Βενεζουέλα: Η επανάσταση των πλουσίων

venzuelaantimaduroτου Άρη Χατζηστεφάνου | via Πριν

Τους 16 έφτασαν οι νεκροί από τις συνεχιζόµενες συγκρούσεις της αστυνοµίας αλλά και οπαδών της κυβέρνησης µε τµήµατα της δεξιάς αντιπολίτευσης στη Βενεζουέλα. Στην πρωτεύουσα Καράκας, το επιχειρηµατικό κέντρο αλλά και οι εύπορες συνοικίες στα ανατολικά της πόλης µετατρέπονται σχεδόν καθηµερινά σε πεδίο µάχης µε διαδηαλωτές να δηµιουργούν πραγµατικά χαρακώµατα µε οικοδοµικά υλικά και λάστιχα αυτοκινήτων.

Η κυβέρνηση πάντως, σε µια προσπάθεια αποκλιµάκωσης της κρίσης, προχώρησε στη σύλληψη τουλάχιστον επτά στελεχών των µυστικών υπηρεσιών της χώρας που κατηγορούνται για το θάνατο διαδηλωτών κατά τη διάρκεια των συγκεντρώσεων που πραγµατοποιήθηκαν στις 12 Φεβρουαρίου.

Ανεξιχνίαστα παραµένουν πάντως αρκετά άλλα περιστατικά που παρουσιάζουν µια έντονη αποφορά προβοκάτσιας, όπως οι επιθέσεις που πραγµατοποιούσαν εναντίον διαδηλωτών οπλισµένοι άνδρες που επέβαιναν σε µοτοσυκλέτες.

Παρά το γεγονός ότι η οικονοµική κρίση γίνεται πλέον αισθητή σε ευρύτερα στρώµατα του πληθυσµού, η ανθρωπογεωγραφία όσων συµµετέχουν στις βίαιες αντικυβερνητικές συγκεντρώσεις αποδεικνύει ότι δεν κατέβηκαν στους δρόµους αυτοί που πλήττονται περισσότερο από την κρίση. Οι ταραχές παραµένουν επικεντρωµένες σε περιοχές όπου κατοικούν µεσαία και ανώτερα στρώµατα του πληθυσµού, που επιθυµούν την άµεση ανατροπή της δηµοκρατικά εκλεγµένης κυβέρνησης της Βενεζουέλας.

Ούτως η άλλως, η γενικότερη κατάσταση της οικονοµίας δεν δικαιολογεί µια γνήσια λαϊκή εξέγερση, όπως θέλουν να παρουσιάζουν τις εξελίξεις τα δυτικά µέσα ενηµέρωσης. Η ανεργία στη χώρα παραµένει στο ιδιαίτερα χαµηλό 6% ενώ η φτώχεια συνεχίζει να µειώνεται τα τελευταία χρόνια µε ρυθµούς που δεν συναντώνται σε καµία άλλη χώρα της περιοχής. Το κατά κεφαλήν εισόδηµα αυξάνεται σταθερά την τελευταία δεκαετία µε ρυθµούς 2,7% ετησίως και µόνο το τελευταίο διάστηµα υπήρξαν πραγµατικές µειώσεις µισθών ως αποτέλεσµα της κρίσης. Και όλα αυτά τη στιγµή που το µέσο νοικοκυριό σε αρκετές χώρες της Ευρώπης είδε την αγοραστική του δύναµη να συρρικνώνεται σε ποσοστά που ξεκινούν από 6-7% για να φτάσουν στο 33% στην περίπτωση της Ελλάδας. Παράλληλα η εισοδηµατική ανισότητα, που αποτέλεσε την πηγή της γνήσιας λαϊκής εξέγερσης στην Βραζιλία, µειώθηκε τα τελευταία χρόνια τόσο δραστικά ώστε η Βενεζουέλα γνωρίζει πλέον τα χαµηλότερα ποσοστά σε ολόκληρη τη Λατινική Αµερική. Ακόµη και το πραγµατικά µεγάλο πρόβληµα του πληθωρισµού όµως, που ξεπέρασε το 40% σε ετήσια βάση, δεν µπορεί σε καµία περίπτωση να συγκριθεί µε τα πολύ υψηλότερα ποσοστά που παρατηρούνταν πριν από την ανάληψη της εξουσίας από τον Ούγκο Τσάβες. Για την ακρίβεια µε εξαίρεση την περασµένη χρονιά οι κυβερνήσεις Τσάβες διατήρησαν για µια δεκαετία τον πληθωρισµό περίπου στο µισό του επιπέδου που βρισκόταν στο µεγαλύτερο µέρος της δεκαετίας του ‘80 και κυρίως του ‘90. Η επιστροφή των πληθωριστικών τάσεων αποτελεί ένα δοµικό πρόβληµα που ταλαιπωρεί τη χώρα σχεδόν από την πρώτη στιγµή που ανακαλύφθηκε πετρέλαιο στην περιοχή και οφείλεται στις στρεβλώσεις που προκαλεί στην οικονοµία και τους µισθούς η διαρκής ροή πετροδολαρίων. Πιο απλά, είναι περισσότερο ένα πρόβληµα των καπιταλιστικών δοµών της οικονοµίας παρά των αριστερών µεταρρυθµίσεων που προωθήθηκαν την τελευταία δεκαετία. Θα πρέπει επίσης να σηµειωθεί ότι για ένα πολύ µεγάλο ποσοστό εργαζοµένων οι µισθοί (και κυρίως ο βασικός µισθός) αναπροσαρµόζονται σχεδόν αυτόµατα στον πληθωρισµό γεγονός που µειώνει σηµαντικά τις επιπτώσεις για τον πληθυσµό.

