλληλίσει με το τσάκισμα της απεργίας των εναέριων ελεγκτών από τον Ρίγκαν το 1981 στις ΗΠΑ. Η καρδιά του νομοσχεδίου είναι ότι οι εργοδότες δε θα δεσμεύονται πια από τις κλαδικές συμβάσεις όπως αυτές καθορίζονται από τον Εργατικό Κώδικα, αλλά θα μπορούν να διαπραγματεύονται με τα συνδικάτα σε επίπεδο μεμονωμένης επιχείρησης – και να καταλήγουν σε συμφωνίες που θα μπορούν να παραβιάζουν τον Εργατικό Κώδικα. Εκτός από αυτό, ο νόμος διευκολύνει δραστικά τις απολύσεις, εντείνει την εργασιακή ανασφάλεια και αυξάνει την εργάσιμη μέρα (αναλυτικότερα στο άρθρο «Non merci!» Μεγάλη αναταραχή λόγω εργασιακού «Μεσαίωνα»!).

Η νεολαία ξεσηκώνεται – και σέρνει μαζί της την Αριστερά και τα συνδικάτα

Η μεταρρύθμιση του εργατικού κώδικα ξεσήκωσε ένα κύμα οργής, με 70% του πληθυσμού αντιτίθεται σε αυτή, σύμφωνα με ένα πρόσφατο γκάλοπ της Le Parisien. Η νεολαία ήταν η πρώτη που έβγαλε αυτή την οργή στο δρόμο. Κατά τα πρότυπα των πλατειών, οι πρώτες κινητοποιήσεις οργανώθηκαν μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα, με τα κόμματα της Αριστεράς και τα συνδικάτα να ακολουθούν.

paris1

«Τροφή για τα κανόνια το 1916, τροφή για τα αφεντικά το 2016»

Η απεργία και οι κινητοποιήσεις στις 31 Μάρτη ενάντια στη μεταρρύθμιση ήταν μαζικές. Αψηφώντας το κράτος έκτακτης ανάγκης και τη σκληρή καταστολή, 1.2 εκατομμύρια άνθρωποι (σύμφωνα με τα συνδικάτα) διαδήλωσαν σε όλη τη Γαλλία ενάντια στον περιορισμό των εργασιακών τους δικαιωμάτων – και όχι μόνο. Το κλείσιμο σχολείων (176 σύμφωνα με το υπουργείο, 250 σύμφωνα με τις μαθητικές ενώσεις) και πανεπιστημίων και η μαζική παρουσία μαθητών και φοιτητών στις κινητοποιήσεις, στρωμάτων που δεν επηρεάζονται άμεσα από τις αλλαγές στα εργασιακά, καταδεικνύει μια συσσωρευμένη λαϊκή οργή ενάντια στην κυβέρνηση και μια απέχθεια ενάντια στο κράτος έκτακτης ανάγκης, που βρήκε επιτέλους διέξοδο.

Σε ό,τι αφορά την Αριστερά, το ΚΚ Γαλλίας, σταθερά πιστό στην εθνική ενότητα και μόνιμη ουρά της αστικής του τάξης, διέσπασε το ρεφορμιστικό Μέτωπο της Αριστεράς και ανακοίνωσε τη σύμπραξή του με το Σοσιαλιστικό Κόμμα στις εκλογές του 2017. Την ίδια στιγμή, η γαλλική Αριστερά της Αριστεράς (POID, Lutte Ouvrierre, NPA) δεν έχει καταφέρει να αποτελέσει υπολογίσιμη δύναμη, παρά το γεγονός ότι στις προεδρικές εκλογές του 2002 οι  τρεις αυτές οργανώσεις είχαν πάρει αθροιστικά τρία εκατομμύρια ψήφους.  Φυσικά παρεμβαίνει στο κίνημα, απαιτεί την απόσυρση του νομοσχεδίου και καλεί σε γενική απεργία – η εξέλιξη της διαδικασίας είναι ένα ανοιχτό στοίχημα.

