Η Αριστερά υποκύπτει στο σκωτσέζικο εθνικισμό

 Την Πέμπτη 18/9/14 διεξάγεται στη Σκωτία δημοψήφισμα για την αποχώρηση της από τη Μεγάλη Βρετανία. Η σχετική συζήτηση στη βρετανική -και όχι μόνο- Αριστερά έχει ανοίξει εδώ και καιρό. Ένα σημαντικό τμήμα της υποστηρίζει το “Ναι” στο δημοψήφισμα και ένα μικρότερο, αναγνωρίζοντας μεν το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης, επιχειρηματολογεί υπέρ του Όχι. 

 Είναι εντυπωσιακό -και μάλλον όχι τυχαίο- το γεγονός ότι σε γενικές γραμμές, οι οργανώσεις της βρετανικής Αριστεράς που υποστηρίζουν το “Ναι” είναι οι ίδιες που τάχθηκαν υπέρ του Μαϊντάν, εναντίον του δημοψηφίσματος στην Κριμαία και συνολικά κρατούν “ίσες -βλέπε φιλοδυτικές- αποστάσεις” στο Ουκρανικό ζήτημα. Και αντίστοιχα οι οργανώσεις της βρετανικής Αριστεράς που τοποθετούνται στο πλευρό της αντιφασιστικής εξέγερσης της Ανατολικής Ουκρανίας, παίρνουν θέση υπέρ του “Όχι” στο σκωτσέζικο δημοψήφισμα.

Η φιλο-ανεξαρτησιακή βρετανική Αριστερά, την ίδια στιγμή που στην πλειοψηφία της αναγνωρίζει ότι δεν υφίσταται ζήτημα εθνικής καταπίεσης των Σκωτσέζων, επενδύει τα πολιτικά της σχέδια είτε για μια “αριστερή στροφή” στη σκοτσέζικη πολιτική σκηνή είτε για το χτύπημα του ιμπεριαλισμού, στο δημοψήφισμα για την ανεξαρτητοποίηση της Σκωτίας.

Ένα δημοψήφισμα που παρά την φυσιολογική και αναμενόμενη αναστάτωση που προκαλεί στο βρετανικό πολιτικό σύστημα και τους συνεταίρους του, διεξάγεται ωστόσο υπό την αιγίδα της βρετανικής εξουσίας. Και ακόμα κι αν το αποτέλεσμα του είναι υπέρ της ανεξαρτησίας, η πραγματική έκβαση του ζητήματος θα αποτελέσει αντικείμενο μακράς διαπραγμάτευσης και παζαριών μεταξύ της σκωτσέζικης και της αγγλικής φατρίας της βρετανικής ιμπεριαλιστικής αστικής τάξης και των συμμάχων και συνεταίρων τους, υπό τον πολιτικό έλεγχο του δεξιού λαϊκίστικου SNP της Σκωτίας από τη μία και της βρετανικής κυβέρνησης από την άλλη.  

Αναδημοσιεύουμε εδώ ένα κείμενο που πραγματεύεται πολύπλευρα το ζήτημα της σκωτσέζικης ανεξαρτησίας, κριτικάρει τη στάση της φιλοανεξαρτησιακής βρετανικής Αριστεράς και τοποθετείται υπέρ του “Όχι” στο δημοψήφισμα.  Χωρίς να ενστερνιζόμαστε κάθε σημείο της επιχειρηματολογίας, αξίζει να διαβαστεί και να προβληματίσει. 

Του Andy Yorke, της βρετανικής επαναστατικής οργάνωσης Workers’ Power.

Δημοσιεύτηκε στις 27/08/2014 στο fifthinternational.org

Μετάφραση για το Avantgarde: TeoCubanos

 

Ο Andy Yorke επισκοπεί τέσσερα αριστερά βιβλία για την σκωτσέζικη ανεξαρτησία:

The Case for an Independent Socialist Scotland, του Colin Fox (SSP)

Yes: The Radical Case for Scottish Independence, των James Foley και Pete Ramand (ISG)

Scotland’s Road to Socialism: Time to choose, σε επιμέλεια του Gregor Gal [1]

Scotland: Yes to independence – No to nationalism, του Keir McKechnie (SWP)

            Κάθε στάδιο στην ανάπτυξη του σκωτσέζικου εθνικισμού κατά την τελευταία δεκαετία έχει ως αποτέλεσμα περισσότερους Βρετανούς ακροαριστερούς να ξεπέφτουν πίσω του. Το Σκωτσέζικο Σοσιαλιστικό Κόμμα (SSP), πεπεισμένο για τη δυνατότητα εκλογικής επιτυχίας μέσω του πιο δημοκρατικού εκλογικού συστήματος για το Κοινοβούλιο της Σκωτίας, ήταν υπέρ της ανεξαρτησίας από την ίδρυση του το 1999. Τώρα τους ακολουθούν από μια «σοσιαλιστική» σκοπιά, στην έκκληση για ψήφο στο “Ναι” στο δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία του τρέχοντος Σεπτεμβρίου, το Σοσιαλιστικό Κόμμα της Σκωτίας (SP-CWI), το Socialist Resistance (Τέταρτη Διεθνής), το Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα (SWP) και οι διασπάσεις του, η Διεθνής Σοσιαλιστική Ομάδα (ISG) στη Σκωτία, το Counterfire και το RS21 του Neil Davidson (προηγούμενα ο κύριος σχολιαστής του SWP για την ιστορία και πολιτική της Σκωτίας).

 Σοσιαλισμός και εθνικισμός

             Αν και υπάρχουν διαφορές επιχειρηματολογίας, όλες αυτές οι ομάδες έχουν γυρίσει την πλάτη τους στην ανάλυση του εθνικισμού και στις τακτικές προς τα εθνικιστικά κινήματα που αναπτύχθηκαν από την επαναστατική μαρξιστική παράδοση, στην οποία όλοι ισχυρίζονται ότι ανήκουν. Η ανάλυση αυτή αναπτύχθηκε αρχικά για την αντιμετώπιση της ανάπτυξης των εθνικιστικών κινημάτων του 19ου αιώνα, ιδιαίτερα στις πολυεθνικές -αυστροουγγρική και ρώσικη- αυτοκρατορίες, αλλά πήρε την πιο ακριβή διαμόρφωση της υπό το πρίσμα της ανάλυσης του Λένιν για τον ιμπεριαλισμό.

            Τα βασικά χαρακτηριστικά της περιλάμβαναν την αναγνώριση ότι ο εθνικισμός είναι εγγενώς ένα αστικό πολιτικό δόγμα, ενώ το σοσιαλιστικό κίνημα πρέπει να παραμείνει διεθνιστικό. Παρ ‘όλα αυτά, οι σοσιαλιστές αναγνωρίζουν ότι, στην αστική εποχή, όλα τα έθνη έχουν το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης. Όπου ένα εθνικιστικό κίνημα έρχεται ως απάντηση στην καταπίεση, οι σοσιαλιστές πρέπει να το υποστηρίξουν, προπαγανδίζοντας ταυτόχρονα τις εργατικές μεθόδους πάλης και οργάνωσης προκειμένου να αμφισβητήσουν την αστική ηγεσία.

            Όσον αφορά το θέμα της ανεξαρτησίας και του αποχωρισμού, η σοσιαλιστική επιθυμία θα είναι πάντα να διατηρηθεί η μεγαλύτερη μονάδα επειδή αυτή παρέχει τη μεγαλύτερη αρένα για την ταξική πάλη από όλες τις εθνικότητες. Ο Λένιν εξήγησε γιατί: “Ο καπιταλισμός απαιτεί για την ανάπτυξή του τα μεγαλύτερα και κατά το δυνατόν πιο  συγκεντροποιημένα κράτη. Δοσμένου ότι οι υπόλοιπες συνθήκες είναι ίσες, το συνειδητό προλεταριάτο θα είναι πάντα υπέρ ενός μεγαλύτερου κράτους. Θα καλωσορίζει πάντα … τη στενότερη δυνατή οικονομική συγχώνευση μεγάλων περιοχών στις οποίες η πάλη του προλεταριάτου ενάντια στην αστική τάξη μπορεί να αναπτυχθεί σε μια ευρεία βάση.”  [2]

            Ωστόσο, όπου είναι σαφές ότι η πλειοψηφία του καταπιεσμένου έθνους θέλει διαχωρισμό, η ανεξαρτησία θα πρέπει να υποστηριχτεί προκειμένου να καταστεί δυνατό η ταξική πάλη στο εσωτερικό του καταπιεσμένου έθνους να αναπτυχθεί χωρίς την παρεμβολή ενός “ξένου δυνάστη”.
Επιπλέον, η εκστρατεία για το δικαίωμα αποχωρισμού θα αντιπαλεύει το σοβινισμό και το ρατσισμό στην εργατική τάξη του έθνους-καταπιεστή, στη βάση της περίφημης ρήσης του Μαρξ: “ένα έθνος δεν μπορεί να είναι ελεύθερο και ταυτόχρονα να συνεχίζει να καταπιέζει άλλα έθνη”[3].
Στην περίπτωση της Σκωτίας, είναι αμέσως σαφές ότι αυτή η μαρξιστική παράδοση είναι αντίθετη στην ανεξαρτησία. Ενώ η Σκωτία είναι αναμφίβολα ένα έθνος, δεν είναι ένα καταπιεσμένο έθνος – στη σύγχρονη καπιταλιστική εποχή, δεν υπήρξε κανείς διαρκής αγώνας για την ανεξαρτησία και οι δημοσκοπήσεις που γίνονταν κατά τη διάρκεια αρκετών δεκαετιών δεν έχουν δείξει κάτι που να προσεγγίζει μια πλειοψηφία υπέρ της ανεξαρτησίας.

