Το μαζικό κίνημα στην Ανατολική Ουκρανία: μια επιτόπια μαρτυρία

Συνεχίζουμε την ενημέρωση για τις τελευταίες εξελίξεις από την ανατολική Ουκρανία από διεθνιστικές ιστοσελίδες που δεν έχουν γίνει φερέφωνα της ιμπεριαλιστικής προπαγάνδας, επιλέγοντας να σταθούν αλληλέγγυοι στο κίνημα που αναπτύσσεται διαρκώς εναντίον της ακροδεξιάς κυβέρνησης του Κιέβου και φυσικά στους ηρωικούς συντρόφους της οργάνωσης Borotba που σε αντίθεση με τη σαπίλα που δεν μπορεί να ξεχωρίσει τους ναζίδες στο μισό μέτρο, δίνει τη μάχη μέχρι τέλους. Την Τρίτη τα γραφεία του Borotba στο Χάρκοβο Δέχθηκαν επίθεση από ομάδα που εμφανίστηκε ως αστυνομία, χωρίς όμως να δίνει τα στοιχεία της και η οποία προσπάθησε να σφραγίσει τα γραφεία και να κατάσχει το υλικό που βρισκόταν μέσα. Χάρη στην επέμβαση των μελών του Borotba η τρομοκρατική επίθεση αποκρούστηκε. Η ελληνική αριστερά ακόμα και τώρα αδυνατεί να διακρίνει ποια από τις πλευρές αυτής της αντιπαράθεσης αξίζει την αλληλεγγύη της. Άλλωστε το συνηθίζει να ξεκαθαρίζει κατόπιν εορτής. Η ενημέρωση που ακολουθεί είναι από γερμανούς σ. του Gruppe Arbeitermacht ύστερα από επιτόπια παρουσία στο Χάρκοβο τις πρώτες μέρες του Απρίλη.
Μετάφραση του Κ.Μ. για το Avantgarde από το fifthinternational.org
xarkovo

Το μαζικό κίνημα στην Ανατολική Ουκρανία: μια επιτόπια μαρτυρία

Του Franz Ickstatt από την Gruppe Arbeitermacht, Γερμανία, 06/04/2014

Στα γερμανικά μέσα ενημέρωσης, το κίνημα διαμαρτυρίας στη νότια και ανατολική Ουκρανία παρουσιάζεται μόνο ως ταραχές χειραγωγούμενες από τη Μόσχα καθώς και ως ένα άλλοθι της ρωσικής επιθετικότητας προκείμενου να ασκήσει μεγαλύτερη πίεση στην προσπάθεια για μια ανεξάρτητη Ουκρανία και ίσως μια προετοιμασία για νέες προσαρτήσεις. Όπως όλη η προπαγάνδα στα μέσα μαζικής ενημέρωσης, η εικόνα αυτή είναι οδυνηρά φθηνή και μεροληπτική. Άλλωστε αυτό για το οποίο κατηγορούν τον Πούτιν -ότι έχει γεμίσει την Ουκρανία με δικούς του πράκτορες στην Ουκρανία- η Γερμανία και οι ΗΠΑ το κάνουν κατ’ εξακολούθηση εδώ και δεκαετίες. Ποια είναι ωστόσο η διαφορά μεταξύ των ρωσικών σημαιών που κυματίζουν στο Χάρκοβο και των σημαιών της ΕΕ της πλατείας Μαϊντάν του Κιέβου;
Για τους κομμουνιστές, όπως για το κίνημα στην Μαϊντάν έτσι και για το κίνημα διαμαρτυρίας στη νότια και ανατολική Ουκρανία, υπάρχουν πάντα δύο ερωτήματα που είναι σημαντικά: πρώτον, ποια είναι τα ζητήματα που κινητοποιούν τους ανθρώπους και, δεύτερον, ποιος ηγείται και ελέγχει το κίνημα; Ο Σύνδεσμος για την Πέμπτη Διεθνή έστειλε σύντροφους από το Γερμανικό τμήμα της στην Ουκρανία για να πάρει μια σαφέστερη εικόνα του τι συμβαίνει, δίνοντας ταυτόχρονα την αλληλεγγύη και υποστήριξη στους συντρόφους της οργάνωσης «Borotba» (Αγώνας). Εδώ είναι η πρώτη τους έκθεση.