Ενώ λοιπόν οι συνθήκες της οικονοµίας δεν δικαιολογούν ένα ξέσπασµα γνήσιας λαϊκής οργής, οι πληροφορίες για την ανάµιξη των ΗΠΑ φαίνεται να επιβεβαιώνονται µέρα µε την ηµέρα. Είναι πλέον γνωστό ότι οι πρωταγωνιστές των επεισοδίων, όπως ο Λεοπόλντο Λόπεζ και η Μαρίνα Κορίνα Ματσάντο από το κόµµα SUMATE της αντιπολίτευσης χρηµατοδοτούνται εδώ και χρόνια µε δεκάδες χιλιάδες δολάρια από το αµερικανικό Εθνικό Ταµείο για τη ∆ηµοκρατία (NED), το οποίο έχει εµπλακεί και σε όλες σχεδόν τις πολύχρωµες επαναστάσεις που σηµάδεψαν τις τελευταίες δεκαετίες καθεστώτα της ανατολικής Ευρώπης. O Λόπεζ µάλιστα είχε εκπαιδευθεί από το ∆ιεθνές Ρεπουµπλικανικό Ινστιτούτο (IRI) το οποίο χρηµατοδοτείται από την αµερικανική κυβέρνηση και το οποίο πιστεύεται ότι οργάνωσε σειρά πραξικοπηµάτων σε χώρες όπως η Αϊτή και η Ονδούρα. Σχετικές πληροφορίες είχε επιβεβαιώσει και απόρρητο έγγραφο της αµερικανικής πρεσβείας στο Καράκας από το 2006, το οποίο κυκλοφόρησε στο Wikileaks.

Ο Μαδούρο πάντως φαίνεται να µην αντιµετωπίζει ακόµη οποιαδήποτε αµφισβήτηση από το στρατό, που θα µπορούσε να ανατρέψει δραµατικά τις εξελίξεις και να επιταχύνει το πραξικόπηµα που προωθεί η Ουάσινγκτον. Παρόλα αυτά στο εσωτερικό του κυβερνώντος κόµµατος παρατηρούνται ορισµένοι τριγµοί, µε χαρακτηριστικότερο παράδειγµα τη στάση του κυβερνήτη της επαρχίας Ταχίρα, Χοσέ Βιέλµα, που κατηγόρησε την κυβέρνηση για αυταρχική στάση απέναντι στους διαδηλωτές. Στη συγκεκριµένη επαρχία σηµειώθηκαν οι σφοδρότερες µάχες και η κυβέρνηση αναγκάστηκε να στείλει ακόµη και δυνάµεις του στρατού, καθώς φοβόταν ενδεχόµενη εµπλοκή δεξιών παραστρατιωτικών δυνάµεων από τη γειτονική Κολοµβία. Στο παρελθόν, ο Τσάβες είχε κατηγορήσει πολλές φορές την κολοµβιανή κυβέρνηση για τις επιχειρήσεις που πραγµατοποιούσαν δεξιά τάγµατα θανάτου στο εσωτερικό της Βενεζουέλας µε πρόσχηµα την προσπάθεια ελέγχου των ανταρτών της οργάνωσης FARC.

Επίσης ένα κατατοπιστικό άρθρο από το Rproject

Πίσω από τη δεξιά εξέγερση στη Βενεζουέλα

Mike Gonzalez | μετάφραση Χρήστος Σταυρακάκης | 26.02.2014

Αυτό το μήνα το Caracas έχει τρανταχτεί από τον ξεσηκωμό των μεσαίων τάξεων και των πλουσίων, υπό την καθοδήγηση των διαχρονικών αντιπάλων της αριστερής κυβέρνησης του Chavez, μέχρι το θάνατό του πέρυσι.