            Επίσης, οι αρνητικές συνέπειες της ανεξαρτησίας, όσον αφορά τον περιορισμό της κλίμακας της ταξικής πάλης και τη διαίρεση του κινήματος της εργατικής τάξης, που είναι ενωμένο από τη γέννηση του, μιλούν ενάντια στην υποστήριξη του αποχωρισμού.

            Η ίδια πολιτική μέθοδος, ωστόσο, αναγνωρίζει ότι κάθε προσπάθεια για να αποτραπεί ο αποχωρισμός, εφόσον υπάρξει μια πλειοψηφία υπέρ του στο δημοψήφισμα του Σεπτεμβρίου, θα ήταν μια άρνηση του δικαιώματος της αυτοδιάθεσης. Στην περίπτωση αυτή, οι σοσιαλιστές θα πρέπει να απαιτήσουν την άμεση αναγνώριση της πλήρους ανεξαρτησίας της Σκωτίας.

            Πρέπει να αποκαλύψουμε τα ρεφορμιστικά επιχειρήματα ότι η ανεξαρτησία θα βελτιώσει τις ζωές των εργαζομένων και των φτωχών και να πάρουμε μια αμείλικτα εχθρική στάση προς το Σκωτσέζικο Εθνικό Κόμμα (SNP), χρησιμοποιώντας κάθε ευκαιρία για να αποκαλύψουμε την κυνική καιροσκοπική στρατηγική του και να υποδείξουμε ότι θα εγκαταλείψει πολύ γρήγορα τις τακτικές μεταμορφώσεις που κάνει για να κερδίσει τις ψήφους των εργαζομένων, από τη στιγμή που δεν θα του είναι πλέον αναγκαίες για την επίτευξη του στόχου της ανεξαρτησίας.
Σε αντίθεση με τους αριστερούς ρεπουμπλικάνους, οι περισσότεροι από τις σοσιαλιστικές ομάδες του “Ναι” δεν υποστηρίζουν ότι η Σκωτία είναι καταπιεσμένη.  Έχει κατά κεφαλήν ΑΕΠ στο ίδιο επίπεδο με τον μέσο όρο του Ηνωμένου Βασιλείου, ενώ ιστορικά έχει συμμετάσχει και  επωφεληθεί από την Βρεταννική Αυτοκρατορία ως ισότιμος εταίρος.

Το «The Case for an Independent Socialist Scotland» του Colin Fox από το SSP φαίνεται να είναι η εξαίρεση. Υποστηρίζει ότι η ανεξαρτησία προσφέρει την ευκαιρία να «ελευθερωθούν πέντε εκατομμύρια Σκωτσέζοι από το ζυγό του βρετανικού ιμπεριαλισμού … Οι Σοσιαλιστές δεν αμφισβήτησαν ότι η Ιρλανδία δεν θα πρέπει να έχει την ανεξαρτησία της, ή η Ινδία το 1947, ή όλα τα άλλα κράτη που ήταν αλυσοδεμένα στη βρετανική αυτοκρατορία».[4] Ο υπαινιγμός είναι σαφώς ότι η σχέση της Σκωτίας με το βρετανικό κράτος είναι συγκρίσιμη με εκείνη της Ινδίας, κάτι που  είναι απλά αναληθές.  Η σκωτσέζικη άρχουσα τάξη αποφάσισε να συμμαχήσει με τους Άγγλους το 1707 και, ως έθνος, η Σκωτία αποτέλεσε αναπόσπαστο μέρος του ίδιου ιμπεριαλιστικού κράτους από τότε.

            Ενώ όλη η “υπέρ της ανεξαρτησίας” σοσιαλιστική Αριστερά υποστηρίζει ότι «δεν χρειάζεται να είσαι εθνικιστής για να ψηφίσεις Ναι», υπάρχουν διαφορές στην επιχειρηματολογία τους. Η πιο δεξιά πτέρυγα (SSP, ISG, CWI, SR) παρουσιάζει μια ανοιχτά ρεφορμιστική εναλλακτική απέναντι στο SNP για μετά την ανεξαρτησία, [5] ενώ το SWP κρατά αποστάσεις από όλα αυτά, υποστηρίζοντας ότι ένα “αντι-ιμπεριαλιστικό Ναι” στην ψηφοφορία είναι μια ευκαιρία για να “διαλυθεί το βρετανικό κράτος”. Όλο το στρατόπεδο του “Ναι” υποβαθμίζει το σκωτσέζικο εθνικισμό και τη ζημιά που θα κάνει η ανεξαρτησία στην  ενότητα της εργατικής τάξης.

«Δυνατότητες μετασχηματισμού της Ανεξαρτησίας;» [6]

             Στην συλλογή “Ώρα να επιλέξουμε», το RS21 του Neil Davidson αναπτύσσει μια θεματική που είναι κοινή για όλη την υπέρ της ανεξαρτησίας Αριστερά, εξηγώντας ότι η ανεξαρτησία “ανοίγει ένα χώρο για αγώνα, ένα χώρο που μπορεί να καλυφθεί είτε από τη συνέχιση του νεοφιλελευθερισμού ή από το ξεκίνημα μιας εναλλακτικής”.[7] Αλήθεια, οι δυνατότητες αγώνα ή μεταρρύθμισης είναι πράγματι καλύτερες στη Σκωτία από ότι στο Ηνωμένο Βασίλειο ως σύνολο; Ο Fox βλέπει αυτό το χώρο, ως έναν χώρο στον οποίο “η πάλη για το σοσιαλισμό μπορεί να είναι πολύ προχωρημένη”, ο James Foley του ISG και ο Pete Ramand, στο «Yes: The Radical Case for Scottish Independence», τονίζουν τις «ανατρεπτικές προοπτικές» του, για μια «ριζοσπαστική ατζέντα». [8]

            Το SSP και το ISG έχουν βάσεις μόνο στη Σκωτία, και οι Fox και Foley/Ramand δείχνουν ελάχιστο ή και κανένα ενδιαφέρον για το θέμα του πώς οι Άγγλοι και οι Ουαλοί εργαζόμενοι θα νικήσουν τη λιτότητα, εκτός από την αφηρημένη ελπίδα ότι θα ξεσηκωθούν από το επιτυχημένο παράδειγμα μιας ανεξάρτητης Σκωτίας. Ως εκ τούτου, είναι απίστευτα εύκολο για αυτούς να ξεγράψουν οποιαδήποτε πιθανότητα αλλαγής στην υπόλοιπη Βρετανία. Πράγματι, έτσι πρέπει να κάνουν, προκειμένου να ενισχύσουν το ποντάρισμα τους στο σκωτσέζικο δημοψήφισμα. Όπως και οι άλλες οργανώσεις, δεν ασχολούνται με την προφανή για ένα σοσιαλιστή ερώτηση: τι μας εμποδίζει από το να χτίσουμε εδώ και τώρα μια βρετανικής εμβέλειας αντίσταση της εργατικής τάξης στη λιτότητα;