Χάρκοβο

Το Χάρκοβο είναι η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της χώρας, καθώς και μια βιομηχανική πόλη έδρα της εφαρμοσμένης μηχανικής. Τα ρωσικά είναι η κυρίως καθομιλούμενη γλώσσα, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι οι άνθρωποι βλέπουν τους εαυτούς τους ως Ρώσους.
Η κατάσταση άλλαξε μόνο μετά την ανατροπή της κυβέρνησης στο Κίεβο. Την 1η Μαρτίου, οι υποστηρικτές της νέας κυβέρνησης κατέλαβαν το κτίριο της περιφερειακής διοίκησης στο κέντρο του Χάρκοβο. Δεκάδες χιλιάδες πολίτες αντιτάχθηκαν σε αυτή την κίνηση. Εισέβαλαν στο κτίριο και πέταξαν έξω τους καταληψίες, ανάμεσά στους οποίους βρίσκονταν και μπόλικοι φασίστες από το «Δεξιό Τομέα».
Από τότε, υπήρξαν διαδηλώσεις και συναντήσεις κάθε Σαββατοκύριακο, αν και, από τις 15 Μαρτίου, αυτές έχουν απαγορευθεί. Οι «δημοκράτες» του Κιέβου όχι μόνο απομάκρυναν τον τοπικό κυβερνήτη, αλλά και συνέλαβαν το δήμαρχο. Οι οποίοι κατηγορήθηκαν για αποσχιστικές τάσεις, αφού οργάνωσαν μια διάσκεψη υπέρ της μεγαλύτερης αυτονομίας για τις ανατολικές περιοχές. Ο νέος κυβερνήτης έχει πλέον ποινικοποιήσει όλες οι διαμαρτυρίες.
Φυσικά, δεν έκανε τίποτα για να μετριάσει τους φόβους του πληθυσμού σχετικά με τους φασίστες στο Κίεβο, το αντίθετο μάλιστα. Υπάρχουν πολλοί λόγοι για την απόρριψη της «χούντας των ολιγαρχών και των φασιστών», όπως περιγράφει το Borotba. Οι τιμές πρόκειται να αυξηθούν, οι μισθοί και οι συντάξεις έχουν παγώσει, το δικαίωμα να μιλούν τη γλώσσα τους περιορίζεται δραστικά, ενώ το ναζιστικό κόμμα «Svoboda» είναι στην κυβέρνηση και οι ομάδες κρούσης του «Δεξιού Τομέα» φαίνεται να δρουν ανεξέλεγκτα .
Όλα αυτά είναι πραγματικά γεγονότα, ακόμη και αν θα ήταν μια υπερβολή να παρομοιάσουμε την κατάσταση με μια εισβολή των Ναζί. Η κυβέρνηση είναι σταθερή και οι φασίστες έχουν το πάνω χέρι, αλλά απέχουν ακόμα από μια ολοκληρωτική νίκη. Παρ’ όλα αυτά, δολοφονούν ήδη ανθρώπους.

Φασιστικές επιθέσεις

Στο Χάρκοβο, καθώς επίσης και στις διαδηλώσεις και τις συναντήσεις, υπάρχει μια μόνιμη φρουρά γύρω από το μνημείο Λένιν που βρίσκεται ακριβώς απέναντι από το περιφερειακό κτίριο διοίκησης, η άλλη πλευρά μιας μεγάλης πλατείας που ονομάζεται επίσης Μαϊντάν, «Πλατεία Ανεξαρτησίας». Στις 8 Μαρτίου, μετά από μια δημόσια συνεδρίαση, αυτή η φρουρά δέχθηκε επίθεση από μια ομάδα ναζί που έφτασαν στην πλατεία με ένα λεωφορείο με σκούρα φιμέ τζάμια και χωρίς πινακίδες κυκλοφορίας. Παρά το γεγονός ότι χρησιμοποιήθηκαν ρόπαλα του μπέιζμπολ και όπλα, η αψιμαχία δεν κράτησε πολύ.
Ωστόσο, όταν το ίδιο πράγμα συνέβη την Παρασκευή, 14 Μάρτη, οι επιτιθέμενοι εκδιώχθηκαν και κυνηγήθηκαν μέχρι το γραφείο τους από τα νεαρά μέλη της «Επιτροπής Άμυνας», η οποία είχε διαμορφωθεί μετά την 1η Μαρτίου. Από εκεί, οι Ναζί άνοιξαν πυρ με πιστόλια και αυτόματα όπλα. Δύο νέοι άνθρωποι σκοτώθηκαν και αρκετοί άλλοι, μεταξύ των οποίων μερικοί περαστικοί και ενός αστυνομικού, τραυματίστηκαν.
Εν τέλει ο νέος κυβερνήτης αντέδρασε και τα μέλη της Δεξιού Τομέα συνελήφθησαν και μεταφέρθηκαν στο Κίεβο. Το πιθανότερο είναι να μην αντιμετωπίσουν οποιαδήποτε τιμωρία, αφού όπως ο νέος κυβερνήτης εξήγησε πρόκειται για ένα περιστατικό κατά το οποίο «εθνικά σκεπτομένοι πολίτες δέχτηκαν επίθεση από φιλο-ρωσους κακοποιούς.

