Αριστερά και κρίση ή η αριστερά σε κρίση;

Χρειάστηκαν λιγότερο από έξι μήνες για να γίνει αντιληπτό και στον πιο καλόπιστο πως η κυβέρνηση Παπανδρέου υποτάσσεται πλήρως στις επιταγές του χρηματιστηριακού κεφαλαίου και αναιρεί όλες τις μεγαλόστομες προεκλογικές της δεσμεύσεις. Τα μέτρα που ανακοινώθηκαν προσφέρουν βορά την εργατική τάξη και τμήματα των μικροαστών στις απαιτήσεις των δανειστών. Φυσικά η πολιτική απόφαση μετακύλισης της κρίσης στις πλάτες των εργαζομένων αναζητά τη νομιμοποίησης της στην επίκληση της εθνικής ενότητας. Ανεξάρτητα από το αν πείθει, ο νέος πατριωτισμός πιστοποιεί πως τα νέα μέτρα, έχουν ως στόχο τη διαμόρφωση μιας νέας ισορροπίας ανάμεσα στις κοινωνικές τάξεις. Ήδη συνδικάτα και αριστερά πραγματοποιούν κινητοποιήσεις, δίχως όμως ένα ξεκάθαρο σχέδιο κλιμάκωσης και συγκεκριμένους στόχους πάλης. Το στοίχημα των επόμενων εβδομάδων είναι αν η Ελλάδα θα αποτελέσει το παράδειγμα για την «επίλυση» της κρίσης εις βάρος των εργαζομένων ή αντίθετα την απαρχή μια γενικής αντεπίθεσης στις επιταγές των αγορών.

Κρίση υπερσυσσώρευσης κεφαλαίων

Το Σεπτέμβριο του 2008, η χρεοκοπία της Lehman Brothers, εγκαινίασε τυπικά την παγκόσμια οικονομική κρίση. Ήδη από τον Αύγουστο του 2007, με αφορμή την κατάρρευση των επισφαλών στεγαστικών δανείων η παγκόσμια οικονομία άρχισε να εκτονώνει τις τρομακτικές της ανισορροπίες βυθιζόμενη με γοργούς ρυθμούς σε ένα μακρύ κύμα ύφεσης. Εκατοντάδες τράπεζες χρεοκοπούν, επιχειρήσεις κλείνουν, οι άνεργοι πολλαπλασιάζονται και ουσιαστικά μπροστά στα μάτια μας συντελείται αυτό που η αστική οικονομική σκέψη αποκαλεί δημιουργική καταστροφή. Στη μαρξιστική ορολογία η διαδικασία απαξίωσης των κεφαλαίων περιγράφεται ως κρίση υπερσυσσώρευσης κεφαλαίου. Ουσιαστικά αφού το κεφάλαιο ενδιαφέρεται για την κερδοφορία του, η αδυναμία του να αντλήσει ικανοποιητικά ποσοστά κέρδους και επομένως να αναπαραχθεί είναι συνοπτικά η αιτία που δημιουργεί τις οικονομικές κρίσεις. Όταν η πραγματική οικονομία δεν προσφέρει ικανοποιητικά ποσοστά κέρδους, το κεφάλαιο θα τα αναζητήσει στην πλασματική: σε μετοχές, ομόλογα, παράγωγα κάθε μορφής που θεωρητικά αντανακλούν διαδικασίες στην πραγματική οικονομία. Τα κερδοσκοπικά αυτά κεφάλαια υπολογίζονται περίπου στα 600τρις$ κι αν τα νούμερα από μόνα τους δε λένε κάτι, μιλάμε για 10 φορές τα παγκόσμιο ΑΕΠ. Αυτή η γιγάντωση του κερδοσκοπικού κεφαλαίου, που αξίζει να σημειωθεί δεν είναι κάτι εχθρικό σε σχέση με το παραγωγικό –αν δεν είναι πολλές φορές ένα και το αυτό- σε συνδυασμό με την καταναλωτική έκρηξη, με δανεικά φυσικά, στις ανεπτυγμένες μητροπόλεις αποτέλεσε την μορφή του καπιταλισμού την τελευταία εικοσαετία και προετοίμασε φυσιολογικά την παρούσα οικονομική κρίση.
Προφανώς οι παραπάνω θεωρητικές διαπιστώσεις είναι γνωστές, παραμένει όμως αξιοπερίεργο πως εδώ και ενάμιση χρόνο η αριστερά δεν έχει καταφέρει να τις μετουσιώσει σε συγκεκριμένη πολιτική πρόταση. Οι πανηγυρισμοί για τη χρεοκοπία του νεοφιλελεύθερου μοντέλου και τη δικαίωση της αριστερής κριτικής εξέφραζαν την αισιοδοξία πως η κρίση θα φέρει στο προσκήνιο την αριστερά. Δυστυχώς η πραγματικότητα δεν κινείται τόσο σχηματικά και σε περιόδους κρίσης η Αριστερά μπορεί κάλλιστα να ξεπεραστεί από την ταχύτητα των εξελίξεων, αν δεν προτάξει ένα συγκεκριμένο, χειροπιαστό ριζοσπαστικό λόγο που θα συνοδεύεται από την αντίστοιχη αποφασιστικότητα και τόλμη.