            Παρά την (σωστή) παρατήρηση ότι η ψήφος στο “Ναι” δεν σημαίνει υποστήριξη του SNP, η μπροσούρα του SSP δεν αποφεύγει να υποστηρίξει ότι η έκκληση για ‘Όχι’ σημαίνει, στην πραγματικότητα, ότι «η εργατική τάξη θα έπρεπε αντίθετα να μπει και να διεκδικήσει εκ νέου το Εργατικό Κόμμα», ως το μόνο τρόπο για επιστροφή σε μια “σοσιαλδημοκρατική Βρετανία”, [9] σαν να ήταν αυτή είτε η μόνη δυνατότητα ή έστω και μια επιθυμητή επιλογή.
Οι Foley/Ramand παίρνουν μια πιο περίπλοκη, έμμεση διαδρομή ουσιαστικά προς το ίδιο συμπέρασμα, ζωγραφίζοντας μια αρνητική εικόνα της Βρετανίας (της Αγγλίας στην πραγματικότητα), ως ένα είδος πολιτικά νεκρής ζώνης, αδιαπέραστης από αλλαγές  ή αγώνες. Αυτό απορρέει από τη στρατηγική τους: «Για να κερδίσει το δημοψήφισμα … πρέπει να υπάρξει μια σαφής εξίσωση μεταξύ της εκστρατείας για το “Όχι” και του status quo του κυβερνητικού στυλ του  Westminster” (σ.σ. το βρετανικό κυβερνητικό κέντρο στο Λονδίνο).[10] Κι έτσι τα θαλασσώνουν παραφουσκώνοντας τα:  «Το Westminster δεν μπορεί να μετατοπιστεί προς τα αριστερά από τη δική του εσωτερική δυναμική. Θα χρειαστεί ένα μετασχηματιστικό σοκ, είτε μια θαυματουργή εξέγερση των πολιτών από τα κάτω ή ένα κατακλυσμιαίο παγκόσμιο γεγονός, για να στραφούν οι  Εργατικοί κατά της λιτότητας και της αμερικανικής ισχύος.» Αυτό, βέβαια, αποκαλύπτει την παραδοχή τους ότι μια αριστερή στροφή σημαίνει την μεταστροφή των Εργατικών.

Επανειλημμένα παρουσιάζουν ένα μονόπλευρο, σχηματικό σενάριο «τέλους της ιστορίας» που ξεγράφει την εργατική τάξη της Αγγλίας και Ουαλίας και την ταξική πάλη γενικά: “αν ψηφίσουμε “Όχι”, δεν κάνουμε τίποτα άλλο παρά να εγγυηθούμε περισσότερες δεκαετίες λιτότητας, ιδιωτικοποιήσεων και πολέμου. Θα χάσουμε την ευκαιρία μας … Ποτέ οι εκλογές για το  Westminster … δεν θα μας επιτρέψουν το δικαίωμα να απορρίψουμε τις πυρηνικές συμμαχίες, το εμπόριο όπλων, ένα ελιτίστικο κράτος και τα βουντού-οικονομικά. Αυτά είναι τα πραγματικά διακυβεύματα”[11]Το πρώην μέλος του SSP,  Bill Kidd, πλέον βουλευτής του SNP στο σκωτσέζικο κοινοβούλιο, το θέτει πιο ωμά: “αν δεν υπάρχει σκωτσέζικος δρόμος προς το σοσιαλισμό, τότε δεν υπάρχει καθόλου δρόμος για το σοσιαλισμό».[12] Οι Foley και Ramand πιθανότατα δεν θα το έλεγαν αυτό, αλλά αυτή είναι η συνέπεια των επιχειρημάτων τους.

Οι σοσιαλδημοκρατικές αξίες της Σκωτίας

Σύμφωνα με το SSP, “το σπάσιμο από τη μοχθηρή επιρροή του βρετανικού κράτους σημαίνει ότι οι σοσιαλδημοκρατικές αξίες της Σκωτίας θα απελευθερωθούν. Αυτό είναι που αφορά όλη η συζήτηση για την ανεξαρτησία”[13].  Αυτό είναι το άλλο βασικό στοιχείο στην επιχειρηματολογία της Αριστεράς υπέρ της ανεξαρτησίας, ότι η “σοσιαλδημοκρατικοί” ή «πιο αριστεροί» Σκωτσέζοι, αν απελευθερωθούν από το Westminster, θα ωθήσουν τη Σκωτία ακόμα πιο αριστερά. Είναι σίγουρα μια διαδεδομένη ιδέα, είναι όμως αλήθεια;

Μια μελέτη του 2011 του ScotCen διαπίστωσε ότι η Σκωτία ήταν “κάπως πιο σοσιαλδημοκρατική” από την Αγγλία με μια διαφορά 2 ως 10 τοις εκατό στις περισσότερες ερωτήσεις, αν και, και στις δύο χώρες, αυτές οι απόψεις παρακμάζουν παράλληλα (συχνά πιο γρήγορα στη Σκωτία), και έτσι το χάσμα δεν μεγαλώνει.[14] Με άλλα λόγια, η “σοσιαλδημοκρατική” συνείδηση των Σκωτσέζων έχει μειωθεί στο ίδιο, ή και πιο κάτω, επίπεδο με αυτό της Αγγλίας πριν από δέκα χρόνια – δεν πρόκειται λοιπόν για ένα θέμα μιας ιδιαίτερης συνείδησης, αλλά πολιτικών και οικονομικών παραγόντων και αλλαγών στις  ταξικές σχέσεις.

Αντί να ψάχνουμε για κάποια «σοσιαλδημοκρατική» εθνική ουσία, η οποία είναι μια εξαιρετικά επικίνδυνη γραμμή επιχειρηματολογίας, οι μαρξιστές πρέπει να εξηγήσουμε τους διαφορετικούς υλικούς παράγοντες που λειτουργούν στη Σκωτία και την Αγγλία. Οι νεοφιλελεύθερες κυβερνήσεις  του Westminster έχουν οδηγήσει στην ανάπτυξη του εθνικισμού όχι μόνο στην σκωτσέζικη εργατική τάξη, η οποία διοχετεύεται στο SNP, αλλά και σε αγγλικές περιοχές που ψηφίζουν σε μεγάλο βαθμό Εργατικούς, όπου η ίδια απελπισία και απογοήτευση έχει οδηγήσει σε ψευδαισθήσεις για την απόσυρση από την Ευρώπη και στην ανάπτυξη του Κόμματος Ανεξαρτησίας του Ηνωμένου Βασιλείου (UKIP).

Και οι δύο μορφές του εθνικισμού είναι αντιδραστικές, ο φανερός ρατσισμός κατά των μεταναστών και η ομοφοβία που ανατροφοδοτείται από το UKIP το κάνει απλά κάνει διπλά τέτοιο. Η στρατηγική του SNP, θεμελιακά, διαμορφώνεται από τη λιτότητα του Osborne (σσ: Βρετανού υπουργού οικονομικών), η οποία έχει προστατεύσει το Ηνωμένο Βασίλειο και, ως εκ τούτου, το Holyrood (σσ: το σκωτσέζικο κοινοβούλιο), από την επίθεση στην αγορά ομολόγων. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ο Salmond (σσ: πρωθυπουργός της Σκωτίας και αρχηγός του SNP) μπορεί να ισορροπεί μεταξύ των επιχειρήσεων και των εργαζομένων, αλλά οι παραχωρήσεις στους τελευταίους γίνονται με την εξισορρόπηση των βιβλίων, ληστεύοντας ένα τμήμα για να χρηματοδοτήσει το άλλο. Η απώτερη αιτία της αύξησης των δύο εθνικιστικών κομμάτων είναι επίσης η ίδια: η αποτυχία της Αριστεράς στο Ηνωμένο Βασίλειο να οικοδομήσει ένα νέο, σοσιαλιστικό κόμμα  της εργατικής τάξης τα τελευταία 15 χρόνια, παρά τις πολλές ευκαιρίες.
Οι Foley/Ramand ισχυρίζονται ότι “η σκωτσέζικη ταυτότητα έχει ασθενή συσχέτιση με τα εκλογικά πρότυπα”. Ο Neil Davidson είναι πιο συγκεκριμένος: “είναι πολύ πιθανό να διατρανώνεις μια σκωτσέζικη εθνική συνείδηση,  χωρίς να αισθάνεσαι ότι αυτό συνεπάγεται κατ ‘ανάγκην οποιαδήποτε σχέση με σκωτσέζικο εθνικισμό ή την επιθυμία για ανεξαρτησία.”[15] Αν και αυτό είναι σίγουρα «πολύ πιθανό», το γεγονός είναι ότι το ποσοστό του πληθυσμού της Σκωτίας, που βλέπουν τους εαυτούς τους ως Σκωτσέζους, μη Βρετανούς, έχει αυξηθεί σημαντικά από το 1970 και εκείνοι που το βλέπουν έτσι είναι πολύ πιο πιθανό να ψηφίσουν “Ναι” σε σχέση με εκείνους που βλέπουν τους εαυτούς τους ως εξίσου και τα δύο ή ως κυρίως Βρετανούς.[16]