Οι διαδηλώσεις αντιμετωπίζονται με σκληρή καταστολή. Τα ΜΑΤ συνοδεύουν σχεδόν κολλητά πολλά μπλοκ διαδηλωτών, ειδικά νεολαιίστικα. Χρησιμοποιούν δακρυγόνα και αύρες, ασφαλίτες είναι παντού στις πορείες, ενώ μπαίνουν και σε κατειλημμένα σχολεία και προσπαθούν να τρομοκρατήσουν τους  μαθητές. «Η δημοκρατία εκφράζεται στην κάλπη, όχι στο δρόμο», δήλωσε ο εισαγγελέας Jean Ailhaud καθώς απηύθυνε σε συλληφθέντες κατηγορίες μέχρι και για «εξέγερση». Μεταξύ άλλων, ένας μαθητής είναι έξω με αναστολή, ένας άνεργος έχει καταδικαστεί σε έξι μήνες φυλάκιση και πρόστιμο επειδή αμύνθηκε ενάντια στην αστυνομική βία και ένας φοιτητής κινδυνεύει να τιμωρηθεί με πρόστιμο και έξι μήνες φυλακή με αναστολή. Την ίδια ώρα, η αστυνομία πιέζει για την επιβολή αυστηρότερων ποινών.

12417791_1598515887136031_2240373214071098440_n

Σύνθημα σε τοίχο του πανεπιστημίου της Σορβόννης: «Ποια η διαφορά ανάμεσα στο σκλάβο και στον εργαζόμενο; Ο σκλάβος θέλει να ελευθερωθεί»

Nuit Debout

Μετά την τεράστια διαδήλωση της 31ης Μάρτη, μερικές εκατοντάδες άνθρωποι, αριστεροί και συνδικαλιστές, έμειναν στην Πλατεία Δημοκρατίας στο Παρίσι και έστησαν σκηνές. Το μέρος έγινε σύντομα πόλος έλξης για τους αριστερούς και προοδευτικούς και η συγκέντρωση μεγάλωσε – παραμένοντας βέβαια μειοψηφική. Οι «όρθιες νύχτες» (Nuit Debout), όπως ονομάστηκε το κίνημα, επεκτάθηκαν γρήγορα και σε άλλες πόλεις. Στην ηγεσία του κινήματος αυτού φαίνεται να αναδεικνύεται ο οικονομολόγος Φρεντερίκ Λορντόν. Ο άνθρωπος δεν είναι επαναστάτης, αλλά είναι σίγουρα ριζοσπάστης. Μια ενδεικτική τοποθέτησή του: «Η δική μας στιγμή είναι τώρα!».

12961474_1604249823229304_5179962106077779724_n

«Κανείς να μην μπει εδώ, αν δεν είναι εξεγερμένος» Πλατεία της Δημοκρατίας, Παρίσι

Όπως και στους ντόπιους αγανακτισμένους, στις συνελεύσεις υπήρχε αυτή η κουβέντα περί «καπελώματος» από κόμματα και οργανώσεις και περί «άμεσης δημοκρατίας». Επίσης, το κίνημα δεν αυτοπροσδιορίζεται ως αριστερό, αλλά ούτε και ως απολίτικο. Σε αντίθεση όμως με την Ελλάδα, «πάνω πλατεία» δεν υπάρχει, ενώ ο χαρακτήρας του είναι αρκετά πιο ταξικός. Υπάρχει σαφής απέχθεια και εχθρότητα προς το Σοσιαλιστικό Κόμμα, τη δεξιά και τη Λεπέν, ενώ η Αριστερά είναι παρούσα και συζητείται συχνά η ανάγκη συντονισμού των αγώνων, σύνδεσης με άλλα τμήματα του πληθυσμού (πχ τον κόσμο στα προάστια) και κλιμάκωσης σε γενική απεργία. Δεν υπάρχει η παραμικρή εθνικιστική διάθεση, και μάλιστα στις συνελεύσεις ανοίγουν θέματα «επικίνδυνα»: κράτος έκτακτης ανάγκης και αντιδραστικοί νόμοι της κυβέρνησης, Εθνικό Μέτωπο, πρόσφυγες, βία και αυτοάμυνα ενάντια στις δυνάμεις καταστολής.