Η κρίση του χρέους και οι «αόρατοι» κερδοσκόποι

Κατ’ αρχήν να ξεκαθαρίσουμε πως η κρίση του χρέους είναι τμήμα της συστημικής κρίσης και επομένως πρόκειται για πραγματική κρίση. Δεν πρόκειται για κάποιο πρόσχημα της αστικής τάξης ή για ιδεολόγημα των μηχανισμών προπαγάνδας. Αυτό δε σημαίνει πως οι προτεινόμενες λύσεις από τη μεριά των κυρίαρχων δεν είναι ιδεολογία ή δε στοχεύουν στο τσάκισμα των μεταπολεμικών εργατικών κατακτήσεων. Η πιστωτική έκρηξη της τελευταίας δεκαετίας με τη χορήγηση κάθε είδους δανείων, εξέφραζε την ανάγκη όχι να τονωθεί, έστω και τεχνητά, η ζήτηση όπως νομίζουν αφελώς οι κευνσιανιστές και ορισμένοι αριστεροί αναλυτές. Η τόνωση της ζήτησης ήταν απλά αποτέλεσμα, η αιτία ήταν το κέρδος του τραπεζικού κεφαλαίου από το ύψος του επιτοκίου. Αντίστοιχα οι τιτλοποιήσεις δανείων και τα νέα χρηματοοικονομικά προϊόντα, όπως τα ασφάλιστρα για τον κίνδυνο αποπληρωμής δανείων (CDS) ήταν ο μηχανισμός για την άντληση υπεραξιών από το χρηματιστηριακό κεφάλαιο που όπως είδαμε αποσύρθηκε από την πραγματική οικονομία, αναζητώντας άλλού τις αποδόσεις του. Η γιγάντωση αυτής της αγοράς, η υπαγωγή της στα κάθε λογής hedge funds, η διάσωση του τραπεζικού συστήματος τον Οκτώβριο του 2008, οδήγησαν στην εκτίναξη των χρεών, δημόσιων και ιδιωτικών.

Στην Ελλάδα εκτός από τα παραπάνω, οι εθνικοί στόχοι της προηγούμενης περιόδου, ολυμπιακοί αγώνες, δημόσια έργα υπερτιμολογημένα και τα εξοπλιστικά προγράμματα «προσέφεραν» στον ελληνικό λαό δημόσιο χρέος 300δις$, μαζί με το ιδιωτικό περίπου 600δις$. Ε, λοιπόν τώρα οι χθεσινοί δανειστές που ενίσχυαν την ισχυρή Ελλάδα και αποτέλεσαν το καύσιμο της ανάπτυξης της και της κερδοφορίας των ελληνικών επιχειρήσεων, ζητούν τους τόκους των δανείων τους. Αυτοί είναι οι αόρατοι κερδοσκόποι, η αριστοκρατία του χρήματος που απαιτεί να πληρωθεί, ακόμα κι αν χρειαστούν μέτρα που θα βαθύνουν την ύφεση. Το κεφάλαιο δεν ενδιαφέρεται για την κοινωνική συνοχή, η διαχείριση του πολιτικού ρίσκου είναι δουλειά του συλλογικού εκφραστή των καπιταλιστών, του αστικού κράτους. Εξάλλου οι αντιφάσεις και ο ανορθολογισμός του καπιταλισμού, δεν είναι απλά μια θεωρητική διαπίστωση αλλά απτή πραγματικότητα. Επομένως η πληρωμή των τόκων πάνω απ’ όλα, ακόμα κι αν αφήσει πίσω της καμένη γη.

