Πρωτες εκτιμησεις για τα αποτελεσματα των εκλογων

Τα εκλογικά αποτελέσματα επιβεβαίωσαν και πολιτικά την αλλαγή που έχει συντελεστεί και συντελείται, τα τρία τελευταία χρόνια της κρίσης και της μνημονιακής πραγματικότητας, στην κοινωνική-ταξική ισορροπία και στη συνείδηση των κοινωνικών τάξεων. Μια ραγδαία αλλαγή που όπως ήταν αναμενόμενο για όποιον δε βολεύεται σε αυθαίρετα απλουστευτικά σχήματα, διαπερνά κάθετα κι αντιφατικά όλες τις κοινωνικές τάξεις, παράγοντας νέες μορφές ιδεολογικής συγκρότησης τους.

Προφανώς και χρειάζεται μια πιο αναλυτική καταγραφή των τάσεων που αποκρυστάλλωσαν οι εκλογές, γι αυτό κι εδώ θα σταθούμε σε κάποιες πρώτες διαπιστώσεις.

  1. Το λεγόμενο μνημονιακό στρατόπεδο υπέστη τεράστια ήττα, με το Πασόκ ως τον κύριο πολιτικό φορέα που υλοποίησε αυτήν την πολιτική να συντρίβεται ολοκληρωτικά. Είναι η πιστοποίηση της οριστικής κι αμετάκλητης ρήξης με τα παραδοσιακά του στηρίγματα, είτε γιατί αυτά τα κοινωνικά στρώματα τείνουν να συνθλίβονται από τις πολιτικές λιτότητας-μικρή και μεσαία αστική τάξη, δημόσιοι υπάλληλοι, αγρότες- είτε γιατί εξεγείρονται κι αποστασιοποιούνται ιδεολογικά, είτε φυσικά και τα δύο
  1. Η ΝΔ με πίεση από τον Καμμένο και τους ναζιστές υπέστη εξίσου τεράστια ήττα και εν πολλοίς ισχύουν για κείνη ό,τι και για το Πασόκ, με τη μόνη διαφορά πως ως πρώτο αστικό κόμμα, οφείλει να παρουσιάζεται ως διάδοχη λύση από τα όποια αστικά επιτελεία.
  1. Η αποχή σίγουρα δεν είναι 35%, καθώς στο σύνολο των εγγεγραμμένων περιλαμβάνονται κάτοικοι του εξωτερικού, διπλοεγγεγραμμένοι, νεκροί κτλ. Σε κάθε περίπτωση σε σχέση με το 2009, οι ψηφίσαντες είναι μειωμένοι κατά 500χιλ δηλαδή 6.476.751, αλλά το εκλογικό σώμα δεν είναι 9.941.401. Από το σύνολο του πληθυσμού πρέπει να αφαιρεθούν οι κάτω των 18 και οι μετανάστες που μένουν νόμιμα και δεν έχουν δικαίωμα ψήφου για να βρούμε το πραγματικό εκλογικό σώμα. Αυτό μας δίνει περίπου 8.500.000. (11.262.539-2000000-800.000) Με βάση αυτό η αποχή είναι κοντά στο 20-25%.