Είναι αλήθεια ότι οι ψήφοι  του SNP στις εκλογές του σκωτσέζικου κοινοβουλίου δεν ήταν μια αυτόματη αποδοχή των εθνικιστικών πολιτικών του SNP.  Μέχρι πρόσφατα, μόλις το ένα τρίτο των Σκωτσέζων υποστήριζε την ανεξαρτησία, λιγότερο από το 45% που ψήφισε SNP το 2011.
Ούτε ήταν «μόνο μια ψήφος διαμαρτυρίας» – οι εργαζόμενοι απέρριψαν τους νεοφιλελεύθερους Εργατικούς και ψήφισαν το SNP, επειδή το SNP διακήρυξε πολλές από τις πολιτικές που εγκατέλειψαν οι Εργατικοί. Φυσικά, τέτοιες αλλαγές είναι αναστρέψιμες εάν ένα νέο κόμμα της εργατικής τάξης (ή μια εξαιρετικά απίθανη αριστερή στροφή των Εργατικών) δημιουργούνταν και ξεκινούσε μια εκστρατεία κατά του εθνικισμού και του αποχωρισμού. Αλλά το θέμα είναι τι σημαίνουν όλα αυτά για την ταξική συνείδηση; Ενώ είναι ένα βήμα προς την απόρριψη των  Εργατικών για τις αντεργατικές πολιτικές τους, είναι τουλάχιστον ένα άλλο προς τα πίσω στην ψήφιση ενός φιλελεύθερου αστικού κόμματος, και πολλά περισσότερα προς των εναγκαλισμό  αυταπατών ότι η ανεξαρτησία θα λύσει αυτά τα προβλήματα.

Παρά την προτίμηση των σοσιαλιστών του «Ναι» για την πιο ουδέτερη ηχητικά λέξη “ταυτότητα” και το σλόγκαν τους “Ναι στην ανεξαρτησία, όχι στον εθνικισμό”, διαψεύδονται. Τα εμπειρικά στοιχεία, αυξημένες ψήφοι στο SNP στις λαϊκές συνοικίες, οι δημοσκοπήσεις που δείχνουν μια αυξανόμενη σκωτσέζικη «ταυτότητα» και τη συγκέντρωσή της στην εργατική τάξη[17] και η ανάπτυξη αυταπατών για την ανεξάρτητη Σκωτία, είναι όλα χαρακτηριστικά ενός αυξανόμενου σκωτσέζικου εθνικισμού. Πίσω στο 2007, ο Davidson ανέφερε μια μελέτη που έδειχνε πως η συνταύτιση της εργατικής τάξης Σκωτίας με τους Άγγλους εργαζόμενους είχε μειωθεί (κατά το ήμισυ, από 44 τοις εκατό στο 24 τοις εκατό), ενώ όσοι ταυτίζονταν με τις άλλες τάξεις της Σκωτίας είχαν αυξηθεί (από 38 τοις εκατό σε 43 τοις εκατό), και δικαίως αναγνώρισε πως το γεγονός ότι «ο εθνικισμός μπορεί να εξασθενεί την ταξική ταυτότητα» ήταν «δυνητικά καταστροφικό» .[18] Πού πήγε αυτή η ανάλυση;

            Η άνοδος της υποστήριξης του εθνικισμού σημαίνει ότι οι εργαζόμενοι της Σκωτίας κάνουν στροφή 180 μοίρες μακριά από την ταξική ενότητα και τον κοινό αγώνα με τους αδελφούς και τις αδελφές τους στα νότια των συνόρων, καθώς και την ενίσχυση ρεφορμιστικών αυταπατών ότι η ελπίδα βρίσκεται σε μια νέα συνταγματική ενότητα και ένα κυρίαρχο Holyrood, με «τους δικούς τους» πολιτικούς του SNP και «τα δικά τους» αφεντικά. Φυσικά, πρέπει να ειπωθεί ξανά, η πλειοψηφία των εργαζομένων δεν είναι ακόμα πεπεισμένοι για την ανεξαρτησία, και αυτός είναι ο λόγος που δεν είναι ακόμα «καταστροφικό» το ότι η Αριστερά έχει κάνει στροφή  υπέρ της ανεξαρτησίας.

«Ναι στην ανεξαρτησία, όχι στον εθνικισμό»;

 Το SWP, το RS21 και το SSP αρνούνται ότι η ψήφος στο “Ναι” έχει οποιαδήποτε σχέση με τον εθνικισμό. Αντίθετα αντιστρέφουν την κατηγορία: το κάλεσμα για “Όχι” είτε σημαίνει σπορά αυταπατών για τους  Εργατικούς, όπως ισχυρίζεται  το SSP, είτε υποστήριξη του βρετανικού κράτους και του εθνικισμού: «όπως κι αν είναι συσκευασμένο, το στρατόπεδο του “Όχι” συγκεντρώνει  αναπόφευκτα δυνάμεις για την Βρετανική Σημαία και τις αντιδραστικές και οπισθοδρομικές ιδέες που πρεσβεύει.» [19]

Όσοι υποστηρίζουν το “Όχι” στο δημοψήφισμα δεν στοιχίζονται  με τον Cameron, τον Clegg και τον Miliband περισσότερο από όσο εκείνοι που υποστηρίζουν το “Ναι” υποστηρίζουν το SNP. Παρ ‘όλα αυτά, το σοσιαλιστικό στρατόπεδο του “Ναι” χρησιμοποιεί τέτοια επιχειρήματα εναντίον εκείνων που επισημαίνουν το συμβιβασμό του με τον εθνικισμό.

Αυτό είναι ξεκάθαρο στο «Ναι», όπου οι Foley/Ramand προβάλλουν ένα συγχυσμένο  επιχείρημα που μπορεί να ερμηνευθεί μόνο ως ότι ο σκωτσέζικος εθνικισμός δεν είναι απαραίτητα κακός αφού πρώτα αποκαθαρθεί από το ρατσιστικό βρετανικό συστατικό του. Ξεκινάνε λέγοντας ότι η αντιπαράθεση “του (καλού) σκοτσέζικου πατριωτισμού με τον (κακό) βρετανικό εθνικισμό δεν είναι βοηθητικός” πριν κάνουν ακριβώς αυτή την ανιπαράθεση: «ο σκοτσέζικος πατριωτισμός- η “άκακη” υπερηφάνεια του να ανήκεις στη γη και τους ανθρώπους της- μερικές φορές αναμασά, μέσα από ασυνείδητες διαδικασίες, τη βία του βρετανικού εθνικισμού. Ο σκοτσέζικος πατριωτισμός γίνεται (κακός) εθνικισμός, όπως τον εννοούσε ο Όργουελ, όταν εμπλέκει μια κληρονομιά κατάκτησης και φιλοδοξίες για εξουσία. Ακριβώς επειδή η Σκωτία είναι μέρος της Βρετανίας, ο πατριωτισμός μας είναι περίπλοκος, και η απελευθέρωση του από την αυτοκρατορική κληρονομιά απαιτεί διαπραγμάτευση»[20]. Ο σκωτσέζικος ρατσισμός προς τους Ασιάτες και τους Ιρλανδούς προέρχεται από τις ίδιες ρίζες, «μια προνομιακή αριστοκρατία της προτεσταντικής αυτοκρατορίας. Η αίσθηση του χαμένου προνομίου προκαλεί ρατσισμό στη βάση της κοινωνίας «.[21]

 Είναι αλήθεια ότι στη Σκωτία, όπως και στο Ηνωμένο Βασίλειο σαν σύνολο, οι παραδόσεις του ρατσισμού προέρχονται από την αυτοκρατορία και, -και στις δύο χώρες- από πριν την Ένωση του 1707. Ωστόσο, οι  Foley/Ramand υποτιμούν την έκταση στην οποία ο ρατσισμός στην κοινωνία της Σκωτίας έχει επίσης σύγχρονες ντόπιες ρίζες, όπως ακριβώς και στην αγγλική κοινωνία. Αυτές δεν θα μαραθούν απλά, σε μια ανεξάρτητη Σκωτία. Μαζί  με ιστορικές ρίζες και δεσμούς με το βρετανικό κράτος (για παράδειγμα, ο μεγάλος αριθμός Σκωτσέζων στο στρατό), ο ρατσισμός είναι πιο άμεσα θεμελιωμένος στα οφέλη και τα προνόμια στα πλαίσια του ανταγωνισμού που συνεχώς ανανεώνεται στη σημερινή κοινωνίας της Σκωτίας, όπως και στης Αγγλίας για τις θέσεις εργασίας, τη στέγαση και τους πόρους. Υπάρχει ήδη ένας κίνδυνος ότι αυτό θα αυξηθεί παράλληλα με τη μετανάστευση, αλλά αυτό θα μπορούσε να επιδεινωθεί με την άνοδο του σκωτσέζικου εθνικισμού, ιδιαίτερα δεδομένου ότι η Σκωτία είναι ένα από τα πιο εθνοτικά ομοιογενή μέρη του Ηνωμένου Βασιλείου.[22]