Φυσικά δεν πρόκειται για κάποια ανθελληνική συνωμοσία, βολικό ψέμα για να συστρατευθούμε όλες οι τάξεις ενάντια στην κερδοσκοπική επίθεση. Πριν από την Ελλάδα, η Ισλανδία, οι βαλτικές χώρες, η Ουγγαρία, το Ντουμπάι ή χρεοκόπησαν ή αφέθηκαν στην αγκαλιά του ΔΝΤ. Η Ελλάδα όμως είναι χώρα του ευρώ, κράτος δηλαδή του σκληρού πυρήνα των καπιταλιστικών χωρών. Αυτή είναι η διαφορά που περιπλέκει την κατάσταση. Μια χρεοκοπία της Ελλάδας θα αποδυναμώσει τόσο το ευρώ, ενδεχομένως θα διαλύσει σε πρώτη φάση την ΟΝΕ, κλονίζοντας το οικοδόμημα της ΕΕ. Ο ευρωπαϊκός καπιταλισμός όμως έχει επενδύσει το μέλλον του στην προοπτική της ενοποίησης, ώστε να μπορέσει να ανταγωνιστεί γεωπολιτικά τους υπόλοιπους ιμπεριαλισμούς για την παγκόσμια ηγεμονία. Το ισχυρό ευρώ ως το νέο αποθεματικό νόμισμα συμπύκνωνε αυτήν ακριβώς την προσδοκία. Από την άλλη μεριά οι εσωτερικές αντιφάσεις της ΟΝΕ και της ΕΕ, αποκαλύπτονται λόγω και εξαιτίας της μακράς ύφεσης. Σε αυτό το πλαίσιο κάθε μεμονωμένος καπιταλισμός προσπαθεί να εδραιώσει τη θέση του με τους υπερεθνικούς οργανισμούς να δοκιμάζουν τη συνοχή τους. Αυτή η αντιφατικότητα ερμηνεύει εν μέρει τη σύγχυση των ευρωπαίων ηγετών και την αδυναμία τους να υλοποιήσουν κάποιο σχέδιο αντιμετώπισης της κρίσης από τη δική τους σκοπιά. Αυτή ακριβώς όμως η συγκυρία είναι που δίνει την ευκαιρία στην αριστερά να απευθυνθεί σε εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους που μέχρι πρότινος είχαν κάθε μορφής αυταπάτες για τον καπιταλισμό και που η κρίση διαλύει τις βεβαιότητες τους.

