Υπάρχει «αστυνομία που να ‘ναι δίπλα και όχι ενάντια στον πολίτη»;

Για τις 10 προτάσεις του ΣΥΡΙΖΑ

Στις 18/3 σε συνέντευξη τύπου που έδωσαν οι Αλ. Αλαβάνος και Φ. Κουβέλης στη Βουλή, παρουσίασαν τις 10 προτάσεις του ΣΥΡΙΖΑ για τα θέματα της αστυνομίας. Αντιγράφουμε τα 10 σημεία όπως δημοσιεύτηκαν στην Αυγή την ίδια μέρα:


1. Αναδιοργάνωση των ΑΤ με κριτήρια πληθυσμιακά, κοινωνικά και γεωγραφικά.
2. Ενίσχυση των πολυδύναμων ΑΤ με σκοπό τη στήριξη του πολίτη με ενσωμάτωση λειτουργιών που έχουν ειδικοί, στεγανοί δυστυχώς και αδιαφανείς μηχανισμοί και που κυρίως χρησιμοποιούνται για την καθυπόταξη των εργαζόμενων και της νεολαίας.
3. Ενιαίος φορέας για την αστυνομία με κατάργηση των ειδικών φρουρών και συνοριακών φυλάκων και ένταξή τους στην ΕΛ.ΑΣ.
4. Σύγχρονη εκπαίδευση αστυνομικού, ίδρυση πανεπιστημίου αστυνομικών σπουδών.
5. Άμεση συνεργασία αστυνομίας με φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης. Ανάδειξη του κοινωνικού ρόλου των αστυνομικών.
6. Εκσυγχρονισμός της εκπαίδευσης με βάση τις νέες μορφές εγκληματικότητας.
7. Αναγνώριση του επικίνδυνου και ανθυγιεινού της εργασίας των αστυνομικών.
8. Αύξηση του βασικού μισθού σε επίπεδα που οι αστυνομικοί να μην αναγκάζονται σε δεύτερη εργασία, ώστε να μπορούν να είναι αποτελεσματικοί στον κοινωνικό ρόλο τον οποίο έχουν.
9. Πλήρη συνδικαλιστικά και εργασιακά δικαιώματα των αστυνομικών.
10. Δημιουργία μόνιμης διακοινοβουλευτικής επιτροπής για την επιλογή της ηγεσίας και τη δράση και τη λειτουργία της αστυνομίας.

Στην ίδια συνέντευξη ο Α. Αλαβάνος επεσήμανε ότι  «Χρειάζεται αναδιάρθρωση της ΕΛΑΣ και μια αστυνομία που να ‘ναι δίπλα και όχι ενάντια στον πολίτη», προσθέτοντας ότι «μας κάνει εντύπωση η τόσο μεγάλη και πολλαπλή έλλειψη αποτελεσματικότητας της αστυνομίας», για να κλείσει λέγοντας «ότι μέσα στις ημέρες της μεγάλης κρίσης που ζούμε αναδεικνύονται και πολλαπλασιάζονται τα κρούσματα βίας, γεννιέται ένα αίσθημα φόβου στους πολίτες και λυπούμαστε γιατί η κυβέρνηση και το σύστημα δεν μπορεί να δώσει λύσεις στα πραγματικά προβλήματα της κρίσης, ενώ διαχειρίζονται την κατάσταση αυξάνοντας τον φόβο».
Οι προτάσεις αυτές δημιουργούν ένα σωρό ερωτηματικά τόσο σε σχέση με το περιεχόμενό τους όσο και με την ουσία της συζήτησης που γίνεται αυτή την περίοδο στο ΣΥΡΙΖΑ γύρω από τους «15 άμεσους στόχους πάλης» στους οποίους πουθενά δεν γίνεται λόγος για «αναδιάρθρωση της αστυνομίας» για «ενίσχυση πολυδύναμων ΑΤ», για «σύγχρονες εκπαιδεύσεις αστυνομικών» για συνεργασίες με τους δήμους, για «μισθούς και δικαιώματα» των αστυνομικών κ.ο.κ. Ούτε φυσικά για μια αστυνομία που θα είναι «κοντά στον πολίτη».
