Η συμφορά της μεταλλαγμένης ελληνικής σοσιαλδημοκρατίας

40 xronia pasokΜε αφορμή την επέτειο των 40 χρόνων από την ίδρυση του ΠΑΣΟΚ, αναδείχθηκε στην κεντρική πολιτική σκηνή η ένταση της σύγκρουσης ανάμεσα στη συντηρητική πτέρυγα που κυριαρχεί στο ΠΑΣΟΚ και συσπειρώνεται γύρω από τον Βενιζέλο, και σε αυτή που αναπολεί  τα 80’s και την εποχή του Α.Παπανδρέου. Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης προφανώς δεν είναι μόνο η διεκδίκηση της κληρονομιάς του ΠΑΣΟΚ, αλλά υπάρχει ένα πεδίο μάχης σχετικά με την πολιτική που πρέπει να ακολουθήσει σήμερα ο χώρος που αυτοαποκαλείται «Κεντροαριστερά». Για πρώτη φορά εμφανίζονται τριγμοί στην μέχρι τώρα άκριτη υιοθέτηση της ακροδεξιάς ατζέντας της κυβέρνησης των Μπαλτάκων, Βορίδη, Κρανιδιώτη, από το διαρκώς προσκολλημένο κόμμα του Βενιζέλου στην πιο ακροδεξιά ΝΔ της μεταπολιτευτικής περιόδου. Τριγμοί που βάζουν σε δοκιμασία όχι μόνο τη συνέχεια της συνύπαρξης στο ίδιο κόμμα, αλλά απειλούν τη βιωσιμότητα της ίδιας της συγκυβέρνησης. Και ας προσπαθούν τα παπαγαλάκια των ΜΜΕ, να υποβαθμίσουν την ανοιχτή αυτή αντιπαράθεση με ψευτοεπιχειρήματα υπέρ του πλουραλισμού που πρέπει να υπάρχει  μέσα στα κόμματα, κάτι που ξεχνούν όταν πρόκειται για διαφοροποιήσεις εντός του Σύριζα, που μέχρι τώρα έχουν εκδηλωθεί με πιο ήπιο τρόπο.