Συστημική κρίση και αριστερά

Με τον όρο συστημική κρίση, δεν εννοούμε την τελική κρίση του συστήματος, γιατί πολύ απλά δεν υπάρχει τέτοια. Όπως όμως η οικονομική κρίση συνίσταται στη δυσκολία αναπαραγωγής του κεφαλαίου, η συστημική της διάσταση σηματοδοτεί πως ο κοινωνικός σχηματισμός που αρθρώνεται πάνω στην οικονομική βάση (και είναι ο εγγυητής των καπιταλιστικών σχέσεων παραγωγής) αδυνατεί να αναπαραχθεί και το κοινωνικό σύστημα πια βρίσκεται σε ανισορροπία. Πιο συγκεκριμένα γύρω από την αστική τάξη, σχηματίζεται ένα μπλοκ εξουσίας με υλικά συμφέροντα ή και με φαντασιακή ταύτιση με τους αστούς, ένα άρχον οικοδόμημα, κατά τον Πουλαντζά, που αποκρυσταλλώνει την αστική ηγεμονία. Μικροαστικά στρώματα, εργατική αριστοκρατία, κρατικοδίαιτα στελέχη είναι ένα παρασιτικό συγκρότημα που την τελευταία εικοσαετία στήριξε ανεπιφύλακτα κάθε επιλογή της αστικής τάξης.
Τώρα που ο κοινωνικός σχηματισμός αναζητά νέο σημείο ισορροπίας, που οι μικροαστοί διαπιστώνουν πως η κοινωνική κινητικότητα έχει και αντίστροφη ροή και χάνουν σταδιακά αλλά και απότομα την εμπιστοσύνη τους στην άρχουσα τάξη, καθώς μένουν έξω από το παιχνίδι, τι πράττει η αριστερά; Αυτή τη στιγμή που ο ελληνικός καπιταλισμός παρασύρεται στη δίνη της παγκόσμιας ύφεσης και των ιδιαίτερων του παθογενειών, η αριστερά αντί να οξύνει τις αντιθέσεις αυτές, παρατηρεί μουδιασμένη τις εξελίξεις ή περιορίζεται σε αμυντική στάση σε ένα βαθμό πράττοντας ό,τι θα έπραττε και δέκα χρόνια πριν. Για παράδειγμα το αίτημα να καταργηθεί το σύμφωνο σταθερότητας ή να εκδοθούν ευρωομόλογα αποτελούν πραγματικά την αριστερή πρόταση στην κρίση; Το σύμφωνο σταθερότητας είναι ούτως ή άλλως πρακτικά ανενεργό, καθώς όλες σχεδόν οι χώρες της ευρωζώνης έχουν έλλειμμα μεγαλύτερο από 3%, ενώ το ευρωομόλογο συνίσταται στο να δανειστεί η Ελλάδα με επιτόκιο 4,5%, αντί για 6,5%. Ουσιαστικά δηλαδή η αριστερά ζητά καλύτερους όρους δανεισμού, αυτό που αν δεν κάνουμε λάθος απαιτεί και η κυβέρνηση Παπανδρέου. Και αυτή η πολιτική πρόταση να κατατεθεί με τις υπόλοιπες χώρες του Νότου, μαζί δηλαδή και με το νεοφασίστα Μπερλουσκόνι-Φίνι; Αν είναι για να ξεπεραστεί η κρίση να τονωθεί η ζήτηση με δανεικά, τότε μάλλον δε μιλάμε για υπέρβαση της κρίσης αλλά για μια πιο ανθρώπινη εκδοχή της. Φυσικά, η εκτός του Σύριζα αριστερά, περιορίζεται στη μηχανική αναπαραγωγή βερμπαλισμών δίχως το παραμικρό περιεχόμενο, λες και η πολιτική συνίσταται στη διατύπωση καθαρών θέσεων παντός καιρού.