  1. Σε κάθε περίπτωση η ιδεολογική πόλωση αυτών των εκλογών, φαινομενικά ήταν ανάμεσα σε μνημόνιο-αντιμνημόνιο, κάτι που απηχεί σε ένα βαθμό το επίπεδο της συνείδησης ευρύτερων κοινωνικών στρωμάτων, αλλά και το σχέδιο ή την αδυναμία της αριστεράς να επιβάλλει κάποιο άλλο, πιο ουσιαστικό δίπολο. Η συντριβή όμως των μνημονιακών δυνάμεων, δηλαδή των παραδοσιακών αστικών κομμάτων, δεν μπορεί παρά να θεωρηθεί καταρχήν μια ήττα για την άρχουσα τάξη, καθώς το μνημόνιο ήταν το βασικό αστικό σχέδιο για την επιβολή μιας λύσης προς όφελος του κεφαλαίου. Φυσικά πίσω από την επιφανειακή αντίθεση μνημονιακών-αντιμνημονιακών θα βρούμε ακόμα και με νέες μορφές την κλασική διάκριση δεξιάς-αριστεράς.
  1. Η  ήττα της αστικής τάξης έγγυται και στο γεγονός πως όχι μόνο δεν κέρδισε την εκ νέου νομιμοποίηση της εξουσίας της, αλλά εδώ  δε  σχηματίζεται καλά-καλά κυβέρνηση, ενώ προκύπτει ένα αντιλειτουργικό κοινοβούλιο μιας ευθραυστης ισορροπίας δυνάμεων. Το γεγονός αυτό, με σημαντική εξαίρεση πως μνημονιακές και ακροδεξιές αντιμνημονιακές δυνάμεις σχηματίζουν όμως πλειοψηφία σε θέματα ρατσισμού, τάξης κι ασφάλειας, δεν μπορεί παρά να ικανοποιεί όσους έχουν ορίσει ως εχθρό τους την αστική τάξη και το πολιτικό της προσωπικό και ανοίγει σημαντικά καθήκοντα για την επόμενη μέρα. Η πιθανότητα μιας εκ νέου κυβέρνησης έκτακτης ανάγκης ήδη σχεδιάζεται από τα αστικά επιτελεία και δεν πρέπει να υποτιμάται ειδικά αν συνυπολογιστεί η άνοδος των ναζιστών.
  1. Η ήττα αυτή, είναι σε ένα βαθμό νίκη για την αριστερά κι ουσιαστικά για το Σύριζα, ο οποίος είναι δεύτερο κόμμα, με μικρή διαφορά από ΝΔ και με δυναμική ανόδου. Είναι επίσης νίκη γιατί αυτό που διαφοροποίησε το Σύριζα από ΚΚΕ-Ανταρσύα, είναι η πρόταση και πρόθεση εξουσίας, η οποία ανεξάρτητα από τον καιροσκοπισμό ή το ρεφορμισμό της είναι μια ξεκάθαρη πολιτική στάση κι όχι μια κινηματίστικη ή οικονομίστικη ρητορεία που τελικά δε συγκινεί το «λαό» στον οποίο απευθύνεται. Συνολικά η αριστερά (ΚΚΕ-Σύριζα-Ανταρσύα και ΕΕΚ, ΟΚΔΕ, και τα ΜΛ) συγκεντρώνει γύρω στο 27%.
  1. Η αντιμνημονιακή όμως ψήφος, δεν ήταν ενιαία, όπως ακόμα και τη βραδιά των εκλογών στα κανάλια , επέμεναν οι εκπρόσωποι του Σύριζα να την παρουσιάζουν. Όπως αντίστοιχα από περυσι στις πλατείες, μέχρι τις παρελάσεις και τα γιαούρτια, οι αντιδράσεις του «λαού» δεν ήταν ούτε ενιαίες, ούτε μονοσήμαντα με αριστερό πρόσημο. Η ύπαρξη μετά τις εκλογές μια άκρας δεξιάς που αθροίζει 20%((Καμμένο-ναζιστές-λάος), η εκτίναξη των νεοναζί από 0,3 σε 7% πρέπει τουλάχιστον να προβληματίσει όσους νομίζουν πως η αντιμνημονιακή αντίδραση(όπως παλιότερα η οικονομική κρίση) ωφελεί αποκλειστικά την αριστερά.