Η επίσημη εκδήλωση του ΠΑΣΟΚ του Βενιζέλου

Με δεκάρικους για την ενότητα της «δημοκρατικής παράταξης», σε υποτονικό κλίμα και σε μία πεθαμενατζίδικη εκδήλωση προχώρησε η ηγεσία του σημερινού ΠΑΣΟΚ με την παρουσία αρκετών στελεχών του πάλαι ποτέ εκσυγχρονιστικού στρατοπέδου και του ίδιου του Σημίτη, που αποτέλεσε και πρόσωπο σταθμό στη νεοφιλελεύθερη μετάλλαξη του ΠΑΣΟΚ. Άλλωστε είναι τέτοια η εναρμόνισή του με την πολιτική του σημερινού ΠΑΣΟΚ, που ήδη από την περσινή εκδήλωση για την 3η Σεπτέμβρη, δήλωνε ότι «επιτέλους τελειώσαμε με το δόγμα που δεν ήθελε προοδευτικές κυβερνήσεις να παίρνουν μέτρα λιτότητας» [1] και σήμερα ο άνθρωπος που ευθύνεται για το σκάνδαλο του χρηματιστηρίου επανεμφανίζεται κριτικάροντας την προ του μνημονίου πολιτική του ΓΑΠ. Δεν θα μπορούσε να είναι διαφορετικό το κλίμα με ένα ΠΑΣΟΚ εκλογικά συρρικνωμένο, και με μία ταυτότητα που βρίσκεται όχι απλά μακριά αλλά σε πλήρη διάσταση με τις αρχές της ιδρυτικής του διακήρυξης τις οποίες έρχεται τάχα μου η ηγετική ομάδα του Βενιζέλου επετειακά έστω να τιμήσει…
Το σημερινό ΠΑΣΟΚ, δεν μπορεί να αφομοιώσει ενιαία την ιστορία του, άλλωστε και ο τρόπος που πολιτεύεται έχοντας γίνει ουρά της πιο δεξιάς ΝΔ και έχοντας κηρύξει κύριο εχθρό του τον Σύριζα, γίνεται μέσα από τον ιδεολογικό προσεταιρισμό της νεοφιλελεύθερης αφήγησης για την κοινωνική πολιτική του ΠΑΣΟΚ της δεκαετίας του 80. Είναι και τα σημερινά στελέχη του ΠΑΣΟΚ, που δηλώνουν ότι η διόγκωση του κρατικού χρέους οφείλεται δήθεν στην πολιτική παροχών του 80, αποσιωπώντας την έκρηξη του κρατικού χρέους τις περιόδους των κυβερνήσεων λιτότητας του Μητσοτάκη, του Σημιτικού εκσυγχρονισμού με τις Ολυμπιάδες και της νεοφιλελεύθερης επέλασης του Καραμανλή. Άλλωστε ο καπιταλισμός σε περίοδο δομικής κρίσης και στην εποχή του Κράτους Έκτακτης Ανάγκης δεν μπορεί να ανεχθεί τους πειραματισμούς του Ανδρέα των 80’s.
Κάτι που αποδεικνύεται από τον τρόπο που αποτιμούν τις μεταπολιτευτικές αμαρτίες και κυρίως την πολιτική του Ανδρέα Παπανδρέου οι οργανικοί καθεστωτικοί δημοσιογράφοι (βλέπε άρθρο του Αλ. Παπαχελάς «Δεν ήταν αστική τάξη αυτό το πράγμα») [2].  Αν η μεταπολιτευτική αστική δημοκρατία κύριε Παπαχελά δεν ήταν αστική τάξη τότε να μας πείτε τι ήταν; Μήπως το μετεμφυλιακό αντικομμουνιστικό καθεστώς διώξεων, με μικρά διαλείμματα ημιπαρανομίας, του 49 – 73; Η επίθεση λοιπόν απέναντι στις κατακτήσεις της εργατικής τάξης, συνοδεύεται και με μία ιδεολογική αφήγηση  που ενοχοποιεί οτιδήποτε μπορεί να σχετίζεται με αυτές. Ναι αυτό απεχθάνεται σήμερα σύσσωμος ο αστικός κόσμος, την περίοδο που ο κόσμος της αριστεράς βγήκε από τον κοινωνικό αποκλεισμό, που μπορούσε περήφανα κάποιος να δηλώσει ότι πολέμησε με τον ΕΛΑΣ και συμμετείχε στο ΕΑΜ, που ο αρχηγός του ΔΣΕ μπορούσε να προλογίζει την κεντρική εκδήλωση του εν δυνάμει πρωθυπουργού, την εποχή της κοινωνικής κινητικότητας που τα χαμηλότερα κοινωνικά στρώματα βελτίωσαν το επίπεδο διαβίωσης τους. Κοινωνική κινητικότητα όμως δεν σημαίνει κοινωνική απελευθέρωση και όλες οι πολιτικές τομές δεν απείλησαν ποτέ την ατομική ιδιοκτησία των καπιταλιστών, παράμεναν στα πλαίσια του συστήματος και εκτόνωναν εντός του την κοινωνική και πολιτική διαμαρτυρία. Και εκεί είναι που πρέπει να εστιάζει η κριτική της αριστεράς που θέλει να λέγεται αντισυστημική.
Όμως σήμερα είναι οι δυνάμεις της συντήρησης που παίρνουν την εκδικητική ρεβάνς απέναντι στην «ασυδοσία της μεταπολίτευσης», και το καταφέρνουν έχοντας κάνει το Πασοκ ουρά των πιο αντιδραστικών και σκοταδιστικών πολιτικών τους.
Δεν υπάρχει καμία πρόθεση μετατόπισης από την σημερινή πολιτική που ασκεί το μεταλλαγμένο ΠΑΣΟΚ, το οποίο από «το μνημόνιο είναι αναγκαίο κακό» του 2010 κατέληξε 2 χρόνια μετά στο «το μνημόνιο είναι ευλογία», ενώ ταυτόχρονα έχει συνταχθεί με όλους τους περιορισμούς των δημοκρατικών ελευθεριών, κυβερνώντας με προεδρικά διατάγματα, με επιστράτευση σχεδόν όλων των απεργιών, μαύρο στην ΕΡΤ, κλείσιμο των καταλήψεων, ένταση της κρατικής καταστολής, απάνθρωπες συνθήκες ύπαρξης για τους μετανάστες που προωθεί η εθνικιστική δεξιά του Σαμαρά, πίσω από την οποία σέρνεται και το κόμμα του Βενιζέλου έχοντας απολέσει όχι μόνο τις κοινωνικές ευαισθησίες, αλλά ακόμα και την ιδιότητα ενός στιβαρού αστικού δημοκρατικού κόμματος.