Οι «όρθιες νύχτες» συνεχίστηκαν μέχρι τις 11 Απρίλη, οπότε και η αστυνομία εκκένωσε την πλατεία. Ένα νέο κάλεσμα που απηύθυναν στις 15 Απρίλη μέσω φέισμπουκ οι διοργανωτές για συγκέντρωση στις 7 Μάη έχει ήδη βρει μεγάλη απήχηση, με πάνω από 7,000 άτομα έχουν δηλώσει ότι θα παρευρεθούν.  Το κάλεσμα αυτό διαπνέεται από ένα διεθνιστικό αίσθημα και, παρά τους περιορισμούς του, κανείς δε μπορεί παρά να αναγνωρίσει πως είναι προοδευτικό. Μεταξύ άλλων λέει:

«Ο αγώνας για έναν καλύτερο κόσμο είναι παγκόσμιος και χωρίς σύνορα. Ας οικοδομήσουμε μαζί μια παγκόσμια άνοιξη αντίστασης! Ελάτε μαζί μας στις 7 και 8 Μάη στο Παρίσι, στην Πλατεία Δημοκρατίας, να συζητήσουμε, να μοιραστούμε τις εμπειρίες μας και να αρχίσουμε να οικοδομούμε από κοινού λύσεις. Εκεί θα σχεδιάσουμε και θα προετοιμάσουμε μια παγκόσμια δράση στις 15 Μάη. Σε αυτή την ημερομηνία θα κάνουμε καταλήψεις, κινητοποιήσεις και δράσεις μαζί σε όλο τον κόσμο.

Ο πρώτος στόχος της Nuit Debout είναι το άνοιγμα χώρου για τη «σύγκλιση των αγώνων». Ελπίζουμε πως αυτή η σύγκλιση θα πάει πέρα από τη Γαλλία και θα απλωθεί διεθνώς. Υπάρχουν πολλοί δεσμοί ανάμεσα στα κοινωνικά κινήματα στις τέσσερις γωνιές του κόσμου· από την ανεργία ώς την αυθαιρεσία των χρηματαγορών, από την καταστροφή του περιβάλλοντος ώς τον πόλεμο και την απαράδεκτη ανισότητα.

Σε ένα σύστημα που βασίζεται στον ανταγωνισμό και τον ατομισμό, απαντάμε με αλληλεγγύη, συμμετοχική δημοκρατία και συλλογική δράση. Οι διαφορές μας δεν είναι πηγή διαίρεσης, αλλά η δύναμή μας, καθώς συμπληρώνουν τους διάφορους αγώνες που δίνουμε. Το παρόν οικονομικό σύστημα ούτε μας ακούει ούτε μας αντιπροσωπεύει.

Μαζί θα ανακτήσουμε το δημόσιο χώρο και την πολιτική, γιατί η πολιτική είναι ένα ζήτημα που μας αφορά όλους. Τώρα δεν είναι ώρα να υποχωρήσουμε, αλλά να ενωθούμε για αλλαγές.

Είμαστε το 99% και είμαστε εδώ για να απορρίψουμε την οικονομική και πολιτική εξουσία του 1% και του κόσμου του. Είμαστε εδώ για να πάρουμε πίσω τις πόλεις μας, τους χώρους δουλειάς μας και τις ζωές μας.»