Μαζικές συγκεντρώσεις

Στις 15 Μαρτίου, το «Borotba»  και η «Λαϊκή Ενότητα» -μια συμμαχία του «Borotba», διάφορων «επιτροπών για την υπεράσπιση Χάρκοβο» και άλλων ομάδων ακτιβιστών-, κάλεσαν σε μια δημόσια συνεδρίαση. Μερικές ομάδες ζήτησαν τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος και άρχισαν να συλλέγουν υπογραφές. Ο στόχος τους δεν ήταν ο αποχωρισμός από την Ουκρανία, αλλά μια μεγαλύτερη αυτονομία και το δικαίωμα να χρησιμοποιούν τη μητρική τους γλώσσα. Ωστόσο, παραμένει ασαφές ποιος πρόκειται να διοργανώσει αυτό το δημοψήφισμα.
Στη συνάντηση, το «Μπορότμπα» υπογράμμισε τον αγώνα κατά της ολιγαρχίας και του καπιταλισμού, οι κόκκινες σημαίες κυριάρχησαν στο χώρο και η εφημερίδα τους «Εμπρός» διαβάστηκε από όλους, και αρκετοί ήταν εκείνοι που προσφέρθηκαν να βοηθήσουν στη διανομή της. Εκτός από μερικά χάρτινα μικρά σημαιάκια, δεν υπήρχαν ρωσικές σημαίες, μια μόνο ουκρανική σημαία ήταν εκεί και υπήρχαν επίσης οι καφέ και κίτρινες ριγέ σημαίες της αντιφασιστικής αντίστασης. Ωστόσο, ακούγονταν συχνά το σύνθημα «Ρωσία, Ρωσία».
Οι σύντροφοι του «Μπορότμπα» δεν συμμετείχαν, αλλά δεν μπορούσαν να σταματήσουν τις ιαχές. Τι κρύβεται όμως πίσω από αυτό; Μιλώντας με τους ανθρώπους εκεί φαινόταν να είναι ένα μείγμα νοσταλγίας για τη Σοβιετική Ένωση, που συνδυάστηκε συχνά μεταξύ των ηλικιωμένων με τις μνήμες του αγώνα κατά των Ναζί, μια αίσθηση μιας ρωσόφωνης ταυτότητας στο εσωτερικό της Ουκρανίας που εκφράστηκε επίσης στην έμφαση στο «νοτιοανατολικό σημείο», δηλαδή εκεί που ομιλούνται κυρίως τα ρώσικα, και, τρίτον, την ελπίδα ότι το ρωσικό ειδικό βάρος θα αποθαρρύνει το Κίεβο από μια πιθανή επίθεση. Αυτοί που τάσσονται υπέρ της ενοποίησης με τη Ρωσία ήταν μια μικρή μειοψηφία, όταν οι άνθρωποι που τόνιζαν την ταυτότητα των «νοτιοανατολικών περιοχών»  μιλούσαν για την Ουκρανία.