Θέτοντας τον σκωτσέζικο εθνικισμό με τις πιο ουδέτερες διατυπώσεις του “συναισθήματος, της παράδοση και της ταυτότητας” το στρατόπεδο του «Ναι» μπορεί υποκριτικά να ισχυρίζεται ότι “η κρίσιμη μάχη του 2014 αφορά τη Βρετανία, όχι τη Σκωτία”, δηλαδή, ότι δεν πρόκειται για μια διατράνωση του σκωτσέζικου εθνικισμού, αλλά για μια απόρριψη της βρετανικότητας και όλων όσων περιλαμβάνει: ρατσισμός, προνόμια και αυτοκρατορία.[23] Προσπαθώντας να απομονώσουν τις «κακές» όψεις της σκωτσέζικης ταυτότητας ως βρετανικές, οι Foley και Ramand έρχονται επικίνδυνα κοντά στο να εγκρίνουν το σκοτσέζικο πατριωτισμό, ο οποίος (όπως και ο αγγλικός εθνικισμός), για τη μεγάλη πλειοψηφία πέρα από το αριστερό εθνικισμό ακτιβιστών του Ριζοσπαστικού  Κινήματος Ανεξαρτησίας και ακαδημαϊκών, ενσωματώνει υπερηφάνεια για τα στρατιωτικά συντάγματα της Σκωτίας και τις ιστορικές παραδόσεις.

O Neil Davidson αλλού, παρέχει ένα αντίδοτο για το επιχείρημα των Foley/Ramand: «καμία  υποστήριξη υπό οποιεσδήποτε συνθήκες στο βρετανικό κράτος, αλλά και καμία προσποίηση ότι η συνταγματική αναδιάταξη των συστατικών μερών του ισούται με «καταστροφή» του κράτους. Ούτε η παραμικρή παραχώρηση στο μύθο των «βρετανικών αξιών», αλλά και καμία προσποίηση ότι οι «σκωτσέζικες αξίες» δεν είναι εξίσου μολυσμένες με τα δηλητήρια της φυλής και της αυτοκρατορίας». Αυτό είναι σωστό, αλλά στη συνέχεια κάνει τη δική του αναμόρφωση του εθνικισμού: «η υποστήριξη για τον αποχωρισμό θα πρέπει πάντα να εξαρτάται από τις συγκεκριμένες συνθήκες υπό τις οποίες τίθεται το ζήτημα και τις επιπτώσεις της στον ευρύτερο αγώνα ενάντια στον καπιταλισμό. Το αυτονομιστικό συναίσθημα που αντανακλά ταξικό αίσθημα ενάντια στον καπιταλισμό, τον νεοφιλελευθερισμό, την καταπίεση και τον ιμπεριαλιστικό πόλεμο είναι πολύ διαφορετικό από αυτό που βασίζεται στον εθνικό ανταγωνισμό και μια προσπάθεια να κερδηθούν οφέλη σε βάρος των άλλων εργαζομένων.» [24]

Το οπορτουνιστικό στρατόπεδο του “Ναι” προσπαθεί να ουδετεροποιήσει το δηλητήριο του εθνικισμού χρησιμοποιώντας μια πιο θολή διατύπωση ( «καταπίεση» το  SSP , “ταξικό αίσθημα” ο Davidson) ή αποκαθάροντας  τον από τις αντιδραστικές ιδέες (ISG). Αφαιρώντας φαινομενικά το ζήτημα του εθνικισμού από το ζήτημα, ο δρόμος είναι ανοιχτός για να γίνουν ουρά του, μέσω  ενός “δημοκρατικού χώρου για την ταξική πρόοδο” ή «αντι-ιμπεριαλιστικών» επιχειρημάτων.
Αυτό που χαλάει τη σούπα είναι ότι παρότι σελίδα τη σελίδα προσπαθούν να πουλήσουν την ανεξαρτησία στην εργατική τάξη με το επιχείρημα ότι είναι ο μόνος τρόπος για να “αποφύγει τη σφαίρα” της λιτότητας και της ύφεσης[25] και οι τρεις – SSP, ISG και Davidson – αναγκάζονται να παραδεχτούν -για να χρησιμοποιήσουμε τα λόγια των Foley και Ramand- ότι “από μόνη της, η ψήφος στο “Ναι” δεν προσφέρει εγγυήσεις για ένα καλύτερο, πιο προοδευτικό μέλλον, για να μην μιλήσουμε για μια ριζική αναδιανομή του πλούτου και της εξουσίας”, εάν «οι άνθρωποι της Σκωτίας δεν αντισταθούν» στη νέα κυβέρνηση του SNP ή στην άρχουσα τάξη που επιχειρεί να προσκολληθεί στο status quo.[26] Άρα αντί για ευσεβείς πόθους για το μέλλον, γιατί δεν μπορούμε απλά να αρχίσουμε να «αντιστεκόμαστε» τώρα, με ένα ισχυρό πανβρετανικό κίνημα με το κοινωνικό βάθος του αντιπολεμικού κινήματος και του κινήματος ενάντια στον κεφαλικό φόρο (σσ: οι μεγάλες κινητοποιήσεις ενάντια στο poll-tax του 1989-1990) συνδυασμένο με την ταξική δύναμη της μαζικής απεργιακής δράσης; Το όλο επιχείρημα καταρρέει, μόνο το αντι-ιμπεριαλιστικό επιχείρημα μένει να δικαιολογεί την υποστήριξη στην ανεξαρτησία

Διαλύοντας το βρετανικό κράτος

Για τo SSP και τους Foley/Ramand ο αντι-ιμπεριαλισμός είναι ένα σημαντικό, αλλά δευτερεύον, συμπληρωματικό επιχείρημα συνδεδεμένο με τις ρεφορμιστικές δυνατότητες της ανεξαρτησίας. Για τον McKechnie του SWP όμως, είναι η μόνο “σοσιαλιστική στοιχειοθέτηση της ανεξαρτησίας”: «Το SWP αγωνίζεται για ένα “Ναι” στο δημοψήφισμα για να διαλύσει το βρετανικό κράτος. Ακόμη και μια σύντομη ματιά στον αιματηρό και καταστροφικό ρόλο της Βρετανίας στον κόσμο δείχνει πόσο θετικό θα ήταν αυτό το γεγονός, όχι μόνο για τους ανθρώπους στη Σκωτία, αλλά για ολόκληρο τον κόσμο … Η ανεξαρτησία της Σκωτίας θα μειώσει το ρόλο της Βρετανίας ως μικρού εταίρου του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού, αποδυναμώνοντας και τις δύο πλευρές από την «ειδική σχέση», και τον κινητήριο ρόλο τους κατά την τελευταία δεκαετία σε εισβολές, κατοχές και στον πόλεμο κατά της τρομοκρατίας, ως βασικά κράτη της επιθετικής στρατιωτικής συμμαχίας του ΝΑΤΟ.[27] Ένα επιτυχημένο δημοψήφισμα στη Σκωτία θα δημιουργήσει μια δυναμική και πίεση για παρόμοιες πρωτοβουλίες στην Ουαλία και ιδιαίτερα στη Βόρεια Ιρλανδία, υποστηρίζει.
Αλλού, ο Alan McCombe του SSP συνεισφέρει με ακόμη μεγαλύτερη ζέση (και υπερβολή): «Η Σκωτία είναι ένας ζωτικής σημασίας γρανάζι στη Δυτική στρατιωτική μηχανή, με ζωτικής σημασίας υποβρύχια και αεροπορικές βάσεις … Το σχίσιμο του μπλε (σσ: της Σκωτίας) από τη Βρετανική σημαία και η διάλυση του 300 ετών βρετανικού κράτους θα ήταν επίσης ένα τραυματικό ψυχολογικό πλήγμα για τις δυνάμεις του καπιταλισμού και του συντηρητισμού στη Βρετανία, την Ευρώπη και την Αμερική … Η διάλυση του Ηνωμένου Βασιλείου μπορεί να μην σημαίνει άμεσο σοσιαλισμό, αλλά θα σήμαινε μια αποφασιστική στροφή στην ισορροπία των ιδεολογικών και ταξικών δυνάμεων.» [28]