Με την τω­ρι­νή κυ­βέρ­νη­ση του Nicolas Maduro, ανα­πλη­ρω­τή του Chavez, στοι­χεία της δε­ξιάς, υπο­στη­ρι­ζό­με­να από ση­μα­ντι­κό κομ­μά­τι της ολι­γαρ­χί­ας στη χώρα και από ισχυ­ρές κυ­βερ­νή­σεις, όπως αυτή των ΗΠΑ, προ­σπα­θούν να απο­στα­θε­ρο­ποι­ή­σουν την κα­τά­στα­ση στη Βε­νε­ζου­έ­λα και να ανα­τρέ­ψουν τον «Τσα­βι­σμό», όπως έχουν προ­σπα­θή­σει -και απο­τύ­χει- στο πα­ρελ­θόν, με πρα­ξι­κο­πή­μα­τα, οι­κο­νο­μι­κό σα­μπο­τάζ και εκλο­γι­κές προ­κλή­σεις. Επί­σης, όπως και στο πα­ρελ­θόν, οι φτω­χοί και η ερ­γα­τι­κή τάξη έχουν τα­χθεί με την κυ­βέρ­νη­ση ενά­ντια στη δεξιά -αλλά με έναν αυ­ξα­νό­με­νο κυ­νι­σμό και απο­γο­ή­τευ­ση για τη δια­φθο­ρά των κλη­ρο­νό­μων του Chavez.

Για πάνω από μια βδο­μά­δα, ο διε­θνής τύπος και τα διε­θνή media ανα­πα­ρά­γουν ει­κό­νες μιας φλε­γό­με­νης Βε­νε­ζου­έ­λας. Φλε­γό­με­να λε­ω­φο­ρεία, ορ­γι­σμέ­νες δια­δη­λώ­σεις, δη­μό­σια κτί­ρια υπό πο­λιορ­κία. Αλλά οι ει­κό­νες αυτές σπα­νί­ως εξη­γού­νται ή το­πο­θε­τού­νται σε οποιο­δή­πο­τε είδος πλαι­σί­ου, αφή­νο­ντας έτσι τον κόσμο να υπο­θέ­τει ότι είναι άλλη μία αστι­κή (με την έν­νοια της πόλης και όχι την πο­λι­τι­κή) εξέ­γερ­ση, άλλη μια εξέ­γερ­ση της νε­ο­λαί­ας ενά­ντια στην κρίση, όπως στην Ελ­λά­δα και στην Ισπα­νία.

Η πραγ­μα­τι­κό­τη­τα είναι πολύ δια­φο­ρε­τι­κή και πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρο πε­ρί­πλο­κη. Εξάλ­λου, η Βε­νε­ζου­έ­λα είναι μια κοι­νω­νία που κή­ρυ­ξε τον πό­λε­μο στο νε­ο­φι­λε­λευ­θε­ρι­σμό πριν από 15 χρό­νια.

Το Caracas, από όπου όλα ξε­κί­νη­σαν, είναι μια δι­χα­σμέ­νη πόλη. Το ανα­το­λι­κό κομ­μά­τι είναι με­σο­α­στι­κό και εύ­πο­ρο ενώ στα δυ­τι­κά ο πλη­θυ­σμός είναι φτω­χό­τε­ρος. Ο πο­λι­τι­κός δια­χω­ρι­σμός αντα­να­κλά ακρι­βώς τον κοι­νω­νι­κό δια­χω­ρι­σμό.

Ο Leopoldo Lopez, που είναι ο ηγέ­της σε αυτή τη νέα φάση βί­αι­ης αντι­πο­λί­τευ­σης στην κυ­βέρ­νη­ση του Nicolas Maduro, ήταν δή­μαρ­χος σε μια από τις δυ­τι­κές συ­νοι­κί­ες. Μαζί με μια άλλη εξέ­χου­σα δεξιά και αντι-«τσα­βι­κή» προ­σω­πι­κό­τη­τα, τη Maria Corina Machado, είχε βγά­λει ένα κά­λε­σμα για μια ανοι­χτή συ­γκέ­ντρω­ση την προη­γού­με­νη Κυ­ρια­κή, με αί­τη­μα την πτώση της Κυ­βέρ­νη­σης. Η Ημέρα Νε­ο­λαί­ας, την Τε­τάρ­τη 12 Φε­βρουα­ρί­ου, προ­σέ­φε­ρε τη δυ­να­τό­τη­τα να βγά­λει στους δρό­μους τους φοι­τη­τές να δια­δη­λώ­σουν και να κα­τα­λά­βουν τους δρό­μους.