Πόσο σοβινιστική είναι αυτή η ρωσόφιλη τάση, η έμφαση αυτή στην Νότιο-Ανατολική ταυτότητα, το σύνθημα «Χάρκοβο, η πόλη μας, το φρούριο μας» (ένα πλακάτ, στα Ουκρανικά!) Και «Χάρκοβο μπροστά» (πιθανώς από τους οπαδούς της ποδοσφαιρικης ομάδας); Αυτό θα κριθεί από την έκκληση για διεθνή αλληλεγγύη μεταξύ των λαών. Το χειροκρότημα και η υποστήριξη ήταν πρωτοφανής. Αν το εργατικό κίνημα και η αριστερά σε όλη την Ευρώπη ήταν σε καλύτερη κατάσταση θα μπορούσε να προσφέρει πιο συγκεκριμένη βοήθεια προς την εργατική τάξη της Ουκρανίας, και τότε οι ελπίδες των μαζών στο Πούτιν θα ήταν περιττές, και κατά πάσα πιθανότητα περιθωριακές.
Ο πρώην δήμαρχος του Κιέβου, ο οποίος φυλακίστηκε και στη συνέχεια απελευθερώθηκε από το νέο καθεστώς, επίσης, ήθελε να μιλήσει. Μόλις τρεις ημέρες πριν, χιλιάδες είχαν απαίτησε την απελευθέρωσή του. Εν τω μεταξύ είχε, προφανώς, έρθει σε μια συμφωνία με το Κίεβο. Μια υποτιθέμενη εγκληματική υπόθεση, με την οποία ο νέος υπουργός Εσωτερικών είχε προσπαθήσει να τον στριμώξει, γι’ αυτό λέγεται, ότι δεν θα πρέπει πια να βρίσκεται σε αυτή τη θέση. Πέρα ωστόσο από τις φήμες που ακούγονται, ο δήμαρχος εξήγησε στους διαδηλωτές ότι θα πρέπει να επιστρέψουν στα σπίτια τους και ότι οι διαδηλώσεις δεν εξυπηρετούν κανένα σκοπό. «Ντροπή! Ντροπή!» ήταν η άμεση απάντηση του κόσμου. Στη συνέχεια έπρεπε να εγκαταλείψει το βήμα κάνωντας μια βιαστική έξοδο.
Την Κυριακή, υπήρχαν άλλες δυνάμεις κατά τη συνεδρίαση, το Κομμουνιστικό Κόμμα, και μια διάσπαση από αυτό, το «Εργατικό Κόμμα», η σημαία των οποίων είναι ίδια. Και οι δύο περιορίστηκαν στη νοσταλγία «Η πατρίδα μας είναι η Σοβιετική Ένωση!» και παλαιές σημαίες. Υπήρχαν αρκετές ρωσικές σημαίες ακόμα και μια τσαρική. Δύο άτομα έκαναν πανσλαβιστική προπαγάνδα. Το πρώην κυβερνών «Κόμμα των Περιφερειών» δεν εμφανίστηκε πουθενά, ούτε υπήρχαν άλλα αστικά κόμματα. Μια θαρραλέα ηλικιωμένη γυναίκα σήκωσε μια χειρόγραφη πινακίδα, «Ο Γιανουκόβιτς θα μας σώσει!» – Μια ελπίδα που είναι περίπου τόσο ρεαλιστικό, όπως εκείνες πολλών αριστερών που πιστεύουν ότι η νέα κυβέρνηση στο Κίεβο ξεχωρίζει για τον εκδημοκρατισμό και την αυτοδιάθεση. Οι σύντροφοι του «Borotba» είχαν σκληρότερη δουλειά από ό,τι την προηγούμενη μέρα. Υπήρχαν αρκετές χιλιάδες στην πλατεία και πολλά ηχεία που ανταγωνίζονται μεταξύ τους. Ωστόσο, κανένα κόμμα δεν είχε την ηγεσία.

«Borotba»