Συμμεριζόμαστε την αποφασιστικότητα να ζημιωθεί ο βρετανικός ιμπεριαλισμός, μολονότι ο σκοπός του McCombe είναι να εξάγει το αντι-ιμπεριαλιστικό “Ναι”. Αλλά η μόνη εγγυημένη “αποφασιστική στροφή” στις ταξικές δυνάμεις θα είναι η αποδυνάμωση της εργατικής ταξικής ενότητας και συνείδησης και ένας θρίαμβος για το αστικό SNP και τον εθνικισμό.
Είναι λάθος να υπερβάλλουμε την έκταση της βλάβης στον ιμπεριαλισμό από τον σκωτσέζικο αποχωρισμό και δείχνει ξανά έλλειψη πραγματικού διεθνισμού. Ο ιμπεριαλισμός είναι ένα παγκόσμιο σύστημα και η σχέση της Σκωτίας με το Ηνωμένο Βασίλειο δεν είναι θεμελιώδους σημασίας. Βέβαια, οι Βρετανοί καπιταλιστές, συμπεριλαμβανομένων κάποιων με σκωτσέζικες καταβολές, δεν θέλουν να δουν μια διάσπαση και θα χρησιμοποιήσουν όλους τους πόρους τους για να ελαχιστοποιήσουν τις ζημιές, αλλά, στο βαθμό που χάσουν, άλλοι ιμπεριαλιστές θα κερδίσουν.
Από οικονομική άποψη, το εναπομείναν Ηνωμένο Βασίλειο θα είναι μόνο 10 τοις εκατό μικρότερο από ότι είναι τώρα. Χωρίς αμφιβολία το fracking (σσ: άντληση πετρελαίου και αερίου) θα επεκταθεί για να αντικαταστήσει την ενέργεια και τα έσοδα της Βόρειας Θάλασσας. Αν και ο αποχωρισμός μπορεί, αρχικά, να αυξήσει την πίεση για απόσχιση στην Ουαλία, θα μπορούσε να εμβαθύνει εξίσου τη νοοτροπία πολιορκίας της ‘πίστης στο Στέμμα’ στη Βόρεια Ιρλανδία. Το μέλλον της βάσης πυρηνικών υποβρυχίων στο Faslane δημιουργεί ένα ανεπιθύμητο πρόβλημα για το βρετανικό κράτος, αλλά είναι μακριά από το να είναι μη επιλύσιμο, με ένα εκτιμώμενο κόστος £35 δισεκατομμυρίων λιρών, απλωμένο σε πολλά χρόνια, και, σε κάθε περίπτωση, οι πρόσφατες διαρροές δείχνουν ότι το SNP είναι προετοιμασμένο να διαπραγματευτεί πάνω στο θέμα, αν κερδίσει το δημοψήφισμα. [29]

Ενώ οι σοσιαλιστές μοιράζονται το στόχο του μονομερούς αφοπλισμού και αποχώρησης από το ΝΑΤΟ, -και όταν καταστεί  δυνατό- της ήττας του ιμπεριαλισμού του Ηνωμένου Βασιλείου, το τελευταίο θα έρθει μόνο με την ανατροπή του καπιταλισμού. Κάθε κενό που μπορεί να δημιουργηθεί από τη μείωση του ρόλου του Ηνωμένου Βασιλείου ως ιμπεριαλιστικής δύναμης ή οποιαδήποτε αποδυνάμωση της αγγλο-αμερικανικής συμμαχίας, γρήγορα θα καλυφθεί από  άλλους διεκδικητές – Γαλλία, Γερμανία, Κίνα και Ρωσία – αλλά όχι χωρίς αγώνα και όξυνση των αντιπαλοτήτων, επιταχύνοντας την τάση της αύξησης των συγκρούσεων, τον μιλιταρισμό και τον πόλεμο. Ο ιμπεριαλισμός, συνολικά, δεν θα είναι ασθενέστερος, η σύνθεσή του απλά θα αλλάξει, προκειμένου να περιλάβει ένα μικρό, νέο ιμπεριαλιστικό κράτος του ΝΑΤΟ, τη Σκωτία.
Το προτέρημα της θέσης του SWP είναι η επιχειρηματολογία αρχών του ενάντια στις ρεφορμιστικές αυταπάτες όσον αφορά την ανεξαρτησία, τον εθνικισμό και το ψεύτικο προσωπείο αντι-λιτότητας του SNP. Η άλλη πλευρά του νομίσματος, ωστόσο, είναι ότι η όλη λογική του για το “Ναι” στηρίζεται στον αντι-ιμπεριαλισμό, και καταλήγει με ένα ακόμη πιο αδύναμο, κατασκευασμένο επιχείρημα. Ακόμα κι ο Neil Davidson κάποτε αρνούνταν ότι η ανεξαρτησία θα ήταν ένα «συντριπτικό χτύπημα» για τους Βρετανούς καπιταλιστές.[30]

Ακόμα περισσότερο, η πραγματική ψήφος υπέρ του “Ναι”, ανεξάρτητα από το πόση θα είναι αυτή, δεν θα είναι «αντι-ιμπεριαλιστική». Για τους περισσότερους εργαζόμενους η ψήφος για ανεξαρτησία, θα είναι συντριπτικά για τα οικονομικά ζητήματα, τα οφέλη, τις θέσεις εργασίας, το Εθνικό Σύστημα Υγείας, την εκπαίδευση. Το γεγονός ότι το SWP μπορεί να πείσει τα μέλη του και τη μικρή περιφέρεια του να ψηφίσουν “Ναι” ως συνειδητοί αντι-ιμπεριαλιστές είναι άσχετο. Το SWP αρνείται να σχετιστεί με την πραγματική ταξική συνείδηση των εργαζομένων που οι βασικές τους ανησυχίες είναι εκείνες μιας εκμεταλλευόμενης, φτωχής τάξης, που έχει αυξανόμενες αυταπάτες για την εθνική ανεξαρτησία. Αυτός είναι ο ελέφαντας στο δωμάτιο που αποφεύγει το SWP. Ο αντι-ιμπεριαλισμός γίνεται για το SWP ένα κάλυμμα για να δικαιολογήσει το “Ναι” και να διασφαλίσει ότι δεν θα μένει στην απ ‘έξω, αποκλεισμένο από το ριζοσπαστικό κίνημα ανεξαρτησίας. Το αντίτιμο είναι οι παραχωρήσεις στον σκωτσέζικο εθνικισμό, ανεξάρτητα από την επίσημη αντιπολίτευση του SWP σε αυτόν.

Ανεξαρτησία και ενότητα της εργατικής τάξης

 Το σύνολο του στρατοπέδου του “Ναι” αγανακτεί με οποιοδήποτε ισχυρισμό ότι η ψήφος στο  “Ναι” είναι μια επίθεση στην εργατική ταξική ενότητα: “η ενότητα της εργατικής τάξης και η ενότητα του βρετανικού κράτους δεν είναι το ίδιο πράγμα. Η ενότητα των εργαζομένων στη Σκωτία, την Αγγλία και την Ουαλία δεν στηρίζεται στη διατήρηση του βρετανικού κράτους και των καπιταλιστικών συμφερόντων που εκπροσωπεί. Υποστηρίζοντας ο ένας τον άλλον ενάντια στα αφεντικά, επιτυγχάνεται η πραγματική, ενεργή ενότητα εργαζομένων … Η αναγκαιότητα οι  εργαζόμενοι στη Σκωτία να ενώνονται με τους αδελφούς και τις αδελφές τους στην Αγγλία και την Ουαλία δεν θα εξατμιστεί μόνο και μόνο επειδή η Σκωτία θα ψηφίσει υπέρ της ανεξαρτησίας”.[31]   Αυτό το επιχείρημα, ότι «εμείς είμαστε διεθνιστές, και για εμάς η ταξική ενότητα και η αλληλεγγύης δεν σταματά στα σύνορα της Βρετανίας ούτως ή άλλως», είναι εντελώς αφηρημένο. Πότε ήταν η τελευταία φορά που Βρετανοί εργαζόμενοι απήργησαν σε ένδειξη αλληλεγγύης προς  εργαζομένους σε άλλη χώρα; Ακόμη και σε χώρες με πιο καλά οργανωμένη εργατική τάξη και Αριστερά, οι συντονισμένες απεργίες πέρα από τα σύνορα είναι η ακραία εξαίρεση και όχι ο κανόνας. Για σύγκριση, να δούμε τους αγώνες των τελευταίων χρόνων: το 2007, στην εθνική ταχυδρομική απεργία είδαμε ένα ατίθασο κίνημα να αναπτύσσεται στη Σκωτία και να εξαπλώνεται στην Αγγλία, με τη συμμετοχή χιλιάδων εργαζομένων και να υποχρεώνει την εταιρεία σε διαπραγματεύσεις. Η εκστρατεία από τους εργαζόμενους των πετρελαίων Lindsey, το 2009, εξαπλώθηκε σε όλη τη Βρετανία και στη Σκωτία, όπως και η δράση των ηλεκτρολόγων το 2011.