Πα­ρο­λαυ­τά, η πλειο­ψη­φία των φλε­γό­με­νων οδο­φραγ­μά­των χτί­στη­καν σε με­σο­α­στι­κές πε­ριο­χές. Και οι φοι­τη­τές που πρω­το­στά­τη­σαν στη δη­μιουρ­γία των οδο­φραγ­μά­των, προ­έρ­χο­νταν έιτε από ιδιω­τι­κά πα­νε­πι­στή­μια είτε από το κρα­τι­κό πα­νε­πι­στή­μιο, το οποίο, τον τε­λευ­ταίο καιρό, έχει πλα­τιά απο­κλεί­σει τους φτω­χό­τε­ρους φοι­τη­τές. Στις φτω­χό­τε­ρες γει­το­νιές στα δυ­τι­κά δεν γι­νό­ταν σχε­δόν τί­πο­τα.

Αλλά τις τε­λευ­ταί­ες μέρες, ο τα­ξι­κός χα­ρα­κτή­ρας των κι­νη­το­ποι­ή­σε­ων έγινε πιο ξε­κά­θα­ρος. Το νέο σύ­στη­μα λε­ω­φο­ρεί­ων της κυ­βέρ­νη­σης -που προ­σφέ­ρει ασφα­λή και κα­θα­ρή με­τα­κί­νη­ση σε χα­μη­λές τι­μές- δέ­θη­κε με­γά­λη επί­θε­ση. Μόνο σε μια μέρα πυρ­πο­λή­θη­καν 50 από αυτά τα λε­ω­φο­ρεία.

Το Μπο­λι­βα­ρια­νό Πα­νε­πι­στή­μιο, που προ­σφέ­ρει ανώ­τα­τη εκ­παί­δευ­ση σε αυ­τούς που απο­κλεί­ο­νται από το εκ­παι­δευ­τι­κό σύ­στη­μα, πο­λιορ­κή­θη­κε χθες χωρίς όμως να κα­τα­φέρ­νουν οι δια­δη­λω­τές να μπουν και να το κα­τα­στρέ­ψουν. Σε πολλά μέρη, το Κου­βα­νι­κό ια­τρι­κό προ­σω­πι­κό, που ερ­γά­ζε­ται στο σύ­στη­μα υγεί­ας Barrio Adentro, έχει δε­χθεί σκλη­ρές και ύπου­λες επι­θέ­σεις. Σε μια πολύ πε­ρί­ερ­γη εξέ­λι­ξη, ένα θαυ­μά­σιο γλυ­πτό του κομ­μου­νι­στή αρ­χι­τέ­κτο­να Fruto Vivas στην πόλη Barquisimento, προ­στα­τεύ­ε­ται τώρα από τους Chavistas μετά από μια από­πει­ρα κα­τα­στρο­φής του.

Ο Maduro και το υπουρ­γι­κό του συμ­βού­λιο απά­ντη­σαν κα­ταγ­γέλ­λο­ντας τις ολο­έ­να και πιο βί­αιες συ­γκρού­σεις, ως ορ­γα­νω­μέ­νες από τους φα­σί­στες και ως υπο­στη­ρι­ζό­με­νες και χρη­μα­το­δο­τού­με­νες από τις ΗΠΑ. Συ­μπε­ρι­λαμ­βά­νο­νται και πα­ρα­στρα­τιω­τι­κές ομά­δες συν­δε­δε­μέ­νες με το εμπό­ριο ναρ­κω­τι­κών, των οποί­ων η πα­ρου­σία έχει αυ­ξη­θεί σε αυτήν την «υπερ-οπλο­ποι­η­μέ­νη» χώρα.

Αλλά γιατί η δεξιά επέ­λε­ξε αυτή τη συ­γκε­κρι­μέ­νη χρο­νι­κή στιγ­μή για πάρει τους δρό­μους; Σε κά­ποιο βαθμό, είναι μια απά­ντη­ση σε αυτό που φαί­νε­ται ως αδυ­να­μία της κυ­βέρ­νη­σης και ιδιαί­τε­ρα του ίδιου του Maduro. Είναι γνω­στό ότι πίσω από το προ­σω­πείο της ενό­τη­τας, υπάρ­χει μία μάχη εξου­σί­ας ανά­με­σα σε πολύ εύ­πο­ρες ομά­δες και ομά­δες με με­γά­λη επιρ­ροή μέσα στην κυ­βέρ­νη­ση, μια μάχη που άρ­χι­σε να εντεί­νε­ται λί­γους μήνες πριν το θά­να­το του Hugo Chavez.