Η  άνοδος των χιτλερικών οφείλεται και στην υποτίμηση τους, στην πεποίθηση πως αρκούν απεργιακοί αγώνες και προπαγάνδα για να απομονωθούν. Στον  τρόπο με τον οποίο τα ιδεολογήματα περί κατοχής κι εθνικής υποτέλειας, η πλατειακή όσμωση με τους ελληναράδες, η αποδοχή της ρητορείας για την «πληθώρα μεταναστών» έστρωσαν το δρόμο στους ναζί και στις εκδοχές της νεοδεξιάς τύπου Καμμένου. Οι θέσεις μας εξάλλου είναι γνωστές και τις έχουμε θεωρητικά και πρακτικά υποστηρίξει με κόστος.

Η νέα πολιτική γεωγραφία

Μια πιο προσεκτική και τελικά πολιτική ανάγνωση των αποτελεσμάτων οδηγεί στο συμπέρασμα πως πλάι στο εμπειρικό διαχωρισμό μνημονιακών και αντιμνημονιακών δυνάμεων, υφίσταται όπως είπαμε και ο διαχωρισμός αριστεράς-δεξιάς, η αντίθεση αστικών κέντρων-επαρχίας  αλλά και η ταξική διαφοροποίηση της ψήφου.

Συνοπτικά λοιπόν αντί για ένα συσχετισμό 32% με 68% που συσκοτίζει όλα τα παραπάνω, η παρακάτω σχηματοποίηση είναι πιο κοντά στην πραγματικότητα.

Στη δεξιά κι άκρα δεξιά αθροίζουμε: ΝΔ, Καμμένο, Λάος, ΧΑ, Δράση, Δησυ, Δημιουργία ξανά, το κόμμα των απόστρατων κτλ.

Στην κεντροδεξιά  το Πασόκ και κεντροαριστερά την Κοινωνική Συμφωνία, τη ΔΗΜΑΡ και τους Οικολόγους. Στην αριστερά, όπως αναφέραμε ΚΚΕ-Σύριζα-Ανταρσύα και τους μικρότερους σχηματισμούς( ΕΕΚ, ΟΚΔΕ, τη συμμαχία των ΜΛ)

Η κατηγοριοποίηση προήλθε από τα προγράμματα των κομμάτων, την ταξική κι ιδεολογική τους θέση, ανεξάρτητα αν λόγω κρίσης είχαμε πολλές μεταμφιέσεις λόγων ή συμβόλων. Έτσι μπορεί ο Καμμένος να επικαλείται το Γοργοπόταμο ή να έχει πρώην αριστερούς στο ψηφοδέλτιο του, αλλά αυτό δεν παίζει τον παραμικρό ρόλο στο πραγματικό πολιτικό κι ιδεολογικό περιεχόμενο του κόμματος του. Το ίδιο ισχύει και με το Δημιουργία Ξανά, το κόμμα των απολίτικων αυτοδημιούργητων( σαν τον Κοτρώτσο;), με το οποίο η αστική τάξη προσπαθεί να πολιτευθεί αδιαμεσολάβητα.

Επιπλέον, δε σημαίνει πως παραγνωρίζουμε τις διαφορές ανάμεσα στα διάφορα δεξιά και κεντροδεξιά για πχ κόμματα, διαφορές που αντανακλούν σε τελευταία ανάλυση και διαφορετικές αστικές στρατηγικές, αλλά η διάκριση αυτή είναι πιο κοντά από την αντιμνημονιακή που μοιάζει να κυριαρχεί.

Τέλος το Πασόκ, θα μπορούσε κάλλιστα να τοποθετηθεί στη Δεξιά, και η τοποθέτηση του στην κεντροδεξιά δεν παραγνωρίζει τους νέας κοπής ακροδεξιούς τύπου Λοβέρδου και Χρυσοχό, ούτε την ιδεολογική ποιότητα των ψηφοφόρων του. Η φυγή όμως των πρώην ψηφοφόρων του, στα αριστερά πιστοποιεί πως μέχρι πρότινος παρέμενε κόμμα που συγκέντρωνε τις ανόητες προσδοκίες και ενός κόσμου που δεν ήταν δεξιός. Αντίστοιχα και το κόμμα της Κατσέλη και του Καστανίδη θα μπορούσε να αποτελεί τμήμα της κεντροδεξιάς( οι ιδρυτές του, υπουργοί μέχρι πρότινος).

Συνοψίζοντας λοιπόν, η αριστερά διπλασίασε τις ψήφους τις σε σχέση με το 2009 (αύξηση Σύριζα, αλλά και της Ανταρσύα αν και με χαμηλό τελικό), η δεξιά εμφανίζει οριακή πτώση σε ψήφους αλλά αυξάνει το ποσοστό της σε σχέση με το 2009, η κεντροδεξιά δηλαδή το Πασόκ καταποντίζεται.. Εννοείται ότι αυτές οι αυξομειώσεις απηχούν αφενός την ιδεολογική πόλωση που φέρνει η κρίση, αφετέρου τις  ανακατατάξεις στους εσωτερικούς συσχετισμούς. Δηλαδή η δεξιά του 2012 είναι πιο ακραία από του 2009, έχει μέσα της ναζί αλλά και μια ΝΔ περήφανη για την ταυτότητα της. Αντίστοιχα στην αριστερά αντιστρέφεται η κυριαρχία του ΚΚΕ έπειτα από 45 χρόνια και μένει να φανεί αν ο Σύριζα θα στραφεί προς τα αριστερά συμπαρασύρωντας την ισορροπία που έχει διαμορφωθεί ή αντίθετα θα (συνεχίσει να) πορεύεται προς το κέντρο και προς μια «υπεύθυνη στάση» υποκύπτοντας στο «φλερτ» ή τις πιέσεις που έχουν ήδη ξεκινήσει. Σε κάθε περίπτωση πέρα από μια πολιτικάντικη ανάγνωση που περιορίζεται στο κοινοβουλευτικό πεδίο, η υλική πραγματικότητα και η κίνηση(ή η ακινησία) των μαζών και της πρωτοπορίας τους θα καθορίσει τις τρέχουσες εξελίξεις.