Αντίθετα στους στόχους πάλης αναφέρονται σαφώς ο «αφοπλισμός των αστυνομικών δυνάμεων στη διάρκεια κινηματικών εκδηλώσεων, κατάργηση των ΜΑΤ-ΕΚΑΜ, απαγόρευση της χρήσης χημικών αερίων». Είναι απορίας άξιο γιατί τα δύο στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ, ξέχασαν τα αιτήματα αυτά και γιατί στις 10 προτάσεις έχουν εξαφανιστεί εντελώς; Ποια είναι τότε η αξία ενός προγράμματος, όταν την κρίσιμη στιγμή που ένα μέρος του είναι το πρώτο θέμα, με τον πιο ευκαιριακό τρόπο κρύβεται κάτω από το τραπέζι, κλείνοντας το μάτι στις δυνάμεις της αστικής νομιμότητας; Τι αποτελέσματα έχει αυτή η αλλόκοτη συμπεριφορά, στον κόσμο της αριστεράς πέρα από σύγχυση και απογοήτευση;
Μετά τα γεγονότα του Δεκέμβρη, τους μαζικούς ξυλοδαρμούς, τις εκατοντάδες συλλήψεις, την απίστευτη χρήση χημικών αερίων και μια μέρα μετά την εκδήλωση της πρόθεσης της κυβέρνησης για ποινικοποίηση της «κουκούλας» και την επαναφορά της «περιύβρισης αρχής», οι 10 προτάσεις του ΣΥΡΙΖΑ εκτός από ακατανόητες, είναι και πολιτικά άστοχες και πάνω απ’ όλα εξωραΐζουν το ρόλο των δυνάμεων καταστολής, τον σκληρό δηλαδή πυρήνα του αστικού -βαθέως- κράτους. καλλιεργώντας την αυταπάτη ότι μπορεί και να είναι «φιλικός στον πολίτη».
Πολιτικά είναι εντελώς εκτός τόπου και χρόνου γιατί το βασικό σήμερα δεν είναι οι εκθέσεις ιδεών για μια «καλή αστυνομία», ακόμα κι αν αυτό θα ήταν δυνατό (οι κατασταλτικές δυνάμεις που συνεργάζονται ανοιχτά με το φασιστικό παρακράτος να γίνουν πρόσκοποι), αλλά η όξυνση της καταστολής και της αυθαιρεσίας, όχι μόνο στην καθημερινή πρακτική της αστυνομίας, αλλά και μέσα από την σκλήρυνση της νομοθεσίας, ιδιαίτερα όσον αφορά την μαζική κινηματική δράση που πλέον θα τιμωρείται χωρίς αναστολή και για δύο τουλάχιστον χρόνια φυλάκιση για απλά πλημμελήματα (φθορά ξένης περιουσίας, αντίσταση κλπ). Δεν είναι δυνατόν αυτή τη στιγμή το ενδιαφέρον της ριζοσπαστικής αριστεράς να στρέφεται στο πως θα είναι μια ιδεατή αστυνομία. Αυτό είναι καθαρός αποπροσανατολισμός, γεγονός που διευκολύνει την κυβέρνηση να κάνει τη δουλειά της και ταυτόχρονα να συζητάει ανέξοδα και ευχάριστα τις «10 προτάσεις» του ΣΥΡΙΖΑ.
Όμως ποια είναι η ουσία αυτών των προτάσεων; Μήπως η υιοθέτηση των προτάσεων της ΠΟΑΣΥ (συνδικαλιστική ομοσπονδία αστυνομικών) οδηγούν σε κάποιο στόχο εξανθρωπισμού και «εκδημοκρατισμού» των μηχανισμών καταστολής; Σε καμία περίπτωση. Και τι θα γίνει δηλαδή αν «ενισχυθούν τα πολυδύναμα», θα γίνουν πιο δημοκρατικά; Αν οι ειδικοί φρουροί ενταχθούν στην ΕΛΑΣ δεν θα εξοστρακίζονται οι σφαίρες τους; Τα ΜΑΤ δέρνουν πιο «δημοκρατικά» από τους ειδικούς φρουρούς; Τι σημαίνει ίδρυση «πανεπιστημιακών φρουρών», μήπως ότι οι μορφωμένοι μπάτσοι θα συνειδητοποιήσουν ότι τα συμφέροντά τους είναι με τον «πολίτη» και όχι με τα αφεντικά και την κυβέρνηση; Γιατί τώρα δεν υπάρχουν αστυνομικές σχολές που εισάγονται με εξετάσεις όσοι επιθυμούν να στρατευτούν στην αστυνομία; Περί τίνος μιλάει εδώ ο ΣΥΡΙΖΑ; Τι σημαίνει «εκπαίδευση με βάση τις νέες μορφές εγκληματικότητας», ότι δεν είναι σήμερα εκπαιδευμένοι; Και αν «εκπαιδευτούν» τι θα συμβεί δηλαδή, δεν θα ξαναδραπετεύσει ο Παλαιοκώστας από τον Κορυδαλλό με ελικόπτερο;