Επαναλαμβάνουμε: χωρίς καμιά αυταπάτη για τα προβλήματα του περιεχομένου του καλέσματος (και ειδικά το σχήμα «99% εναντίον 1%»), το γεγονός ότι αναδύεται κάτι τέτοιο ως υπαρκτό κίνημα στη σημερινή – μαύρη – Γαλλία μόνο χαμόγελο μπορεί να προκαλέσει.

13051666_10154845699629358_6028222202884579989_n

Η Πλατεία της Δημοκρατίας μετονομασμένη σε Πλατεία της Κομμούνας

Τα συνδικάτα παζαρεύουν

Κατά τα γνωστά, οι ηγεσίες των συνδικάτων δεν ενδιαφέρονται να δώσουν κάποια μάχη. Όταν ο Philippe Martinez, Γενικός Γραμματέας του πιο αριστερού συνδικάτου της χώρας, της CGT, είχε ρωτηθεί παλιότερα από τη Le Monde για το αν είναι υπέρ της απόσυρσης της έκθεσης Combrexelle (ενός μακρύ καταλόγου μέτρων που επί της ουσίας διαλύουν  τον Εργατικό Κώδικα), είχε απαντήσει αρνητικά. Είχε συνεχίσει δηλώνοντας πως υπάρχουν μέσα σε αυτή την έκθεση πράγματα με τα οποία συμφωνεί, όπως οι επιχειρησιακές συμβάσεις.

Σε κοινή τους δήλωση μετά από μια συνάντηση που έγινε στις αρχές του Μάρτη με πρωτοβουλία της CGT, επτά συνδικαλιστικές ενώσεις, δύο φοιτητικές και μία μαθητική δηλώνουν πως «θα καταθέσουν προτάσεις για νέες διατάξεις στο νόμο και θα προτείνουν αλλαγές υφιστάμενων διατάξεων, ιδίως όσον αφορά τις απολύσεις, την οργάνωση της εργασίας και της εργάσιμης ημέρας, την υγεία και την ασφάλεια, και τις μαθητείες».

Δεν αναφέρουν τίποτα για την ουσία του νόμου, την κατάργηση των κλαδικών συμβάσεων – με την οποία ο ΓΓ της CGT είχε δηλώσει άλλωστε πως συμφωνεί. Η Liberation χαρακτηρίζει τη δήλωση των συνδικάτων «συνεσταλμένη» και προσθέτει πως η κυβέρνηση «μπορεί τώρα να ηρεμήσει».

Η CFDT, που ελέγχεται από το Σοσιαλιστικό Κόμμα, δεν τηρεί καν τα προσχήματα και στηρίζει ανοιχτά το νομοσχέδιο. Ο γενικός της γραμματέας, Laurent Berger, το χαρακτηρίζει «εν δυνάμει όχημα προόδου για τη νεολαία και τους εργάτες».

dsc_0149

«Αν οι μεγάλες επιχειρήσεις φέρουν πίσω τη δουλεία, η CFDT θα διαπραγματευτεί την τιμή θα μας χρεώνουν για τις αλυσίδες μας»

Πριν από την τεράστια διαδήλωση της 31ης Μάρτη, η CGT και οι υπόλοιπες συνδικαλιστικές οργανώσεις εκδίδουν μια ακόμα κοινή δήλωση στην οποία διακηρύσσουν:

«Μετά τη μέρα δράσης στις 31 Μάρτη, η κυβέρνηση πρέπει να απαντήσει. Αν δεν το κάνει, οι οργανώσεις που υπογράφουμε αυτή τη δήλωση θα καλέσουμε τους εργάτες και τη νεολαία να συζητήσουν (σ.σ. έμφαση δική μας) αν θα συνεχίσουν τις δράσεις και τις κινητοποιήσεις στις επόμενες μέρες, συμπεριλαμβανομένων και απεργιών και διαδηλώσεων».