Η στρα­τιω­τι­κή πα­ρου­σία στην κυ­βέρ­νη­ση έχει αυ­ξη­θεί δρα­μα­τι­κά και φλέ­γε­ται σε με­γά­λο βαθμό από μια ομάδα γύρω από τον Diosdado Cabello, τον πρό­ε­δρο της εθνο­συ­νέ­λευ­σης. Το «κε­φά­λι» της κρα­τι­κής πε­τρε­λαϊ­κής εται­ρί­ας PDSVA και αντι­πρό­ε­δρος των οι­κο­νο­μι­κών ζη­τη­μά­των, Rafael Ramirez, έχει στα χέρια του τε­ρά­στια οι­κο­νο­μι­κή δύ­να­μη. Και υπάρ­χουν κι άλλοι.

Την ίδια στιγ­μή, υπάρ­χει μια κό­ντρα εξου­σί­ας στο στρα­τό­πε­δο της δε­ξιάς. Όλοι οι εξέ­χο­ντες ηγέ­τες -Lopez, Cristina Machado, και Henrique Capriles Radonski, ο αντί­πα­λος του Maduro στις ει­δι­κές εκλο­γές του 2013- προ­έρ­χο­νται από τα πιο εύ­πο­ρα κομ­μά­τια της αστι­κής τάξης, αλλά αντα­γω­νί­ζο­νται.

Ο Lopez και η Machado επι­διώ­κουν αυτό που με­ρι­κοί απο­κα­λούν «soft πρα­ξι­κό­πη­μα» -σε ανα­φο­ρά με τη Χιλή την διε­τία 1972-73: οι­κο­νο­μι­κή απο­στα­θε­ρο­ποί­η­ση και επι­πλέ­ον μια συ­νε­χι­ζό­με­νη κι­νη­το­ποί­η­ση στους δρό­μους για να βα­θύ­νει η αδυ­να­μία της κυ­βέρ­νη­σης. O Capriles, πα­ρο­λαυ­τά, ήταν δι­στα­κτι­κός στο να υπο­στη­ρί­ξει τις κι­νη­το­ποι­ή­σεις. Αντ’ αυτού υπο­στη­ρί­ζει μια «κυ­βέρ­νη­ση εθνι­κής ενό­τη­τας», κάτι στο οποίο ο Maduro φαί­νε­ται ολο­έ­να και πιο δε­σμευ­μέ­νος.

Μόλις πριν με­ρι­κές εβδο­μά­δες, ,ο Maduro είχε συ­νο­μι­λί­ες με έναν από τους πιο εύ­πο­ρους κα­πι­τα­λι­στές της Βε­νε­ζου­έ­λας, τον Lorenzo Mendoza, και με άλλα κομ­μά­τια της αστι­κής τάξης έχουν εκ­φρά­σει την υπο­στή­ρι­ξη τους. Αυτή η στρα­τη­γι­κή έχει και τη στή­ρι­ξη ση­μα­ντι­κών προ­σω­πι­κο­τή­των μέσα και γύρω από την κυ­βέρ­νη­ση.

Ενά­ντια σε αυτό το πα­ρα­σκή­νιο, η θέση της κυ­βέρ­νη­σης είναι ένα κά­λε­σμα για «ει­ρή­νη» -ένα σύν­θη­μα που ακού­γε­ται από τον τε­ρά­στιο αριθ­μό απλών Βε­νε­ζου­ε­λά­νων που έχουν στοι­χη­θεί πίσω από τον Maduro. Το τρα­γού­δι τους «Δε θα επι­στρέ­ψουν ποτέ» είναι πολύ χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό. Ανα­γνω­ρί­ζουν στους ηγέ­τες της ση­με­ρι­νής ανα­τα­ρα­χής τους ίδιους αν­θρώ­πους που επέ­βαλ­λαν τα κα­τα­στρο­φι­κά οι­κο­νο­μι­κά προ­γράμ­μα­τα της δε­κα­ε­τί­ας του ’90, πριν τον Chavez, οι οποί­οι είχαν απο­πει­ρα­θεί δύο φορές να κα­τα­στρέ­ψουν την κυ­βέρ­νη­σή του.

Την ίδια στιγ­μή, αυτή η «ει­ρή­νη» μένει να προσ­διο­ρι­στεί. Αυτό ση­μαί­νει την αντι­με­τώ­πι­ση των πραγ­μα­τι­κών προ­βλη­μά­των του κό­σμου δη­μιουρ­γώ­ντας ρήγμα ανά­με­σα στα ανυ­πό­μο­να χα­μη­λά στρώ­μα­τα της μι­κρο­α­στι­κής τάξης και στους αυ­το­α­πο­κα­λού­με­νους ηγέ­τες τους που είναι κομ­μά­τι της αστι­κής τάξης; Ή μήπως αυτό ση­μαί­νει ένα συμ­βι­βα­σμό με κομ­μά­τια της ίδιας τάξης (της αστι­κής), που ίσως εκ­προ­σω­πού­νται από τον Capriles, και που δεν έχουν καμία δέ­σμευ­ση στην υπό­θε­ση του σο­σια­λι­σμού, είτε του 21ου αιώνα είτε οποιου­δή­πο­τε άλλου;