 Ο McKechnie μιλά για τη συντονισμένη απεργία για το συνταξιοδοτικό από 2,5 εκατομμύρια εργαζόμενους του δημόσιου τομέα σε όλη τη Βρετανία, αλλά στην πραγματικότητα αυτό υπονομεύει την επιχειρηματολογία του, όπως και όλες οι εθνικές απεργίες που πραγματοποιήθηκαν «αυτόματα» και στις δύο πλευρές των συνόρων, γιατί οι εργαζόμενοι ήταν στα ίδια συνδικάτα και αντιμετώπιζαν την ίδια επίθεση. [32]

Οι Σκωτσέζοι εργαζόμενοι και οι Άγγλοι εργαζόμενοι σε αυτά τα παραδείγματα, δεν ανταποκρίθηκαν σε μια έκκληση για «αλληλεγγύη», δεν χρειαζόταν τέτοια, ενήργησαν στη βάση της υπάρχουσας ενότητά τους. Το γεγονός ότι βρίσκονται σε ένα ενιαίο κράτος, με ενιαία οικονομία και εθνικές εταιρείες (ή οι θυγατρικές πολυεθνικών) και εθνικά συνδικάτα, έχει δημιουργήσει μια οργανική ενότητα συμφερόντων, συνδικάτων και αντιπάλων, και μια συνείδηση και των δύο. Το να το διατυπώνεις αυτό, δεν είναι υποστήριξη του βρετανικού εθνικισμού ή των συνταγματικών λεπτολογιών, είναι αναγνώριση ενός αντικειμενικού γεγονότος, όπως το έθετε ο Λένιν: «για ένα μαρξιστή, φυσικά, όταν όλες οι άλλες συνθήκες είναι ίσες, τα μεγάλα κράτη είναι πάντα προτιμότερα από τα μικρά»[33].

Ένα αρνητικό παράδειγμα είναι η αντιπαράθεση για τις συντάξεις των πυροσβεστών το περασμένο φθινόπωρο, όταν ο γραμματέας της FBU Σκωτίας (σσ: Fire Brigades Union, το βρετανικό σωματείο των πυροσβεστών), John Duffy, επί χρόνια μέλος του SNP και της συνδικαλιστικής του ομάδας,  διαπραγματεύτηκε με την κυβέρνηση του SNP και έπεισε τα μέλη του (σκωτσέζικου τμήματος) να αποδεχθούν μια ανεπαρκή προσφορά και αποτραβηχτούν από την απεργία. Αυτό ήταν ένα μεγάλο πλήγμα για το ηθικό των πυροσβεστών νότια των συνόρων και για την ίδια την απεργία, η οποία συνέχισε χωλαίνοντας με συμβολικές δράσεις. Ο υπουργός του SNP εξέφρασε την ικανοποίησή του για αυτή την εξέλιξη και για “μια παρατεταμένη περίοδο εποικοδομητικής σχέσης με τη FBU”. Οι πρώτοι καρποί αυτής της συνεργασίας είναι πλέον ορατοί, με πέντε από τους οκτώ χώρους ελέγχου πυρκαγιάς στη Σκωτία να οδεύουν προς κλείσιμο. Ο Duffy ρωτάει ρητορικά: “είναι καλύτερα για τα μέλη που εκπροσωπούμε να έχουμε αποτελέσματα στις επιδιώξεις μας σε μια ανεξάρτητη Σκωτία, ή να συνεχίσουμε να αποτυγχάνουμε σε ένα Ηνωμένο Βασίλειο;”[34] Οι πιο σημαντικές ερωτήσεις όμως σίγουρα είναι: Γιατί συνεχίζετε να αποτυγχάνετε στο Ηνωμένο Βασίλειο; Και “τι λέτε για τα μέλη FBU εκτός της Σκωτίας; Είναι ακριβώς η προδοσία και η αποτυχία όλων των επικεφαλής των συνδικαλιστικών οργανώσεων του Ηνωμένου Βασιλείου να αγωνιστούν για τα συμφέροντα των εργαζομένων, που έχει οδηγήσει ορισμένους Σκωτσέζους εργαζόμενους να βλέπουν καλύτερες πιθανότητες μέσω της ανεξαρτησίας.

Η ανεξαρτητοποίηση θα φέρει τους εργαζόμενους και τους εργοδότες σε διαφορετικές χώρες να προσανατολίζονται στα διαφορετικά κράτη και τις οικονομίες τους, με διαφορετικούς ρυθμούς και θέματα, σκίζοντας το οικοδόμημα της ενότητας. Ήδη συμβαίνει βαθμιαία με το προχώρημα της αποκέντρωσης και η ανεξαρτητοποίηση θα έφερνε ένα ποιοτικό άλμα στην ταχύτητα και τη δύναμη αυτών των αποσχιστικών δυναμικών, και θα τις εδραίωνε.

Ναι στο δικαίωμα της αυτοδιάθεσης – ψηφίστε όχι στην ανεξαρτητοποίηση

 Ο Neil Davidson υποστηρίζει ότι η ανεξαρτησία της Σκωτίας δεν είναι ένα ζήτημα αρχής, αλλά “ουσιαστικά ένα τακτικό ζήτημα”. Κάνει λάθος. Υπάρχουν δύο αρχές που πρέπει να ληφθούν υπόψη: οι μαρξιστές είναι υπέρ του δικαιώματος της αυτοδιάθεσης, και υπέρ των μεγαλύτερων δυνατών κρατών, εργατικών τάξεων και της ευρύτερης δυνατής πάλης, όταν πληρούνται οι προϋποθέσεις (απουσίας) ζητημάτων καταπίεσης και -όπως σε όλα τα ερωτήματα- κρίνοντας από το τι προωθεί την ταξική πάλη.

 Η ενεργός στήριξη στην ανεξαρτητοποίηση δεν προωθεί την ταξική πάλη. Σημαίνει ότι η εθνική συνείδηση βρίσκεται πάνω από την ταξική συνείδηση. Σηματοδοτεί την απελπισμένη εγκατάλειψη του αγώνα για  αποφασιστική πανβρετανική ταξική δράση. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι κεντρίστικες ομάδες πρέπει να εξαφανίσουν το ζήτημα του εθνικισμού από την επιχειρηματολογία – να το αγνοήσουν (SWP), να το επαναπροσδιορίσουν (ISG), ή να το αποκρύψουν (SSP) προκειμένου να γίνουν ουρά του.

Υπάρχουν επιπλέον προβλήματα. Ο Fox και οι Foley/Ramand απορρίπτουν το νεοφιλελεύθερο “ΤΙΝΑ” του Westminster (ΤΙΝΑ=Τhere Is No Alternative, δεν υπάρχει εναλλακτική λύση) αλλά στη συνέχεια ενστερνίζονται το σκανδιναβικό μοντέλο ως ένα δυνατό προοδευτικό στόχο, ενώ παράλληλα συμβουλεύουν ένα «ρεαλιστικό» πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων που προβάλλει τη δική τους αριστερή εκδοχή: TINRA (There Is No Revolutionary Alternative, δεν υπάρχει πιθανή επαναστατική εναλλακτική λύση).