Ένα ξεκάθαρο αίτημα που μπορεί να διατυπώσει η αριστερά και συμπυκνώνει την ταξική της σκοπιά αλλά και ανοίγει το δρόμο για μια ριζοσπαστική εναλλακτική στην κρίση είναι το αίτημα για άμεση στάση πληρωμών. Είναι το επόμενο βήμα μετά το αφηρημένο «δε θα πληρώσουμε την κρίση σας». Έτσι η αριστερά τραβά μια κάθετη γραμμή ανάμεσα στους υπαίτιους της κρίσης και στην εργατική τάξη, σπάζοντας τη νέα εθνική ενότητα.
Εκτός αυτού, αυτομάτως οι αγορές και οι κερδοσκόποι θα πάψουν να είναι αόρατοι και θα μετατραπούν σε κεφάλαια με «ονοματεπώνυμο». Να δούμε και τότε πόσες ελληνικές τράπεζες και hedge funds πράττοντας πατριωτικά τζογάρουν με τα ελληνικά ομόλογα.
Αλλά το σημαντικότερα αποτέλεσμα είναι πως η στάση πληρωμών θα μετατόπιζε -ή πιο σωστά θα επανάφερε- το πρόβλημα του χρέους από το κράτος στις τράπεζες και τα ασφάλιστρα προστασίας-CDS.
Ας εισπράξει από εκεί τους τόκους της η αριστοκρατία του χρήματος, έτσι δεν κάνει ένας ιδιώτης με την ασφαλιστική του; Εκτός κι αν αποκαλυφθεί πως τα ίδια κεφάλαια έχουν ασφαλίσει τους εαυτούς τους από τον κίνδυνο μη εξυπηρέτησης των δανείων. Ακόμα καλύτερα, ας σκάσει και αυτή η φούσκα. Εκτός και αν νοιάζεται η αριστερά για τη χρεοκοπία των τραπεζών και λοιπών χρηματοπιστωτικών ευαγών ιδρυμάτων. Αν θέλουμε την κρίση να την πληρώσουν αυτοί που τη δημιούργησαν η στάση πληρωμών είναι απαραίτητη προϋπόθεση και ταυτόχρονα ανοίγει το δρόμο για μια νέα αντίληψη οικονομικής ανάπτυξης. Επιτέλους βρισκόμαστε σε οριακή κατάσταση, ας σταθούμε στο ύψος των περιστάσεων. Η αριστερά δεν έχει κανένα λόγο να επιδιώκει την ομαλότητα, ειδικά σε μη ομαλές συνθήκες.
Ταυτόχρονα με το αίτημα για στάση πληρωμών, η αριστερά οφείλει να ξεκαθαρίσει πως δεν μπορεί να έχει τίποτα κοινό με την ανώτατη κρατική γραφειοκρατία, τους κρατικοδίαιτους συνδικαλιστές των εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ, τα διευθυντικά στελέχη του δημοσίου που αντλούν τα προνόμια τους σε βάρος της πλειοψηφίας των σκληρά εργαζόμενων σε νοσοκομεία, σχολεία και λοιπές δημόσιες υπηρεσίες. Όπως επίσης να καταγγείλει τα σκανδαλώδη προνόμια των πραιτοριανών του καθεστώτος –αστυνομία, στρατός- που εξαιρούνται από κάθε συνταξιοδοτική αντιμεταρρύθμιση και βγαίνουν στη σύνταξη στα 43!, για να έχουν κίνητρο όταν καταστέλλουν τις διαδηλώσεις. Έτσι θα συναντηθεί και θα εκφράσει τους πραγματικά πληβείους και θα εμποδίσει την ακροδεξιά να δημαγωγεί «κατά των 300 και υπέρ του λαουτζίκου».

Η περίοδος που διανύουμε και η ταχύτητα των εξελίξεων, μας επιβάλλει να μετράμε τον πολιτικό χρόνο σε μέρες και εβδομάδες και όχι σε χρόνια και δεκαετίες. Το μακρύ κύμα ύφεσης θα διαμορφώσει μια νέα κοινωνική ισορροπία γιατί το περιεχόμενο της κρίσης είναι πρώτα και κύρια αλλαγή στις σχέσεις ανάμεσα στις τάξεις. Για να ξεπεραστεί η κρίση, η ανθρωπότητα θα κληθεί να πληρώσει ένα δυσβάσταχτο τίμημα. Αν ο καπιταλισμός βρει ένα νέο σημείο ισορροπίας (ακόμα κι αν δε χρειαστεί ένα παγκόσμιο σφαγείο), τούτο θα σημαίνει πως σαν οδοστρωτήρας θα έχει περάσει πάνω από κάθε εργατική κατάκτηση και πολιτικό δικαίωμα. Το μόνο σίγουρο είναι πως η παλιά ισορροπία έχει τελειώσει και η επιθυμία διατήρησης της φανερώνει μόνο φόβο απέναντι στις προκλήσεις της εποχής. Η πολυπλοκότητα της κατάστασης δεν μπορεί να είναι το άλλοθι για αδράνεια. Η αριστερά, στο βαθμό που είναι το εποικοδόμημα των καταπιεσμένων, ας αντιπαρατάξει το δικό της σχέδιο έκτακτης ανάγκης, ας κινηθεί με τόλμη μέσα στο στρόβιλο της Ιστορίας, πιστή στις παραδόσεις της και με το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον.