Σε κάθε περίπτωση, οι συνδικαλιστικές γραφειοκρατίες είναι στην πλειοψηφία τους αναγκασμένες να σέρνονται στις κινητοποιήσεις – έτοιμες να σταματήσουν ανά πάσα στιγμή τον αγώνα στο βαθμό που πάρουν δυο ψευτοαλλαγές στο νόμο, ώστε να έχουν να παρουσιάσουν κάποια «νίκη» στον κόσμο τους.

Προς πολιτική κρίση;

Το Σοσιαλιστικό Κόμμα βρίσκεται σε σοβαρή κρίση. Όταν ο πρόεδρος Ολλάντ αναγκάστηκε να πάρει πίσω μια τροποποίηση του συντάγματος που προωθούσε σχετικά με τη νομική θωράκιση του κράτους έκτακτης ανάγκης και τη στέρηση εθνικότητας στους σχετιζόμενους με «τρομοκρατία», τα αστικά ΜΜΕ προέβλεψαν τη συντριβή του στις εκλογές του 2017, ενώ μια χθεσινή δημοσκόπηση των TNS Sofres One Point δείχνει τη δημοτικότητά του στα Τάρταρα. Η αντιμεταρρύθμιση του εργασιακού βρίσκει επίσης μεγάλη αντίδραση στους κόλπους του κόμματός του. Ο δήμαρχος της Λιλ και σημαντικό του στέλεχος, Martine Aubry, έγραψε ένα άρθρο στη Le Monde στο οποίο διακήρυττε: «Όχι αυτό το πράγμα, όχι εμείς, όχι η Αριστερά!». Σε αυτό το στραπάτσο έρχεται να προστεθεί και η πρόσφατη ανακοίνωση (στις 6 Απρίλη) του υπουργού Οικονομικών, Εμμανουέλ Μακρόν, ότι φτιάχνει νέο «κίνημα» με τίτλο «Πορεία προς τα Εμπρός». Ο Μακρόν δηλώνει πως δε σκοπεύει σε κάποια διάσπαση του Σοσιαλιστικού Κόμματος· διαβλέποντας την εκλογική του κατάρρευση στις εκλογές του 2017, στόχος του είναι να οικειοποιηθεί ό,τι μπορεί από το μηχανισμό του κόμματος.

panamamarine-fla_1

«Ούτε εμένα με παίρνει ο ύπνος…»

Και το ακροδεξιό κόμμα της Λεπέν, που ήρθε πρώτο στον πρώτο γύρο των περσινών περιφερειακών εκλογών, αντιμετωπίζει προβλήματα. Το κίνημα που έχει αναπτυχθεί είναι εχθρικό απέναντι στη Λεπέν – και η Λεπέν εχθρική απέναντι στο κίνημα, που το χαρακτηρίζει το «οργανωτικό κέντρο της καταστροφής του Παρισιού». Πέρα από το ότι το κόμμα της είναι διχασμένο απέναντι στο νομοσχέδιο, η ίδια αντιμετωπίζει προβλήματα τις πρόσφατες αποκαλύψεις των Panama Papers, που θέλουν άτομα του στενού της κύκλου να εμπλέκονται σε φοροδιαφυγή, οφ σορ κλπ.