Η εκδήλωση του ΓΑΠ και ο απολογισμός της πολιτικής του

Η εκδήλωση του Γιώργου Παπανδρέου, που προηγήθηκε της επίσημης εκδήλωσης του Πασοκ, στην οποία ο ίδιος δεν παραβρέθηκε, είχε άλλον χαρακτήρα. Πρόκειται για μία δυναμική επανεμφάνιση του ΓΑΠ, σε μία εκδήλωση με παλμό στην οποία σηκώθηκε ακόμα και σημαία του ΠΑΚ, με τους παρευρισκόμενους να αποδοκιμάζουν τον Βενιζέλο και την πολιτική που ακολουθεί. Ανεξάρτητα από τις προθέσεις του επιτελείου του ΓΑΠ, ακόμα και να επιδιώκει να ξεπλυθεί από τις ευθύνες που έχει για το πρώτο μνημόνιο το 2010, το σύνθημα «Γιώργο, γερά να πέσει η δεξιά», εξ αντικειμένου προκαλεί μια απότομη κλιμάκωση της κρίσης στο ΠΑΣΟΚ. Και μάλιστα με ένα περιεχόμενο που μετατοπίζει προς τα αριστερά τον δημόσιο πολιτικό διάλογο. Για να το ξεκαθαρίσουμε. Κάθε τι που βάλει κατά της αστικής σταθερότητας χωρίς φυσικά να οδηγεί σε ακόμα πιο αντιδραστικές επιλογές για μας είναι ευπρόσδεκτη, επαναλαμβάνουμε ανεξάρτητα από τις βαθύτερες προθέσεις των εμπνευστών της. Η δυναμική της κίνησης αυτής, τα όρια της σύγκρουσης με τον Βενιζέλο είναι κάτι που ακόμα δεν μπορεί κανείς να προβλέψει.
Οι πρόσφατες αποκαλύψεις των συνομιλιών που έγιναν στην Ευρώπη, γύρω από το περιβόητο δημοψήφισμα που πρότεινε ο Γ. Παπανδρέου για την υιοθέτηση του δεύτερου μνημονίου προκαλώντας την οργή τόσο των αγορών όσο και την υπονόμευσή του από στελέχη του κόμματος του (και που οδήγησε στην παραίτησή του και την κυβέρνηση Παπαδήμου), επιβεβαιώνουν αυτή την οπτική. Δυστυχώς η αριστερά τότε προτίμησε να παπαγαλίζει τα τσιρίγματα των media περί παλαβού που τα χει χαμένα, αντί να αρπάξει επί τόπου την ευκαιρία υποστηρίζοντας το δημοψήφισμα «ναι ή όχι στο μνημόνιο», πριν προλάβει ο Βενιζέλος υπό τις διαταγές των Μπαρόζο, Μέρκελ και Σαρκοζί να το μεταφράσει σε «μέσα ή έξω από την ΕΕ». Πολλά μπορούν να καταλογιστούν στον Γιώργο Παπανδρέου, τη θέση του για τα «μη κρατικά- μη ιδιωτικά πανεπιστήμια», την πρόσκληση στο Πασοκ του Μάνου και του Ανδριανόπουλου, τη στροφή από την φιλοαραβική εξωτερική πολιτική που χάραξε ο Ανδρέας στους εναγκαλισμούς με το κράτος του Ισραήλ, αλλά σίγουρα όχι την υιοθέτηση μίας ακροδεξιάς ατζέντας. Και σίγουρα είναι άλλο πράγμα να υιοθετείς άκριτα όλη την εθνικιστική ακροδεξιά και αντιλαϊκή πολιτική του «θα επανακαταλάβουμε τις πόλεις από τους λαθρομετανάστες» Σαμαρά και άλλο να ψηφίζεις νομοσχέδια που δίνουν ιθαγένεια στους μετανάστες.
Δεν πρόκειται απλά για την επαναφορά της κόντρας Σημίτη-Παπανδρέου του 2007, όπως διαρρέει το επίσημο Πασοκ, αλλά για μία υπαρξιακή πια μάχη για την ταυτότητα της κεντροαριστεράς.
Μια μάχη που αφορά και την αριστερά, ακόμα και αν κανείς δεν πιστεύει ότι μία καλύτερη διαχείριση του καπιταλισμού θα λύσει τις ανειρήνευτες κοινωνικές αντιθέσεις, ωστόσο δεν μπορεί να αδιαφορεί για οποιαδήποτε μάχη μπορεί να βελτιώνει τους όρους ύπαρξης των από κάτω, ή έστω να βαθαίνει την πολιτική κρίση του συστήματος και τη δυνατότητα των από πάνω να συνεχίζουν να κυβερνούν όπως πριν. Μια αριστερή μετατόπιση του δημόσιου πολιτικού λόγου, μέσα σε ένα εύφλεκτο κοινωνικό περιβάλλον θα δημιουργήσει αναμφίβολα ένα ευνοϊκότερο πολιτικό περιβάλλον για όλη την αριστερά, με τον ίδιο τρόπο που η ακροδεξιά εθνικιστική και αντικομμουνιστική ρητορεία του Σαμαρά ενίσχυε την Χ.Α.

Υ.Γ. Αξίζει να διαβαστεί και ένα παλαιότερο άρθρο του Κ.Ρουσίτη που πραγματεύεται την ιστορική πορεία του Πασοκ: Το ανδρεϊκό ΠΑΣΟΚ: Από την 3η Σεπτέμβρη στο Σημιτικό εκσυγχρονισμό

Οδυσσέας Θαλασσινός

Σημειώσεις

  1. http://www.costas-simitis.gr/content/200
  2. http://www.kathimerini.gr/764932/opinion/epikairothta/politikh/den-htan-astikh-ta3h-ayto-to-pragma

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s