Άκης Τζάρας

Advertisements

2 responses to “Αριστερά και κρίση ή η αριστερά σε κρίση;

  1. Μόνο η στάση πληρωμών θα φέρει ριζικά μέτρα
    Του Σπύρου Μαρκέτου* (από την εφημερίδα «Δρόμος»)

    Η κυβέρνηση, όπως και οι άλλες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, ματαιοπονεί προσπαθώντας να αντιμετωπίσει την κρίση, χωρίς να συγκρουστεί με τις τράπεζες που τη δημιούργησαν. Αμήχανες, ονειρεύονται να ξεκινήσουν ένα νέο κύκλο συσσώρευσης με έξοδα, κυρίως, των εργαζομένων. Είναι αδύνατο!

    Ο πρωθυπουργός στηρίζει την προσπάθεια ν’ αποφευχθούν η στάση πληρωμών και η αναδιαπραγμάτευση του δημόσιου χρέους σε τρεις ελπίδες οι οποίες, όμως, εξαρτώνται από παράγοντες που δεν ελέγχει ο ίδιος: Αφενός από τις λαϊκές αντιδράσεις και, αφετέρου, από την προθυμία των Ευρωπαίων εταίρων να θεσπίσουν μηχανισμούς δανεισμού των υπερχρεωμένων χωρών κι ελέγχου των τραπεζών. Αν διαψευστεί οποιαδήποτε απ’ τις τρεις, χάνονται όλες οι θυσίες.

    Αρκεί μια ήττα σε ένα από αυτά τα μέτωπα για να έρθει αναγκαστική στάση πληρωμών. Τόσο απλά. Όσο εντείνονται οι λαϊκές κινητοποιήσεις, τόσο μεγαλώνει η ευρωπαϊκή προθυμία για έλεγχο των τραπεζών και η συντονισμένη βελτίωση των μηχανισμών δανεισμού. Ριζικά μέτρα, όμως, μπορεί να πάρουν μόνο αντιμέτωπες με μια ριζική πρόκληση: Τη στάση πληρωμών μιας από τις πολλές υπερχρεωμένες χώρες.

    Οι τρεις αυτές ελπίδες δηλώθηκαν ρητά στην κοινή συνέντευξη Τύπου με την Αγγέλα Μέρκελ. Πρώτα-πρώτα, ζητά ο Γιώργος Παπανδρέου η Ελλάδα «να έχει τη δυνατότητα να δανείζεται με όχι απαγορευτικά υψηλά επιτόκια». Για να πέσουν τα επιτόκια, όμως, απαιτούνται –πέρα από οποιαδήποτε εγχώρια μέτρα– δύο πράγματα: Να αλλάξει η χρηματοπιστωτική αρχιτεκτονική της Ευρώπης και να αντιστραφεί η παγκόσμια τάση χειροτέρευσης των όρων δανεισμού.