Η βία δεν είναι ξένη υπό­θε­ση για τη Βε­νε­ζου­ε­λα­νι­κή δεξιά. Στις 11 Απρι­λί­ου 2002, ορ­γά­νω­σε ένα πρα­ξι­κό­πη­μα ενα­ντί­ον του Chavez και πήρε την εξου­σία. Τα μη­νύ­μα­τα στα ΜΜΕ για δο­λο­φο­νη­μέ­να ηγε­τι­κά στε­λέ­χη των Chavistas, ήταν ένα μέτρο για το μέχρι που ήταν δια­τε­θει­μέ­νοι να φτά­σουν. Το πρα­ξι­κό­πη­μα είχε την υπο­στή­ρι­ξη τμη­μά­των του στρα­τού, της εκ­κλη­σί­ας, της ομο­σπον­δί­ας των ερ­γα­τών, της διε­φθαρ­μέ­νης εθνι­κής συν­δι­κα­λι­στι­κής ένω­σης και της Αμε­ρι­κα­νι­κής πρε­σβεί­ας. Αλλά απέ­τυ­χε επει­δή οι μάζες των φτω­χών και της ερ­γα­τι­κής τάξης στη Βε­νε­ζου­έ­λα κα­τέ­λα­βαν τους δρό­μους και έφε­ραν πίσω τον Chavez.

Εννέα μήνες αρ­γό­τε­ρα, μια από­πει­ρα κα­τα­στρο­φής, μέσω ενός lockout, της πε­τρε­λαϊ­κής βιο­μη­χα­νί­ας -και μέσω αυτού ολό­κλη­ρης της οι­κο­νο­μί­ας- απο­κρού­στη­κε ξανά από τη μα­ζι­κή κι­νη­το­ποί­η­ση της πλειο­ψη­φί­ας των Βε­νε­ζου­ε­λά­νων, των ίδιων των οποί­ων οι ψήφοι έφε­ραν τον Chavez στην εξου­σία.

Είναι η ση­με­ρι­νή κα­τά­στα­ση μια επα­νά­λη­ψη του Απρί­λη; Με­τα­ξύ 2002 και 2014, η δεξιά απέ­τυ­χε να εκτο­πί­σει τον Chavez. Αντι­θέ­τως, η εκλο­γι­κή υπο­στή­ρι­ξη του Chavez ανέ­βαι­νε διαρ­κώς μέχρι το θά­να­τό του τον πε­ρα­σμέ­νο χρόνο. Μετά από αυτό, ο διά­δο­χός του, ο Maduro, κέρ­δι­σε τις προ­ε­δρι­κές εκλο­γές τον Απρί­λιο του 2013. Αλλά αυτή τη φορά, ο Capriles, ως υπο­ψή­φιος της δε­ξιάς, πήρε 250000 ψή­φους, μόλις ένα τοις εκατό από τη νίκη.

Ήταν μια ξε­κά­θα­ρη έκ­φρα­ση της αυ­ξα­νό­με­νης ανα­τα­ρα­χής και θυμού ανά­με­σα στους υπο­στη­ρι­κτές του Chavez. Τον προη­γού­με­νο χρόνο, το 2012, τα πο­σο­στά του πλη­θω­ρι­σμού κυ­μαί­νο­νταν πε­ρί­που στο 50% (επί­ση­μα), και το επί­πε­δο αυτό αυ­ξή­θη­κε αδυ­σώ­πη­τα κατά τη διάρ­κεια του πε­ρα­σμέ­νου χρό­νου. Σή­με­ρα, το βα­σι­κό κα­λά­θι αγα­θών κο­στί­ζει 30% πα­ρα­πά­νω από τον κα­τώ­τα­το μισθό -και αυτό μόνο αν αυτά τα αγαθά μπο­ρούν να βρε­θούν στα ολο­έ­να και πιο άδεια ράφια των μα­γα­ζιών και των σου­περ­μάρ­κετ.

Οι ελ­λεί­ψεις αυτές εξη­γού­νται με­ρι­κώς από την κερ­δο­σκο­πία των κα­πι­τα­λι­στών -ακρι­βώς όπως στη Χιλή του 1972- και σε ένα βαθμό από το αυ­ξα­νό­με­νο κό­στος των ει­σα­γω­γών, οι οποί­ες συν­θέ­τουν ένα αυ­ξα­νό­με­νο κομ­μά­τι της κα­τα­νά­λω­σης στη Βε­νε­ζου­έ­λα. Και αυτό ση­μαί­νει όχι πο­λυ­τέ­λειες, όχι φα­γη­τό, όχι βα­σι­κές τε­χνο­λο­γι­κές υπο­δο­μές, όχι γκάζι.