Τέλος η υιοθέτηση αιτημάτων για τους μισθούς και τις εργασιακό των μπάτσων είναι καθαρή πρόκληση για το σύνολο της εργατικής τάξης. Οι μισθοί των μπάτσων είναι θαυμάσιοι. Δεν υπάρχει κανένα επάγγελμα που στα 20 να βγάζει κανείς 1300 ευρώ και να βγαίνει στη σύνταξη στα 45, χωρίς να υπολογιστούν τα «μαύρα» συναφή επαγγέλματα στα οποία δραστηριοποιούνται χιλιάδες εν ενεργεία και συνταξιούχοι αστυνομικοί με διόλου ευκαταφρόνητα εισοδήματα. Και ας μην έχει κανείς την εντύπωση ότι μια γενναία αύξηση του «πενιχρού» εισοδήματος των αστυνομικών θα εξαλείψει άλλου είδους νυχτερινές δραστηριότητες. Τέλος είναι καθαρή υποκρισία η συζήτηση για τα βαρέα και ανθυγιεινά όταν είναι γνωστόν ότι η θητεία στην αστυνομία μετράει σχεδόν διπλή, με αποτέλεσμα στα 45 όποιος θελήσει να βγαίνει στη σύνταξη. Επιπλέον οι πραιτοριανές δυνάμεις φύλακες του καθεστώτος ακόμα κι αν είναι τυπικά «μισθωτοί» δεν έχουν καμία σχέση με την εργατική τάξη και πολύ περισσότερο με το εργατικό κίνημα. Το καθοριστικό στο συγκεκριμένο επάγγελμα δεν είναι η μισθωτή του θέση αλλά ο ρόλος τους σαν ένοπλοι φύλακες των καπιταλιστικών σχέσεων παραγωγής και του αστικού εποικοδομήματος που υψώνεται πάνω απ’ αυτές. Πουθενά στην ιστορία αυτές οι δυνάμεις δεν έπαιξαν έναν διαφορετικό ρόλο απ’ αυτόν και είναι σκέτη εθελοτυφλία να τους θεωρεί κανείς τμήμα της εργατικής τάξης. Επομένως δεν υπάρχει κανένας απολύτως λόγος η αριστερά να υιοθετεί τα «συνδικαλιστικά» αιτήματα των πραιτοριανών φρουρών του αστικού κράτους.
Το πρόβλημα της αστυνομίας δεν είναι αυτά που αναφέρονται στις 10 ατυχείς προτάσεις. Αντίθετα είναι στο ρόλο της, σαν τον ένοπλο μηχανισμό επιβολής της τάξης στην υπηρεσία των συμφερόντων του κεφαλαίου και του κυρίαρχου πολιτικού καθεστώτος. Η αστυνομία πουθενά δεν είχε κάποιον διαφορετικό ρόλο και δεν χρειάζεται να έχει διαβάσει κανείς τους κλασσικούς του μαρξισμού για να το καταλάβει.
Μήπως η αστυνομία έχει κάποια διπλή φύση, κατά αναλογία της «διπλής και αντιφατικής» φύσης του κράτους και των μηχανισμών του (κατασταλτικό – κοινωνικό ή αντίφαση κατασταλτικών και ιδεολογικών μηχανισμών); Στην πραγματικότητα δεν υπάρχει καμία τέτοια διπλή φύση, και επομένως κάθε αγώνας για «μια αστυνομία κοντά στον πολίτη» είναι μάταιος. Το γεγονός ότι η τροχαία διευκολύνει στην κυκλοφορία, ή ανοίγει το δρόμο σε ένα ασθενοφόρο, ή ένας αστυφύλακας μπορεί να σώσει μια γυναίκα από μια απόπειρα βιασμού της, δεν δημιουργούν καμία αντίφαση στις λειτουργίες, ούτε αλλάζουν την ενιαία φύση της αστυνομίας. Ο «κοινωνικός» ρόλος της αστυνομίας είναι το άλλοθι του βασικού της ρόλου που είναι κατασταλτικός στην υπηρεσία του κεφαλαίου, του αστικού νόμου και της τάξης.