    Οι κερδοσκόποι συνεχίζουν

    Το πρώτο ίσως γίνει στην ανάγκη, αλλά προσώρας σκοντάφτει σε τεράστιες αντιστάσεις. Χαρακτηριστική είναι η αδιαφορία που συναντά η πρόταση του εξίσου υπερχρεωμένου Βέλγου πρωθυπουργού να ιδρυθεί Ευρωπαϊκός Φορέας για το Χρέος. Το δεύτερο ακόμη πιο δύσκολο, καθώς μόνο η Ευρωζώνη χρειάζεται φέτος δάνεια 2,2 τρις ευρώ. Όσο σαδιστικά και αν αυξηθεί η ελληνική «αξιοπιστία», τα επιτόκια θα ανεβαίνουν καθώς θα προχωρά η κρίση και η Ευρώπη θα ζητά ολοένα και πιο μεγάλα ποσά. Ώσπου να σκάσει η φούσκα, δηλαδή. Ακόμη και η δημιουργία του Ευρωπαϊκού Νομισματικού Ταμείου που σχεδιάζεται, όπως και η βελγική πρόταση, μόνο προσωρινά λύνουν το πρόβλημα. Βουλώνοντας τις τρύπες που έχει το φράγμα στις ευάλωτες χώρες, απλούστατα, αφήνουν τις κερδοσκοπικές πιέσεις να απλωθούν στο σύνολο της Ευρωζώνης. Το αντιλαμβάνεται ο πρωθυπουργός και ζητά, δεύτερον, «καλύτερο συντονισμό και ρυθμιστικό πλαίσιο για να προστατεύσουμε τη νομισματική ένωσή μας από την κερδοσκοπία». Ήδη λήφθηκαν τέτοια μέτρα πανευρωπαϊκά, όπως ο αποκλεισμός των αμερικανικών τραπεζών από τις πρόσφατες εκδόσεις ομολόγων, ενώ συζητείται και η απαγόρευση κάποιων από τα πιο τοξικά παράγωγα. Αλλά η κερδοσκοπία, πρόβλημα πολύ ευρύτερο και διόλου νέο, αναπαράγεται με τις ευλογίες των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων που ωμά στηρίζουν τις τράπεζες, ώσπου να κινητοποιηθούν μαχητικά οι εργαζόμενοι.

    Έρχονται νέα μέτρα

    Ακριβώς επειδή δεν ελέγχει τους παραπάνω παράγοντες η κυβερνητική πολιτική θα αποτύχει, με αποτέλεσμα νέα και ακόμη χειρότερα μέτρα. Στο μεταξύ, θα έχει ρίξει σε ύφεση την οικονομία και θα έχει διαλύσει τον παραγωγικό ιστό, την κοινωνική συνοχή και τους δημοκρατικούς θεσμούς της χώρας. Όλα αυτά, για να αναβληθεί λίγο το αναπόφευκτο σκάσιμο της χρηματοπιστωτικής φούσκας.

    Η κυβέρνηση μπορούσε και όφειλε να βάλει σε πρώτη μοίρα τις ανάγκες της παραγωγής, όχι των τραπεζιτών. Ίσως επιδιώκοντας πρώτα συντονισμό με τις υπόλοιπες χώρες του νότου, όπως πρότεινε ο Γιάννης Δραγασάκης. Αλλά και ακόμη πιο απλά, κηρύσσοντας άμεσα στάση πληρωμών. Όχι των μισθών και των συντάξεων, όπως κινδυνολογεί η ίδια για να τρομοκρατήσει, αλλά του ενός δις που δίνει κάθε βδομάδα στους πιστωτές και κάθε βδομάδα το ξαναδανείζεται με τοκογλυφικούς όρους. Όσο δεν επικυρώνεται με νέες εκλογές ή δημοψήφισμα, η επιλογή αυτή δεν έχει δημοκρατική νομιμοποίηση. Η μαζική μας κινητοποίηση μπορεί να αντιστρέψει αυτή την πορεία και να σταματήσει την τοκογλυφία των τραπεζών. Είτε άμεσα, παγώνοντας το δημόσιο χρέος, είτε έμμεσα, επιβάλλοντας στην Ευρωπαϊκή Ένωση να χαλιναγωγηθούν, ώσπου να σπάσει η φούσκα που έφτιαξε η υπερχρέωση οικονομιών, πολύ μεγαλύτερων από τη δική μας.

    *Ο Σπύρος Μαρκέτος είναι επίκουρος καθηγητής Ιστορίας στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του ΑΠΘ.

    Μου αρέσει!

  2. Ένα βίντεο και ένα άρθρο για το ίδιο θέμα από τον Μαρκέτο:
    Σπ.Μαρκέτος: «Κινδυνολογία» γύρω από τις επιπτώσεις μιας στάσης πληρωμών» http://www.youtube.com/watch?v=Lug2rbvMWQg&feature=player_embedded
    Στάση πληρωμών τώρα http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=114&artId=316473&dt=21/02/2010

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s