Το Borotba έχει, παρ’ όλα αυτά, κάνει εξαιρετικά καλή δουλειά στο Χάρκοβο στις δύο πρώτες εβδομάδες του Μαρτίου, και φαίνεται να πηγαίνει καλά στην Οδησσό, όπου ένας βουλευτής του Κομμουνιστικού Κόμματος έχει ενταχθεί στην οργάνωση. Η οργάνωση υπάρχει μόνο λίγα χρόνια, και τα μέλη της προέρχονταν από την Κομμουνιστική Νεολαία (Κομσομόλ), καθώς και από αναρχικές και άλλες ομάδες. Η βάση για την ενοποίησή τους ήταν η έμφαση στην ακτιβισμό, την αλληλεγγύη με τους αγώνες των εργαζομένων και ο αντι-φασισμός.
Το Μπορότμπα ήταν αντίθετο με το κίνημα Μαϊντάν από την αρχή και σωστά είδε ότι βρίσκεται υπό τον έλεγχο της ολιγαρχίας και των αστικά κόμματα. Θα ήταν αδύνατο να οργανώσει κάτι μέσα σ’ αυτό το κίνημα. Παρά το γεγονός ότι προειδοποίησε για τον κίνδυνο του φασισμού και του εμφυλίου πολέμου, δεν είχαν καμία εναλλακτική λύση στο επίπεδο της δράσης.
Στη συνέχεια το γραφείο τους στο Κίεβο λεηλατήθηκε, και πολλά από τα μέλη του, μετακόμισαν στις πόλεις στα ανατολικά και νότια. Στο Χάρκοβο, μπορούσαν να στηριχθούν στην προπαρασκευαστική εργασία που έχει ήδη γίνει εκεί από το τοπικό παράρτημα. Στις δύο πρώτες εβδομάδες του Μαρτίου, μια «Συμμαχία Δράσης» που αυτοαποκαλείται «Λαϊκή Ενότητα» διαμορφώθηκε γύρω από το Μπορότμπα και συνεδριάζει πλέον τα περισσότερα βράδια στο γραφείο του. Οι κατάλογοι διευθύνσεων επικοινωνίας είναι δύσκολο να τις διαχειριστεί λόγω του αριθμού των νέων ακτιβιστών που εμφανίζονται κάθε μέρα.
Ότι «οι άνθρωποι βρίσκονται σε κινητοποίηση από μόνοι τους» είναι μια νέα εμπειρία για την ομάδα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η έμφαση πρέπει να είναι, και μπορεί να είναι, προσανατολισμένη στην οργάνωση και τη δράση, επειδή στην πραγματικότητα δεν υπήρξαν άλλες πολιτικές οργανώσεις για να δώσουν μια ηγεσία στο κίνημα. Αυτό είναι μια σκληρή δοκιμασία για κάθε ομάδα όσον αφορά την εκτίμηση της κατάστασης, τον πολιτικό της προσανατολισμό και την πολιτική και οργανωτική της συνοχή.

Προοπτικές

Η Ουκρανία το 2014 δεν είναι καμία παιδική χαρά. Η χώρα είναι οικονομικά γονατισμένη και πολιτικά διαιρεμένη. Μπορεί η νέα κυβέρνηση να μείνει στη θέση της; Υπάρχει μια απειλή του εμφύλιου πολέμου; Πώς μπορεί η εργατική τάξη να παρεμβαίνει στην εξέλιξη της κατάστασης, ως τάξη, και όχι μόνο ως άτομα; Απεργίες, εργοστασιακές επιτροπές, συμβούλια εργαζομένων; Θα μπορούσαν ακόμη και να πάρει την εξουσία, αν ξεπερνιόταν η παθητικότητα τους;
Από την πλευρά της, η αστική τάξη είναι διαιρεμένη και δεν είναι καθόλου ισχυρή, διαφορετικά δεν θα έπρεπε να εξαρτηθούν από τους φασίστες Ο αυθόρμητος σχηματισμός των «αμυντικών επιτροπών» δείχνει ότι τα τμήματα της τάξης καταλαβαίνουν τι συμβαίνει. Βάζουν στην πράξη αυτό που πολλοί αριστεροί δεν τολμούν ακόμη και να γράψουν στα προγράμματά τους. Ωστόσο, οι επιτροπές άμυνας από μόνες τους δεν μπορούν να κερδίσουν τον αγώνα, για τη νίκη, ένα επαναστατικό κόμμα είναι απαραίτητο!

Advertisements

One response to “Το μαζικό κίνημα στην Ανατολική Ουκρανία: μια επιτόπια μαρτυρία

  1. Απο τη γαλλικη Monde Diplomatique. Αξιζει να διαβαστει λογω των αρκετων στοιχειων που αναφερονται στο ρεπορταζ. Αναμφισβητητα πολυ πιο χρησιμο κειμενο απο τις φιλοιμπεριαλιστικες μπουρδες που δημοσιευει συνεχως το γαλλικο ΝPA: http://tvxs.gr/news/kosmos/oykrania-apo-ti-mia-oligarxia-stin-alli

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s