Η  αστυνομία βαρύνεται με αμέτρητα περιστατικά αυθαιρεσίας και βίας κατά όχι μόνο διαδηλωτών, μεταναστών αλλά και ανύποπτων πολιτών. Υποθέσεις που συνήθως δεν φτάνουν στο φως της δημοσιότητας και πολύ περισσότερο στην -αστική- δικαιοσύνη. Αυτές είναι οι άμεσες εκκρεμότητες που πρέπει να ανοίξει η αριστερά, καταγγέλλοντας ανοιχτά και διαρκώς κάθε περιστατικό αυθαιρεσίας, σε μέτωπο με το κράτος και όχι σε μια εποικοδομητική δήθεν διαβούλευση, που μόνο συνένοχο στο πρόβλημα την κάνουν. Εκεί υπάρχει έλλειμμα έστω για μια «μεταρρυθμιστική» προσπάθεια στο θέμα της αστυνομίας (για όσους πιστεύουν ότι υπάρχουν τέτοια περιθώρια) και όχι στην επανάληψη – αποδοχή όσων από το πρωί μέχρι το βράδυ ακούμε από την κυβερνητική τρομοφοβική προπαγάνδα στα μιντια (αύξηση εγκληματικότητας, έλλειψη αστυνόμευσης) που καταλήγουν στο πανελλήνιο «λαϊκό» αίτημα για περισσότερη αστυνομία και λιγότερα δημοκρατικά δικαιώματα.
Η αριστερά θα πρέπει να ρίξει τις δυνάμεις της στην απεμπλοκή της αστυνομίας από κάθε κοινωνική υπόθεση, απαξιώνοντας το ρόλο της. Λ.χ. στο πρόβλημα των ναρκωτικών, παλεύοντας για την αποποινικοποίηση της χρήσης και τον έλεγχο όλων των ουσιών από δημόσιους φορείς υγείας ούτως ώστε να απαξιωθούν όλα τα κυκλώματα και οι συμμορίες που ελέγχουν τη διακίνηση, που δρουν σε διαπλοκή με την ανοχή ή και την προστασία της αστυνομίας. Η νομιμοποίηση των ουσιών επιπλέον θα επανέφερε τους χρηστές στην κοινωνία αφού δεν θα έκαναν κάτι παράνομο, αποσπώντας έτσι χιλιάδες νέα παιδιά από τα κυκλώματα διακίνησης και την αστυνομική καταστολή. Η ποινικοποίηση των ουσιών όχι μόνο δεν εξαλείφει το πρόβλημα αλλά τροφοδοτεί με τη σειρά του έναν ευρύτερο περιβάλλον μικροεγκληματικότητας, ο οποίος δεν θα υπήρχε σε κάθε άλλη περίπτωση, γεγονός που αν μη τι άλλο θα άφηνε την αστυνομία χωρίς ένα μεγάλο μέρος της πελατείας της. Με τέτοιες πολιτικές και δράσεις η αριστερά οφείλει να εξοβελίζει την αστυνομία μακριά από τις κοινές υποθέσεις, δείχνοντας έναν άλλο δρόμο στην κοινωνία και στον κόσμο -εργαζόμενοι, νεολαία, μετανάστες, σκεπτόμενοι εκτός συστήματος πολίτες- που απευθύνεται να λύνουν τις υποθέσεις τους. Γιατί οι καπιταλιστές και οι υποτακτικοί τους έχουν πραγματικά ανάγκη την αστυνομία, οι υπόλοιποι όμως όχι.
Το αίτημα για «εκδημοκρατισμό» των μηχανισμών του κατασταλτικού βαθέως κράτους έχει κλείσει αισίως και προ πολλού έναν αιώνα; Υπάρχει κάποιο παράδειγμα, μια προηγούμενη ιστορική εμπειρία, που να αποδεικνύει την χρησιμότητά του; Ή απλώς είναι η αμήχανη επανάληψη μιας παλιάς αμαρτίας, προϊόν μια ευρύτερης θέσης που αντιλαμβάνεται το κράτος όχι ως μηχανισμό βίας και ταξικής κυριαρχίας, αλλά σαν έναν ουδέτερο χώρο που ανήκει σε όλες τις τάξεις και επομένως θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ενδεχομένως και για όφελος ολόκληρης της κοινωνίας;  Η προσπάθεια ουδετεροποίησης της αστυνομίας εντάσσεται στην κλασική ρεφορμιστική σοσιαλδημοκρατική αντίληψη περί ουδετεροποίησης των κατασταλτικών μηχανισμών του αστικού κράτους, γιατί χωρίς αυτή την προϋπόθεση είναι αδύνατη κάθε προσπάθεια κοινωνικού μετασχηματισμού χωρίς επαναστατική ρήξη και βίαιη σύρραξη με αυτούς ακριβώς τους μηχανισμούς που θα υπερασπιστούν ως γνήσιοι πραιτοριανοί το υπάρχων status quo.