O Colin Fox αναφέρει το μεγάλο Σκωτσέζο επαναστάτη John Maclean, ο οποίος είπε το 1922 ότι “η Κοινωνική Επανάσταση είναι πιο πιθανή στη Σκωτία από ότι στην Αγγλία”.[35] Ο MacLean δεν έζησε για να δει την ιστορική Γενική Απεργία του 1926 που τον έβγαλε λάθος, αλλά το SSP δεν έχει καμία δικαιολογία που δεν έβγαλε το δίδαγμα. Η ανάλυσή τους για μια Βρετανία τυλιγμένη στις αμετακίνητες αλυσίδες του νεοφιλελευθερισμού και της αυτοκρατορίας, προβαλλόμενη ως προοπτική δεκαετιών από τους Foley / Ramand σημαίνει ότι κρύβουν από τους Σκωτσέζους εργαζόμενους τις πραγματικές δυνατότητες της κοινής τους ταξικής πάλης μαζί με τους υπόλοιπους Βρετανούς αδερφούς και αδερφές τους.

Δεν γίνεται καμία αναφορά στα μαζικά απεργιακά κύματα της δεκαετίας του 1970, στην μεγάλη απεργία των ανθρακωρύχων το 1984-5, στο κίνημα ενάντια στον κεφαλικό φόρο που ξεκίνησε στη Σκωτία και κορυφώθηκε με την εξέγερση του Λονδίνου, στο μαζικό αντιπολεμικό κίνημα, στη φοιτητική εξέγερση του 2010 που αλλού ο Foley παραδέχεται ότι “άντλησε την ορμή του από την Αγγλία”.[36] Το να υποδηλώνεις ότι τέτοιοι πανβρετανικοί αγώνες πλέον δεν θα ήταν παρά μικρά θαύματα, είναι μια κακή υπηρεσία στην εργατική τάξη σε όλα τα μέρη της Βρετανίας και είναι και εντελώς λάθος.

Την ίδια στιγμή, η κρίση του 2008 και οι πολιτικές λιτότητας των Τόρις του 2010 δεν έφεραν «αυτόματα» μια ταξική εξέγερση, όπως δεν θα την φέρει και μια μετα-ανεξαρτησιακή κυβέρνηση του SNP, ακόμη και αν το SNP επιστρέψει στην αληθινή μορφή του, δηλαδή αυτή των “Σκοτσέζων Τόρις”. Χωρίς την Αριστερά ενωμένη στην οργάνωση ενός μαζικού κινήματος εναντίον των περικοπών, οι διαδηλώσεις υποχώρησαν και οι απεργίες ματαιώθηκαν από τους ηγέτες των συνδικάτων και των Εργατικών, τόσο στη Σκωτία, όσο και στο Ηνωμένο Βασίλειο. Οι εργαζόμενοι σε μια ανεξάρτητη Σκωτία θα αντιμετωπίσουν ακριβώς τα ίδια ζητήματα και εμπόδια στους αγώνες τους. Προκύπτει το ερώτημα: εάν θα μπορούσαν τότε να τα ξεπεράσουν αυτά, σίγουρα μπορούν να το πράξουν και τώρα και χέρι-χέρι με τους Άγγλους και Ουαλούς αδελφούς και αδελφές τους. Αυτό είναι το ημιτελές έργο που έχουμε όλοι να ξεκινήσουμε μαζί, είτε υπάρξει η ανεξαρτησία είτε όχι.

Σημειώσεις

[1] Η συλλογή  του Gregor Gall περιλαμβάνει συγγραφείς υπέρ, κατά και ουδέτερους σε σχέση με την ανεξαρτησία, με συγγραφείς υπέρ της ανεξαρτησίας από το SSP, το ISG, τη νέα ομάδα RS21, τους Πράσινους και άλλους.

[2] Λένιν, «Κριτικά σημειώματα πάνω στο εθνικό ζήτημα» Κεφάλαιο 6, “Συγκέντρωση και Αυτονομία” http://www.marxists.org/archive/lenin/works/1913/crnq/6.htm

[3] Για την Πολωνία, Μαρξ: http://www.marxists.org/archive/marx/410.htm

[4] σελ 5, 28, SSP

[5] Τα προγράμματα αυτά θα γίνουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης στα επερχόμενα φυλλάδια του Workers Power για τη σκωτσέζικη ανεξαρτησία

[6] “Yes there is a Scottish road to Socialism”, Colin Fox (SSP), σελ 89 στο Time to Choose

[7] “What is Scottish Independence for?”, Neil Davidson (RS21), σελ 48 στο Time to Choose

[8] σελ 13, SSP

[9] σελ 29, 28 SSP

[10] http://internationalsocialist.org.uk/index.php/2012/05/a-winning-strategy-for-independence/

[11] σελ  123 και 9, 77, 123, 67, στο “Yes…”

[12] σελ ix στο Time to Choose, Gall

[13] SSP σελ 19

[14] http://www.nuffieldfoundation.org/sites/default/files/files/scotcen-ssa-report.pdf

[15] http://www.isj.org.uk/?id=302#114davidson40

[16] http://blog.whatscotlandthinks.org/2013/08/scottish-or-british-does-national-identity-matter/

[17] http://www.crest.ox.ac.uk/papers/p86.pdf

[18] http://www.isj.org.uk/?id=302#114davidson40

[19] σελ 15, SWP

[20] σελ 43, 41, “Yes…”

[21] σε 46 ΄”Yes…”

[22] σελ 18, New Wealth for Old Nations

[23] σελ 13, “Yes…”

[24] http://www.isj.org.uk/?id=302#114davidson_17

[25] σελ 15, SSP

[26] σελ 3, “Yes…”

[27] σελ 17 SWP

[28] http://links.org.au/node/2323

[29] http://www.express.co.uk/news/uk/467665/Trident-on-the-Clyde-will-be-price-of-keeping-the-pound-in-event-of-a-split

[30] Δεν αποτελεί έκπληξη ότι ο ισχυρισμός αυτός έλειπε από την διορθωμένη έκδοση ISJ του πρωτοτύπου, αφού ο Davidson μεταπείστηκε από τις «τρελές» ιδέες του: http://democraticgreensocialist.wordpress.com/socialist-arguments-for-scottish-independence/; ISJ: http://www.isj.org.uk/?id=302 δες την πρώτη υποσημείωση τέλους που επεξηγεί τις καταβολές του

[31] σελ 15, SWP

[32] Με την εξαίρεση του σκωτσέζικου συνδικάτου των δασκάλων που είναι ξεχωριστό από τα αγγλικά συνδικάτα, και δεν απήργησε στις 26 Μαρτίου του τρέχοντος έτους.

[33] Λένιν, Το εθνικό πρόγραμμα του ΣΔΕΚΡ, http://www.marxists.org/archive/lenin/works/1913/dec/15.htm#fwV19P539F01

[34]

[35] σελ 33, SSP

[36] “Out of the Ghetto – why detoxifying the left is the first step to revival”, Cat Boyd και James Foley (και οι δύο του ISG), στο Gall 2013

3 responses to “Η Αριστερά υποκύπτει στο σκωτσέζικο εθνικισμό

  1. Παράθεμα: Βαθύ Κόκκινο | Η Αριστερά υποκύπτει στο σκωτσέζικο εθνικισμό·

  2. Οι προοπτικές που άνοιγε η ανεξαρτησία ήταν προφανείς γιά όσους είχαν την ελάχιστη κοινωνική γείωση. Αλλά ευτυχώς η συνεπής μαρξιστική ανάλυση δεν ξεγελάστηκε. Φαντάζομαι οτι τώρα, με την επικράτηση του «οχι», η ενότητα της σκωτσέζικης και της αγγλικής εργατικής τάξης σφυριλατήθηκε ακόμα περισσότερο και τη στιγμή αυτή η worker’s power συντονίζει την έφοδο στο westminster.

    Μου αρέσει!

  3. H «συνεπης μαρξιστικη αναλυση» που ειρωνευεσαι δεν ειχε ουτε «την ελαχιστη κοινωνικη γειωση» ωστε να δει τις «προοπτικες» της ανεξαρτησιας που ηταν τοσο «προφανεις» ωστε να μην καταδεχεσαι καν να μας πεις ποιες ηταν.
    Αν ειναι ετσι ομως, τοτε η «συνεπης μαρξιστικη αναλυση» -εφοσον δεν ειχε ουτε την ελαχιστη κοινωνικη γειωση- δεν φερει ευθυνη που χαθηκαν οι φοβερες προοπτικες της ανεξαρτησιας, καθως χωρις καμια κοινωνικη γειωση δεν μπορεις να επηρεασεις τις εξελιξεις.
    Οποτε καλυτερα να μας πεις ποια ειναι η αυτοκριτικη των «γειωμενων» μαρξιστων που τελικα απετυχαν να συντονισουν την εφοδο στο westminster καβαλα στο σκωτσεζικο εθνικισμο και το δεξιο ποπουλισμο του SNP…

    Μου αρέσει!

Τα σχόλια είναι κλειστά.