Ένας ευρύτερος γύρος ριζοσπαστικοποίησης

Ανοίγει και στη Γαλλία ένας κύκλος ριζοσπαστικοποίησης που μπορεί υπό όρους να πάει την κατάσταση προς τα αριστερά. Αυτό το είδαμε και σε άλλες χώρες: η κρίση και η λιτότητα έφεραν κινητοποιήσεις που οδήγησαν σε μεγάλης κλίμακας αλλαγές στο πολιτικό σύστημα, την κατάρρευση των παραδοσιακών αστικών κομμάτων, την άνοδο των Ποντέμος στην Ισπανία και του Σύριζα στην Ελλάδα, που πήρε μάλιστα και την κυβέρνηση. Στις ΗΠΑ, ο Σάντερς, ένας σοσιαλδημοκράτης υποψήφιος που καταγγέλλει (έστω και στα λόγια) τη Wall Street, στηρίζει απεργούς, μιλάει για το «1% εναντίον του 99%» και για 15 δολλάρια την ώρα κατώτατο μεροκάματο αντιμετωπίζει στα ίσα την εγκληματία πολέμου Χίλαρι, την ίδια στιγμή που το τσίρκο των ρεπουμπλικάνων απέναντι επιδίδεται σε ένα διαγωνισμό μιλιταρισμού, ρατσισμού και αθλιότητας. Στη Βρετανία, ένας αριστερός ηγέτης του αντιπολεμικού κινήματος είναι πλέον αρχηγός του Εργατικού Κόμματος και θέτει σε αμφισβήτηση θέσφατα του βρετανικού ιμπεριαλισμού, όπως τα πυρηνικά, τους πολεμικούς εξοπλισμούς και τη συμμετοχή της Βρετανίας στο ΝΑΤΟ, προκαλώντας τη μήνιν της δεξιάς και της αστικής τάξης (και ενίοτε των προλετάριων που δουλεύουν στην πολεμική βιομηχανία, αλλά ας μην ανοίξουμε το θέμα του «καθαρού κοινωνικού υποκειμένου» αυτή τη στιγμή).

Ανεξάρτητα από το ότι αυτές οι πολιτικές λύσεις – όπως και κάθε λύση που δεν περιλαμβάνει το τσάκισμα του αστικού κράτους – έχουν κοντά ποδάρια, η εμφάνιση και η άνοδός τους εκφράζει μια διάθεση πλατιών μαζών του πληθυσμού να εναντιωθούν στον κανιβαλικό καπιταλισμό και την ύπαρξη μιας σειράς προσδοκιών («αυταπατών» για κάποιους, αλλά και αυτές ενίοτε έχουν την αξία τους, γιατί βάζουν έναν κόσμο σε κίνηση – χωρίς προσδοκίες συνήθως δεν κινητοποιείται κανείς). Διάφοροι αρέσκονται να ξεμπερδεύουν με αυτές τις διαδικασίες χαρακτηρίζοντας απλώς τα κόμματα αυτά «αναχώματα», τοποθετημένα από την άρχουσα τάξη για να λειτουργήσουν ως «αλεξικέραυνο» στη ριζοσπαστικοποίηση του κόσμου. Αυτή η αντίληψη πάει συνήθως χέρι-χέρι με μια πίστη στο εξ ορισμού επαναστατικό DNA της εργατικής τάξης, το οποίο υποτίθεται ότι καναλιζάρουν οι διάφοροι ρεφορμιστές και κεντριστές. Και δεν ήταν λίγες οι οργανώσεις στη διεθνή πιάτσα που βασισμένες στην αντίληψη αυτή πανηγύρισαν (και πανηγυρίζουν ακόμα) την πτώση της ΕΣΣΔ, αφού σήμαινε την κατάρρευση της επιρροής του επάρατου σταλινισμού στο εργατικό κίνημα, και άρα ήταν μια τρομερά προοδευτική εξέλιξη. Πλέον η εργατική τάξη είχε απελευθερωθεί από το μεγάλο εμπόδιο που δεν την άφηνε να ξεδιπλώσει το επαναστατικό της DNA! Δυστυχώς για όλους, το πράγμα δε δουλεύει έτσι. Οι υποστηρικτές του Σάντερς που διέλυσαν πρόσφατα μια συγκέντρωση υποστηρικτών του Τραμπ δε θα είχαν συγκροτηθεί ποτέ ως υποκείμενο αν δεν υπήρχε ο Σάντερς.