Όσοι συνεχίζουν, παρά την μέχρι τώρα ιστορική εμπειρία, να καλλιεργούν αυταπάτες και ψευδαισθήσεις γύρω από το ρόλο της αστυνομίας, όχι μόνο δείχνουν μια δογματική ιδεοληπτική εμμονή, αλλά και μια ασυγχώρητη στάση στο εσωτερικό του κινήματος και του κόσμου της αριστεράς που αντί να προετοιμάζουν και να οργανώνουν την μαζική αυτοάμυνα, πρακτικά διευκολύνουν την αστυνομική καταστολή και την κρατική τρομοκρατία να επιβάλει τη θέλησή της. Εδώ οφείλεται και η άρνηση να αντιμετωπιστούν οι δυνάμεις καταστολής σαν αυτό ακριβώς που είναι. Γιατί αυτό προϋποθέτει μια άλλη αντίληψη που δεν θα εγκλωβίζεται στα πλαίσια της αστικής νομιμότητας και του κοινοβουλευτισμού, βάζοντας πάνω από αυτή, τη νομιμότητα και το δίκαιο του αγώνα για την εξάλειψη της εκμετάλλευσης και την κοινωνικής αδικίας.
Ας θυμηθούμε τα λόγια μιας παλιάς επαναστάτριας, που αν μη τι άλλο συνεχίζει να είναι συμπαθής στο σύνολο της αριστεράς ακόμα και μέχρι σήμερα:
«Το να θεωρούμε τον κοινοβουλευτισμό ως αποκλειστικό μέσο πολιτικής πάλης της εργατικής τάξης, δεν είναι λιγότερο φαντασιοκοπικό και, κατά βάθος, λιγότερο αντιδραστικό, από το να δεχόμαστε τη γενική απεργία ή τα οδοφράγματα, ως αποκλειστικά μέσα πάλης. Η βίαιη επανάσταση, στις σημερινές περιστάσεις, είναι δίχως άλλο δίκοπο μαχαίρι και δυσκολομεταχείριστο.
Πιστεύω ότι το προλεταριάτο δε θα καταφύγει σ’ αυτό το μέσο παρά μόνον όταν αυτό θα είναι η μόνη διέξοδος που θα του απομένει, με την απαραίτητη πάντα προϋπόθεση ότι η πολιτική κατάσταση και ο συσχετισμός των δυνάμεων εξασφαλίζουν λιγότερο ή περισσότερο την πιθανότητα της επιτυχίας. Μα η σαφέστατη κατανόηση της ανάγκης να χρησιμοποιηθεί η βία τόσο στα διάφορα επεισόδια της πάλης των τάξεων, όσο και για την τελική κατάκτηση της εξουσίας, είναι εκ των προτέρων απαραίτητη, γιατί ίσα-ίσα η κατανόηση αυτή είναι που δίνει ορμή και αποφασιστικότητα στην ειρηνική και νόμιμη δράση μας. Αν η σοσιαλδημοκρατία παρασυρόταν από τους οπορτουνιστές και αποφάσιζε να παραιτηθεί εκ των προτέρων και δια παντός από τη χρησιμοποίηση της βίας, αν αποφάσιζε να υποχρεώσει τις εργατικές μάζες να σεβαστούν την αστική νομιμότητα, τότε όλοι οι πολιτικοί της αγώνες, κοινοβουλευτικοί και άλλοι, θα χρεοκοπούσαν αξιοθρήνητα, αργά ή γρήγορα, για να δώσουν τη θέση τους στην αχαλίνωτη κυριαρχία της αντιδραστικής βίας»
.

Ρόζα Λούξερμπουργκ, «Βία και Νομιμότητα», πρωτοδημοσιεύτηκε στο Die Neue Zeit, 14 Μαΐου 1902.

Κ. Μαραγκός, 28-3-2009

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s