2012 Ψήφοι %
Αριστερά 1.696.922 27
Δεξιά 2.965.241 47
Κέντροδεξιά 833.529 13,18
Κεντροαριστερά 632.235 10

Άκης Τζάρας

 

Advertisements

4 responses to “Πρωτες εκτιμησεις για τα αποτελεσματα των εκλογων

  1. Συγγνώμη, αλλά η διάκριση δεξιά-αριστερά, και μάλιστα ως κυρίαρχη ουσιαστικά μιας πολιτικής εκτίμησης της κατάστασης, πού απαντάται στον κλασικό μαρξισμό; Δηλαδή, το ΠΑΣΟΚ, που ήθελε να κάνει την Ελλάδα Καμπότζη, είναι πιο κοντά μας απ’ ό,τι ο Καμμένος, που δεν είναι παράξενο αύριο να συνεργαστεί με τον ΣΥΡΙΖΑ, επειδή είναι εθνικιστής; Γιατί, το ΠΑΣΟΚ τι είναι; Διεθνιστικό; Όλα αυτά δεν έχουν καμιά σχέση με τον κλασικό μαρξισμό. Προπολεμικά, πολλοί τροτσκιστές χαρακτήριζαν μεγαλοαστική παράταξη το κέντρο και μικροαστική τη δεξιά. Το κέντρο ανέκαθεν στην Ελλάδα ήταν πιο εθνικιστικό από τη δεξιά, στην ουσία, όχι στα λόγια, πιο αποφασισμένο στην καταστολή του λαϊκού κινήματος και γενικώς πιο επικίνδυνο.
    Με αυτή την πολιτική ανάγνωση που κάνετε, βγάζετε θρίαμβο της δεξιάς από τις εκλογές, τσουβαλιάζοντας π.χ. Μάνο με ναζιστές, ενώ συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο: η δεξιά συντρίφτηκε. Σημαντικό κομμάτι της Χρυσής Αυγής σε ψήφους ήρθε και από το ΠΑΣΟΚ, ενώ δεν είναι αμελητέο το κομμάτι δεξιών ψηφοφόρων που ψήφισε ΣΥΡΙΖΑ.

    Μου αρέσει!

  2. Δυο παρατηρήσεις:
    1) Η δεξιά σε απόλυτο αριθμό ψήφων το 2009 δεν ξεπέρασε τα 2,8 εκ. ενώ τώρα φτάνει τα 2,97 εκ. Αρα δεν ισχύει ότι πέφτει σε ψήφους. Σε ποσοστά τώρα ανεβάινει από 40% στο 48%.
    2) Όταν λέει κανεις χρησιμοποιεί τον όρο κεντροδεξιά πρέπει να πάρει υπόψη του και πως αυτοχαρακτηρίζονται διάφορες δυνάμεις και πως τις αντιλαμβάνεται και ο κόσμος. Στο χώρο λοιπόν της κεντροδεξιάς βρίσκονταν μέχρι πρότινος η ΝΔ του Καραμανλή και μετά τη διασπαση τον διεκδικούν Μάνος, Ντόρα και Δημιουργία. ¨Ενας χώρος που στην Ευρωπη εκπροσωπέιται από τους φιλελεύθερους και με ποσοστά που πήραν περίπου αθροιστικά οι 3 αυτοί σχηματισμοί (5-6%). Το ΠΑΣΟΚ θα ηταν καλύτερα για να μην μπερδευόμαστε να το τοποθετούμε εκεί που το τοποθετεί και ο κόσμος στο κέντρο ακόμα κι αν το ίδιο αυτοτοποθετείται στην κεντροαριστερά. Σίγουρα Κουβέλη, Οικολόγοι και Κατσέλη διεκδικούν τον παλιό χώρο της κεντροαριστεράς.

    Μου αρέσει!