…και η πραγματική εναλλακτική

Δεν είναι καθόλου παράλογο ο κόσμος να θέλει να δοκιμάσει πρώτα τις αναίμακτες, «αμοιβαία επωφελείς» λύσεις μιας επιστροφής στην περίοδο πριν από την κρίση. Αλλά μια τέτοια επιστροφή δεν είναι εφικτή μέσα στην κρίση, και ούτε υπάρχει καμιά εγγύηση ότι θα επανέλθει όταν περάσει η κρίση. Τα κοινωνικά συμβόλαια που απολαύσαμε στην Ευρώπη μεταπολεμικά παραχωρήθηκαν σε ένα συγκεκριμένο παγκόσμιο περιβάλλον, που σήμερα είναι αρκετά διαφορετικό (πχ δεν υπάρχει η «κομμουνιστική απειλή» απέναντι) – και καλά θα κάνει να το καταλάβει αυτό η απανταχού Αριστερά του κράτους που ονειρεύεται την επιστροφή στα παλιά.

Όπως και στην Ελλάδα, η κατάρρευση των «αμοιβαία επωφελών» λύσεων σε συνδυασμό με την απουσία μιας υπαρκτής και υπολογίσιμης επαναστατικής πρωτοπορίας θα οδηγήσει ένα σημαντικό ποσοστό του κόσμου να πάει σπίτι του, απογοητευμένο και μη βλέποντας κάποια εναλλακτική. Ένα μικρό ποσοστό αυτού του κόσμου, μια πρωτοπορία, θα βγάλει πιο προωθημένα συμπεράσματα. Μπορεί να θυμηθεί την εναλλακτική που είχε προτείνει πριν από 250 χρόνια ο σπουδαίος Γάλλος επαναστάτης Μαρά, η οποία διατηρεί και σήμερα αυτούσια την αξία της: «πρέπει να αντικαταστήσουμε το δεσποτισμό των αφεντών με το δεσποτισμό της ελευθερίας». Αυτή η εναλλακτική σήμερα στη Γαλλία σημαίνει την αδιάλλακτη πάλη ενάντια στη γαλλική αστική τάξη, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό – κανένας αγώνας ενάντια στη λιτότητα δε θα είναι αποτελεσματικός χωρίς την πάλη για την ήττα και την εκδίωξη του γαλλικού ιμπεριαλισμού στα μέτωπα που εμπλέκεται – στη Συρία, στο Ιράκ, στο Μάλι, στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία. Περνάει μέσα από τον πολιτικό αγώνα ενάντια στο κράτος έκτακτης ανάγκης, τη λιτότητα, το σοβινισμό και τον πόλεμο και φτάνει στην απαλλοτρίωση της γαλλικής αστικής τάξης και το τσάκισμα του κράτους της.

Βεβαίως, το στρατόπεδο της επανάστασης βρίσκεται σε μια τεράστια κρίση διεθνώς. Στο βαθμό που το στρατόπεδο αυτό δεν είναι συγκροτημένο και δεν προβάλει τον εαυτό του ως εναλλακτική αναλαμβάνοντας και τη σχετική ευθύνη, η λύση του δράματος του γαλλικού προλεταριάτου αλλά και της ανθρωπότητας είναι μακριά. Στα θετικά της υπόθεσης, ο – για τα καλά πλέον ξεχασμένος – γιακωβινισμός, απαραίτητο στοιχείο της επαναστατικής πολιτικής, γεννήθηκε στη Γαλλία. Και σε καμιά δεκαριά μέρες μπαίνει ο Μάης.

2 responses to “Γαλλία: μερικές μέρες πριν μπει ο Μάης;

  1. Παράθεμα: Γαλλία: μερικές μέρες πριν μπει ο Μάης; — Avantgarde | CBouyio·

  2. Παράθεμα: ΓΑΛΛΙΑ: ΜΕΡΙΚΕΣ ΜΕΡΕΣ ΠΡΙΝ ΜΠΕΙ Ο ΜΑΗΣ; | Ώρα Κοινής Ανησυχίας·

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s