Όλο αυτό είναι μια έκ­φρα­ση μιας οι­κο­νο­μι­κής κρί­σης που η κυ­βέρ­νη­ση αρ­νιό­ταν σθε­να­ρά, αλλά ήταν φα­νε­ρό σε όλους. Ο πλη­θω­ρι­σμός προ­κλή­θη­κε από την μεί­ω­ση της αξίας του bolivar, του νο­μί­σμα­τος της Βε­νε­ζου­έ­λας, ως απο­τέ­λε­σμα της οι­κο­νο­μι­κής πα­ρά­λυ­σης. Η αλή­θεια είναι ότι η πα­ρα­γω­γή οτι­δή­πο­τε άλλου πέραν του πε­τρε­λαί­ου έχει οδη­γη­θεί σε ένα ει­κο­νι­κό τέλμα. 80000 ερ­γά­τες προ­σλαμ­βά­νο­νται στην αυ­το­κι­νη­το­βιο­μη­χα­νία και από την αρχή του 2014 έχουν πα­ρα­χθεί 200 οχή­μα­τα, κάτι το οποίο κα­νο­νι­κά γί­νε­ται σε μισή μέρα.

Πώς είναι δυ­να­τόν μια χώρα με τα (απο­δε­δειγ­μέ­να) με­γα­λύ­τε­ρα απο­θέ­μα­τα πε­τρε­λαί­ου και πι­θα­νώς φυ­σι­κού αε­ρί­ου να έχει τόσο με­γά­λο χρέος προς στην Κίνα και να μην μπο­ρεί να χρη­μα­το­δο­τή­σει τη βιο­μη­χα­νι­κή ανά­πτυ­ξη που ο Chavez υπο­σχέ­θη­κε στο πρώτο του οι­κο­νο­μι­κό πλάνο;

Η απά­ντη­ση είναι πε­ρισ­σό­τε­ρο πο­λι­τι­κή παρά οι­κο­νο­μι­κή. Η εξή­γη­ση είναι η δια­φθο­ρά σε μια σχε­δόν απί­στευ­τη κλί­μα­κα, συν­δυα­σμέ­νη με ανε­πάρ­κεια και μια πα­ντε­λή έλ­λει­ψη οποιασ­δή­πο­τε οι­κο­νο­μι­κής στρα­τη­γι­κής.

Τις τε­λευ­ταί­ες εβδο­μά­δες, έχουν υπάρ­ξει δη­μό­σιες κα­ταγ­γε­λί­ες ότι κερ­δο­σκό­ποι και λα­θρέ­μπο­ροι παίρ­νουν πε­τρέ­λαιο και σχε­δόν οτι­δή­πο­τε άλλο πέρα από τα σύ­νο­ρα με την Κο­λομ­βία. Και έχουν υπάρ­ξει «τρο­μο­κρα­τη­μέ­νες» ανα­φο­ρές για την «ανα­κά­λυ­ψη» χι­λιά­δων κο­ντέι­νερ με σα­πι­σμέ­νο φα­γη­τό. Αλλά όλα αυτά είναι γνω­στά για χρό­νια. Εξί­σου γνω­στή είναι η εμπλο­κή το­μέ­ων του κρά­τους και της κυ­βέρ­νη­σης σε αυτές τις δρα­στη­ριό­τη­τες.

Ο Chavez υπο­σχέ­θη­κε λαϊκή εξου­σία και την επέν­δυ­ση του πε­τρε­λαϊ­κού πλού­του της χώρας σε νέα κοι­νω­νι­κά προ­γράμ­μα­τα. Ορθώς, τα νέα συ­στή­μα­τα υγεί­ας και παι­δεί­ας ήταν πηγή με­γά­λης υπε­ρη­φά­νειας και μια εγ­γύ­η­ση για τη συ­νε­χι­ζό­με­νη υπο­στή­ρι­ξή του από την πλειο­ψη­φία των Βε­νε­ζου­ε­λά­νων.

Σή­με­ρα, αυτά τα κε­φά­λαια στε­ρεύ­ουν καθώς το ει­σό­δη­μα της Βε­νε­ζου­έ­λας από τα πε­τρέ­λαια πη­γαί­νει για την απο­πλη­ρω­μή των ολο­έ­να ακρι­βό­τε­ρων εξα­γω­γών. Αντ’ αυτού, μια νέα γρα­φειο­κρα­τι­κή τάξη έχει ανα­δει­χθεί στη Βε­νε­ζου­έ­λα η οποία έχει στις τά­ξεις της πλη­θώ­ρα κερ­δο­σκό­πων και ιδιο­κτη­τών αυτής της νέας και απο­τυ­χη­μέ­νης οι­κο­νο­μί­ας.