  3. Το αποτελεσμα των εκλογων της 6ης Μαη απονομιμοποιεί στη συνειδηση του προλεταριατου τη μεχρι σημερα πολιτική των κυβερνησεων του κεφαλαιου και ενισχυει την αβεβαιοτητα και την πολιτική ασταθεια… ΝΔ-ΠΑΣΟΚ δεν συγκεντρωνουν μαζί 151 εδρες και επομενως δεν μπορουν να σχηματισουν κυβερνηση… Νομιζω ότι ειναι , ενα ας πουμε ,
    «απροβλεπτο» γεγονος που δυσκολευει τη ληψη των μετρων που ειχαν εξαγγειλει… Αν σχηματισθει κυβερνηση ΝΔ-ΠΑΣΟΚ-ΔΗΜΑΡ ( δύσκολο αλλά οχι αδύνατο) τοτε θα ειναι νομιζω μία μαλλον θνησιγενης και πολυ αδύναμη κυβερνηση… Αυτο νομιζω ότι γινεται αντιληπτο γενικά και επηρεαζει την ψυχολογία … Ενω πριν τις εκλογες επικρατουσε η ψυχολογία της ματαιοτητας των αγωνων γιατί «τα μετρα θα περασουν και τιποτα δεν μπορουμε να αναχαιτησουμε» απο τις 7 Μαη πολλοί λενε «κανενας δεν ξερει τι θα γινει» …
    Σχετικά με τα χαμηλά ποσοστα του ΚΚΕ , φοβάμαι οτι υπάρχει και ενας ακομα λογος (εκτός της αρνησης του στο σχηματισμό αριστερης κυβερνησης ) εξ αιτίας του οποιου εμειναν χαμηλά τα ποσοστα του ΚΚΕ … Ειναι η θεση «εξω απο την ΕΕ»… Φοβαμαι οτι το εκλογικό αποτελεσμα δείχνει εκτος των αλλων ότι η θεση «εξω απο την ΕΕ» δεν βρισκει ευκολα μαζική απηχηση…. Επικρατεί ενας αορατος μεταφυσικός φοβος που ωθεί στην υποτιθεμενη ασφαλεια της ΕΕ…. Ωστοσο νομιζω οτι αυτο ειναι ενα μαλλον δευτερευον ζητημα…. Το κυριαρχο ζητημα που αναδεικνύεται απο το εκλογικό αποτελεσμα ειναι η αβεβαιοτητα και η πολιτική ασταθεια… Αυτο νομιζω οτι ειναι το θετικοτερο στοιχειο του εκλογικου αποτελεσματος … Οι βεβαιοτητες και τα υποτιθεμενα τρενα που κινουνται «σε σιδερενιες ραγες» διαψευδονται και αποκαλυπτεται η πραγματικότητα του καπιταλιστικού χαους….

    Μου αρέσει!

  4. Συγχαρητήρια για την ανάλυσή σας. Ιδιαίτερα για τον εύστοχο νεολογισμό «πλατειακής όσμωσης». Ό,τι και να γίνει, καθώς είναι σαφές πλέον ότι δεν θα μπορέσει δυστυχώς να σχηματιστεί κυβέρνηση, η Κυριακή ήταν μια ιστορική ημέρα. Ένα κόμμα που όχι μόνο δεν είχε καμία υποστήριξη από τα καθεστωτικά ΜΜΕ, τουναντίον…το παραμικρό γιαούρτωμα ή μπάχαλο ήταν δικό του δημιούργημα! Ένα κόμμα που για μένα έκανε πολλές φορές σαφείς τοποθετήσεις με ρίσκο (αρχής γενομένης από τα Δεκεμβριανά του 08)…Μόνο και μόνο γι’αυτό λοιπόν, η ικανοποίηση είναι τεράστια. Μετριάζεται λίγο πράγματι από την είσοδο των πιθήκων στη Βουλή αλλά παραμένει μεγάλη….Η οργή επίσης, βλέποντας τους μεγαλοδημοσιογράφους σε τηλεόραση, μπλογκς και σάιτς να έχουν λυσσάξει και να το φυσάνε κι ας μην κρυώνει…ο λαός λέει «θέλει η π…να κρυφτεί κι η χαρά δεν την αφήνει» αλλά εδώ που τα λέμε το ίδιο ισχύει και στη λύπη τελικά…ούτε τα προσχήματα δεν κρατάνε, με κορυφαίο το πρόταγκον και πρίμο σεκόντο Τέλλογλου, Θεοδωράκη και Γιαννακίδη…Ίδωμεν…

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s