Σή­με­ρα, καθώς η βία οξύ­νε­ται, βλέ­που­με πύ­ρι­νους λό­γους ενά­ντια στη δια­φθο­ρά και στο «να φοράς» το υπο­χρε­ω­τι­κό κόκ­κι­νο που­κά­μι­σο και κα­πέ­λο του Τσα­βι­σμού. Αλλά αυτά τα -κυ­ριο­λε­κτι­κά- δι­σε­κα­τομ­μύ­ρια δο­λά­ρια που έχουν «εξα­φα­νι­στεί» τα τε­λευ­ταία χρό­νια και ο ασυ­νή­θι­στος πλού­τος που έχουν συσ­σω­ρεύ­σει ηγε­τι­κοί Chavistas, απο­τε­λούν το πιο κα­θα­ρό ση­μά­δι ότι τα ατο­μι­κά συμ­φέ­ρο­ντά τους έχουν υπε­ρι­σχύ­σει.

Την ίδια στιγ­μή οι θε­σμοί της λαϊ­κής εξου­σί­ας έχουν ευ­ρέ­ως «μα­ρα­θεί». Οι υπο­σχέ­σεις για κοι­νω­νι­κό έλεγ­χο, για έλεγ­χο των από κάτω, για ένα σο­σια­λι­σμό που θα ωφε­λού­σε το σύ­νο­λο του πλη­θυ­σμού, απο­δεί­χτη­καν κού­φιες.

Η δεξιά ήλ­πι­ζε να πο­ντά­ρει σε αυτή την απο­γο­ή­τευ­ση. Αυτό όμως δεν κα­τά­φε­ρε ακόμα να κι­νη­το­ποι­ή­σει ση­μα­ντι­κά τμή­μα­τα της ερ­γα­τι­κής τάξης, το οποίο δεί­χνει την πίστη του στο σχέ­διο του Chavez, το οποίο δε ση­μαί­νει απα­ραί­τη­τα και πίστη στους αυ­τό­κλη­τους δια­δό­χους του.

Η λύση δε βρί­σκε­ται σε συμ­μα­χί­ες χωρίς αρχές με τους αντί­πα­λους του Τσα­βι­σμού, ούτε σε προ­σκλή­σεις πο­λυ­ε­θνι­κών όπως η Samsung να εκ­με­ταλ­λευ­θούν τη φθηνή Βε­νε­ζου­ε­λά­νι­κη ερ­γα­σία για τη συ­ναρ­μο­λό­γη­ση του εξο­πλι­σμού τους.

Αυτό που μπο­ρεί να σώσει το Μπλι­βα­ρια­νό σχέ­διο -και μαζί την ελ­πί­δα που γέν­νη­σε σε τόσ­σους πολ­λούς- είναι η απο­μά­κρυν­ση των κερ­δο­σκό­πων και των γρα­φειο­κρα­τών και η οι­κο­δό­μη­ση της λαϊ­κής εξου­σί­ας από το μηδέν, στη βάση του αυ­θε­ντι­κού σο­σια­λι­σμού -συμ­με­το­χι­κού, δη­μο­κρα­τι­κού και υπο­δειγ­μα­τι­κού στην άρ­νη­ση να ανα­πα­ρά­γει τις αξίες και τις με­θό­δους ενός κα­πι­τα­λι­σμού, που έχει τόσο ξε­κά­θα­ρα ξε­σκε­πα­στεί από την επα­να­στα­τι­κή νε­ο­λαία στην Ελ­λά­δα, στην Ισπα­νία και τη Μέση Ανα­το­λή.

Αφήνω την τε­λευ­ταία λέξη στον Roland Denis, κο­ρυ­φαίο ακτι­βι­στή βάσης για πολλά χρό­νια: «Είτε θα με­τα­τρέ­ψου­με αυτή τη στιγ­μή σε μια δη­μιουρ­γι­κή ευ­και­ρία να επα­νε­νερ­γο­ποι­ή­σου­με την επα­να­στα­τι­κή μας θέ­λη­ση, ή μπο­ρού­με να ξε­κι­νή­σου­με να λέμε τους απο­χαι­ρε­τι­σμούς μας στην όμορ­φη, τραυ­μα­τι­κή ιστο­ρία που ζή­σα­με τα τε­λευ­ταία 25 χρό­νια»

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s